Me 458 vota kundër, asnjë në mbështetje dhe dy abstenime, Parlamenti francez hodhi poshtë të mërkurën projektbuxhetin shtetëror për vitin 2027 gjatë leximit të parë. Refuzimi e rëndon më tej bllokimin politik dhe financiar të vendit, kur nga zgjedhjet presidenciale kanë mbetur vetëm pak muaj.
Asnjë forcë politike nuk e mbështeti projektin. Votës kundër iu bashkuan edhe deputetët që përkrahin qeverinë e Presidentit Emmanuel Macron.
Të lidhura
None found
Përpara këtij vendimi, Asambleja Kombëtare zhvilloi rreth dhjetë ditë diskutime të ashpra. Opozita kundërshtoi politikat ekonomike të ekzekutivit, kurse deputetët e shumicës shprehën pakënaqësi ndaj ndërhyrjeve të shumta në variantin fillestar të dokumentit.
Për qeverinë franceze, ky rezultat përbën një pengesë të re në përpjekjet për të mbledhur votat e nevojshme në Parlament. Sigurimi i mbështetjes parlamentare është vështirësuar që prej vitit 2024, kur Macron shpërndau Asamblenë Kombëtare dhe më pas u krijua një Parlament ku asnjëra palë nuk zotëron një shumicë të qartë.
Ndryshimet në taksa dhe ulja e shpenzimeve në qendër të përplasjeve
Dokumenti i hartuar fillimisht nga qeveria parashikonte që deficiti buxhetor të zbriste në 5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto deri në vitin 2027, krahasuar me nivelin 5.4% të parashikuar për këtë vit. Ndërhyrjet e deputetëve, megjithatë, e kanë bërë më të vështirë përmbushjen e këtij synimi.
Gjatë punës në Parlament, teksti qeveritar pësoi ndryshime të konsiderueshme dhe disa masa kryesore që synonin shkurtimin e shpenzimeve u hoqën. Nga projekti u larguan edhe parashikimet për heqjen e lehtësirave tatimore për pensionistët dhe organizatat, si dhe propozimi për rritjen e taksave ndaj kompanive të mëdha.
David Amiel, ministër i Buxhetit, ka paralajmëruar se reduktimi i shpenzimeve në Francë kërkon masa më të mëdha se ato të përfshira në variantin fillestar. Ky variant kishte si objektiv kursimin e 43 miliardë eurove.
Ndërkohë, shqetësimet shtrihen edhe te gjendja e ekonomisë. Në tremujorin e tretë, ekonomia franceze u tkurr me 0.1%. Gjatë javëve të fundit është shtrenjtuar ndjeshëm edhe huamarrja shtetërore, si pasojë e pasigurive për qëndrueshmërinë e borxhit publik dhe të paqëndrueshmërisë politike e sociale.
Shqyrtimi në Senat dhe kërkimi i një marrëveshjeje
Pas rrëzimit në Asamblenë Kombëtare, Senatit do t’i përcillet versioni fillestar i projektbuxhetit. Shqyrtimi i tij atje pritet të rifillojë më 20 nëntor.
Zyra e Kryeministrit Sébastien Lecornu ka njoftuar se bisedimet për një kompromis do të mbahen në një etapë të mëvonshme. Kështu, mbetet e mundur që qeveria dhe Senati të afrojnë qëndrimet gjatë muajit dhjetor.
Mundësia e miratimit përmes kompetencave ekzekutive
Ligjvënësit shprehin shqetësim edhe për një rrugë tjetër që mund të ndjekë qeveria: përdorimin e kompetencave ekzekutive për ta miratuar buxhetin pa votën e Parlamentit.
Në diskutimet politike është përmendur skenari sipas të cilit, duke filluar nga 18 dhjetori, ekzekutivi mund të ketë mundësinë ta miratojë projektbuxhetin me dekret ekzekutiv. Një hap i tillë do të anashkalonte votimin në Asamblenë Kombëtare.
Kjo perspektivë ka ushqyer te disa deputetë dyshimin se qeveria po i vonon qëllimisht negociatat, për të arritur momentin kur mund të vërë në përdorim këtë mekanizëm. Mes ndarjeve politike dhe shqetësimeve që lidhen me borxhin publik, sigurimi i miratimit të buxhetit për vitin 2027 vazhdon të jetë ndër sfidat kryesore të qeverisë franceze.
