A mund të shënojë nisja e zgjedhjeve afatmesme në SHBA fillimin e numërimit mbrapsht drejt rifillimit të luftimeve me Iranin? Izraeli po ndjek nga afër zhvillimet në Uashington, ndërsa presidenti Donald Trump vazhdon të japë sinjale të përziera lidhur me qëllimet e tij.
Nga njëra anë, ai po e mban të hapur mundësinë e rifillimit të veprimeve ushtarake. Nga ana tjetër, kontaktet diplomatike dhe përpjekjet për të përcaktuar nëse mund të arrihet një marrëveshje me Teheranin vazhdojnë, shkruan Ynet.
Në prapaskenë, Forcat e Mbrojtjes së Izraelit (IDF) dhe ushtria amerikane po ruajnë një koordinim të ngushtë, veçanërisht mes strukturave të tyre të inteligjencës dhe forcave ajrore. Ky koordinim përfshin diskutime dhe përgatitje të përbashkëta për skenarë të ndryshëm, përfshirë vlerësimin e pasojave të mundshme të një përshkallëzimi rajonal. IDF-ja vazhdon të përditësojë vlerësimet e saj të inteligjencës dhe përgatitjet e sigurisë, duke përfshirë edhe mësimet e nxjerra nga raundet e mëparshme të luftimeve.
Amerikanët po informojnë gjithashtu shtetet fqinje të Gjirit Persik, si pjesë e përgatitjeve për një fushatë ushtarake potencialisht intensive. Zyrtarët e sigurisë po ndjekin nga afër se ku do të dislokohet aeroplanmbajtësja e tretë amerikane dhe nëse ajo do të mbërrijë në Detin Arabik, çka do të sinjalizonte shtimin e pranisë ushtarake amerikane. Ushtria amerikane po përgatitet, por përgatitjet ende nuk kanë arritur përmasat e atyre që u panë në ditët para nisjes së operacionit “Roaring Lion”.
Pavarësisht gatishmërisë së shtuar brenda strukturave të mbrojtjes së Izraelit, jeta e përditshme në pjesën e vendit ku jetojnë civilët vazhdon të jetë krejtësisht normale për momentin. Komanda e Mbrojtjes së Frontit të Brendshëm e IDF-së nuk ka nxjerrë udhëzime të reja dhe rregullat ekzistuese të sigurisë publike mbeten të pandryshuara. Zyrtarët e mbrojtjes theksojnë se izraelitët tashmë e njohin natyrën e një përballjeje me Iranin dhe pasojat e mundshme të saj, ndërsa të gjitha institucionet përkatëse po përgatiten të reagojnë nëse do të jetë e nevojshme. Për momentin, nuk ka arsye që publikut t’i kërkohet të ndryshojë rutinën e përditshme.
Një nga çështjet kryesore që vazhdon të shqetësojë Izraelin dhe Shtetet e Bashkuara është e ardhmja e programit bërthamor të Iranit. Irani zotëron ende rreth 450 kilogramë (990 paund) uranium të pasuruar, një sasi që vazhdon të shqetësojë vendimmarrësit në Uashington dhe Jerusalem.
Një pyetje kyçe është se cilat do të ishin objektivat e një fushate tjetër ushtarake, nëse ajo do të ndërmerrej. Një fushatë që synon ndryshimin e regjimit do të ishte krejtësisht e ndryshme nga një operacion që synon eliminimin e kërcënimit bërthamor dhe dobësimin e kapaciteteve ushtarake të Iranit.
Nëse Trump vendos të mos tentojë rrëzimin e regjimit iranian, atij do t’i duhet të përcaktojë se si të arrijë një zgjidhje konkrete për çështjen bërthamore, qoftë përmes një marrëveshjeje me udhëheqjen aktuale, qoftë përmes një ndërhyrjeje ushtarake për të larguar materialin bërthamor nga Irani. Kjo është një çështje qendrore, pasi do të përcaktonte gjithashtu objektivat politike dhe ushtarake të çdo operacioni të mundshëm.
Në Izrael, zyrtarët janë plotësisht të vetëdijshëm për dallimet mes fushatave të mëparshme ushtarake. Gjatë operacionit 12-ditor “Rising Lion”, Izraeli u përqendrua pjesërisht te objektet bërthamore, ndërsa Shtetet e Bashkuara iu bashkuan operacionit drejt fundit, duke goditur objektin bërthamor të Fordow-it.
