Nga Peter Lucas, Boston Herald
Gjithçka nisi me Ivankën.
Dhe kjo mund të çojë në largimin e kryeministrit shqiptar Edi Rama – i cili prej kohësh përballet me vështirësi të shumta – pas protestave të dhunshme në Tiranë dhe në vende të tjera, të cilat kanë përfshirë mbarë vendin e trazuar.
Ky shtet i vogël në Detin Adriatik, i vendosur mes Greqisë dhe Malit të Zi, është anëtar i NATO-s dhe aleat i ngushtë i Shteteve të Bashkuara.
Problemet filluan pasi Ivanka Trump, vajza e Presidentit Donald Trump, dhe bashkëshorti i saj Jared Kushner, ndodheshin në një jaht pranë bregdetit shqiptar, kur Ivanka “zbuloi” Sazanin.
Sazani, një strehëz për zogjtë, është një ishull i braktisur që dikur shërbente si bazë ushtarake nën regjimin komunist të Enver Hoxhës.
Ai ndodhet përballë qytetit bregdetar të Vlorës, pranë një lagune të mbrojtur dhe një gadishulli që shërben si zonë e mbrojtur ligatinore, e pasur me biodiversitet – duke përfshirë flamingot rozë, breshkat e detit, fokat dhe një larmi të gjerë shpendësh.
“Ishim në jahtin e një miku dhe ndaluam për të notuar” – tha ajo. “Kështu e gjetëm. Notuam deri në ishull. U ngjitëm zbathur deri në majë dhe mbetëm krejtësisht të magjepsur.”
Aq sa, pas një takimi me Ramën, firma e investimeve private e Kushnerit, “Affinity Partners” – së bashku me investitorë arabë – propozoi një plan zhvillimi prej 1.7 miliardë dollarësh për ta shndërruar ishullin dhe bregdetin e mbrojtur mjedisor në një resort luksoz; jo për shqiptarët, por për milionerë dhe miliarderë të huaj.
Rama, i cili është socialist, mban rekordin si kryeministri me shërbimin më të gjatë në Evropë dhe që ka kërkuar vazhdimisht të ndërtojë një marrëdhënie të ngushtë me Trumpin.
Para se populli shqiptar të kuptonte se çfarë po ndodhte, terreni politik ishte përgatitur tashmë për zbatimin e planeve që do të shkatërronin këtë zonë të pasur me natyrë të egër, përmes ndërtimit të 10,000 vilave private, hoteleve, një marine për jahte, si dhe rrugëve e urave në këtë zonë të mbrojtur.
Buldozerët u shfaqën për të pastruar terrenin dhe u ngritën gardhe. Banorët vendas protestuan, por u përballën me dhunë dhe shtyrje nga ana e personelit të sigurisë private. Kamerat televizive kapën rojet e sigurisë duke u përleshur me protestuesit vendas në maj, kur ata u përpoqën të rrëzonin gardhet e sapondërtuara pa paralajmërim për t’i mbajtur larg tokës që dikur mendonin se i përkiste popullit.
Kjo shkaktoi atë që u bë “Revolucioni i Flamingove”, një lëvizje anti-Rama dhe antiqeveritare që filloi edhe para trazirave të Parisit.
Një natë, mijëra protestues nga shtresa të ndryshme të jetës, të ngopur me korrupsionin e përhapur politik, u derdhën në bulevardin kryesor të Tiranës duke mbajtur figura të prera flamingosh dhe pankarta që shkruanin “Shqipëria nuk është në shitje” dhe “Ivanka shko në shtëpi”.
Shqipëria, që nga rënia e komunizmit një brez më parë, është bërë kryeqyteti i pastrimit të parave të drogës në Evropë, një vend ku asgjë me rëndësi nuk bëhet pa shpërblime dhe ryshfete.
Ndërsa Revolucioni i Flamingove ishte një lëvizje kryesisht spontane qytetare, paqësore dhe jo e dhunshme, gjërat ndryshuan në mënyrë drastike kur nxënësit u kthyen në shkollë në fund të verës.
Nxënësit, përgjithësisht të ngopur me Ramën, koston e jetesës dhe korrupsionin qeveritar, rrëmbyen Revolucionin e Flamingove dhe filluan të shkatërronin dhe digjnin ndërtesa publike. Ata e duan Shqipërinë për shqiptarët, dhe jo një vend për miqtë e pasur (dhe shpesh të korruptuar) të Ramës dhe investitorët e huaj.
Demonstruesit e mëparshëm, paqësorë, qëndruan në shtëpi ndërsa studentët (dhe keqbërësit) e shndërruan protestën paqësore në trazira të dhunshme antiqeveritare, të shoqëruara me gaz lotsjellës, shkopinj, gurë, fishekzjarrë, kokteje Molotov dhe topa uji që shihni sot në televizion.
Ndërsa ndryshojnë në taktika, të dy grupet duan që Rama, i cili ka sunduar për 13 vjet, të japë dorëheqjen.
Dallimi kryesor midis demonstratave në Paris dhe në Tiranë, më theksuan burimet e mia në Tiranë, është mungesa e protestuesve xhihadistë myslimanë, si në Paris. Të vetmit flamuj që valëviten në Tiranë nga protestuesit janë flamujt e Shqipërisë, jo të Palestinës.
A do të qetësoheshin gjërat, pyeta unë, nëse Presidenti Donald Trump do të ndërhynte dhe do t’i bënte Ivankën dhe Kushnerin të hiqnin dorë nga planet e tyre të diskutueshme të zhvillimit që shkaktuan trazirat në radhë të parë?
Jo, u përgjigjën ata, është tepër vonë për këtë. Rama dhe administrata e tij e korruptuar socialiste duhet të largohen.
Megjithatë, do të kishte qenë më mirë sikur Ivanka të kishte lundruar më tej përgjatë bregdetit, drejt Kroacisë – ku ka më shumë ishuj për të “zbuluar” – dhe t’i kishte lënë shqiptarët të qetë. Ajo ndezi zjarrin.
*Autori Peter Lucas ka shkruar 3 libra për Shqipërinë. Ai është një gazetar veteran dhe shkrimtar i njohur amerikan me origjinë shqiptare. Ai ka një karrierë të gjatë në mediat e rëndësishme në Shtetet e Bashkuara dhe njihet si një ndër reporterët e parë perëndimorë që u lejua të vizitonte Shqipërinë gjatë periudhës së fundit të regjimit komunist (1986).