Në të kundërt, gjatë operacionit 42-ditor “Roaring Lion”, objektivat bërthamore u goditën rrallë. Përpjekja kryesore u përqendrua te goditja e infrastrukturës ushtarake dhe kombëtare, objekteve të prodhimit të armëve, sistemeve raketore dhe kapaciteteve ushtarake të Iranit. IDF-ja po nxjerr mësime nga fushatat e mëparshme dhe po i përfshin ato në përgatitjet për çdo skenar të ardhshëm.
Në të njëjtën kohë, strukturat e mbrojtjes së Izraelit nuk e shohin një përballje të mundshme me Iranin si një ngjarje të izoluar. Çdo përshkallëzim i rëndësishëm mund të ndikojë edhe në fronte të tjera, përfshirë Libanin, Bregun Perëndimor dhe Rripin e Gazës, si dhe kërcënimin që paraqesin Huthit.
Në veri, për shembull, IDF-ja po përgatitet të vazhdojë operacionet kundër Hezbollahut, ndërkohë që mban në funksion sistemet mbrojtëse për të mbrojtur trupat që operojnë në jug të Libanit. Komanda Veriore po avancon një strategji mbrojtëse që synon të përmirësojë kontrollin e zonës, ndërsa planet për operacione të mëtejshme kundër bastioneve të Hezbollahut mbeten në fuqi.
Mundësia e një sulmi të befasishëm është gjithashtu pjesë e vlerësimeve. Sipas analizave izraelite, Teherani është veçanërisht vigjilent dhe i vendosur të mos kapet sërish në befasi. Në të njëjtën kohë, kriza ekonomike e Republikës Islamike po përkeqësohet dhe Izraeli po merr në konsideratë edhe skenarin në të cilin Irani ndërmerr një sulm.
Netanyahu i bën presion Trumpit
Ndërkohë, ndërsa bën thirrje që rezultatet e zgjedhjeve në Izrael të mos njihen, kryeministri Benjamin Netanyahu po i kërkon Trumpit të rifillojë operacionet ushtarake kundër Iranit pas zgjedhjeve afatmesme amerikane të së martës. Këtë e bëjnë të ditur dy zyrtarë rajonalë të njohur me çështjen dhe një burim i tretë, të cilët folën për agjencinë Associated Press (AP).
Rikthimi në një luftë në shkallë të plotë me Iranin mund ta ndihmojë Netanyahun të formojë një qeveri emergjence, pasi blloku që ai drejton nuk arriti të sigurojë shumicën në zgjedhje. Ndërkohë, Trump vazhdon të lëvizë mes kërcënimeve për sulme masive dhe përpjekjeve për të arritur një marrëveshje të mundshme me Iranin.
Dy zyrtarët thanë se përpjekjet diplomatike kishin shënuar përparim, duke vënë në dukje se ndërmjetësit nga Katari zhvilluan dy raunde bisedimesh me zyrtarët iranianë javën e kaluar. Sipas tyre, ndërmjetësit po përpiqen të çojnë përpara një propozim sipas të cilit Irani do të ndalonte sulmet në Ngushticën e Hormuzit, në këmbim të heqjes së bllokadës amerikane ndaj porteve iraniane.
Ata thanë se për këtë javë janë planifikuar raunde të tjera bisedimesh. AP raportoi se dy zyrtarët folën në kushte anonimiteti, pasi po diskutonin informacione nga brifingje të klasifikuara që kishin marrë nga zyrtarë amerikanë dhe, në njërin rast, edhe nga zyrtarë izraelitë.
Njëri prej zyrtarëve tha se Netanyahu ka lobuar te anëtarë të lartë të administratës Trump për ta bindur presidentin të ndërmarrë një fushatë ajrore të shpejtë, por të gjerë. Trump ende nuk ka marrë një vendim për këtë çështje.
Sipas një personi të informuar për bisedën, Netanyahu i kërkoi Trumpit të ndërmerrte një sulm gjatë një telefonate mes dy udhëheqësve gjatë fundjavës. Nga ana e tij, Trump nuk mori përsipër asnjë angazhim për veprime ushtarake.
Aleatë të tjerë të SHBA-së në Lindjen e Mesme po paralajmërojnë kundër sulmeve të mëtejshme, duke argumentuar se ato do të destabilizonin rajonin dhe mund t’i shtynin Huthit të intensifikonin sulmet ndaj Arabisë Saudite dhe rrugëve të transportit detar në Detin e Kuq. Një tjetër zyrtar rajonal tha se edhe milicitë e mbështetura nga Irani në Irak mund t’i bashkohen luftimeve.
