Personat që në vendin e punës bien vazhdimisht në kontakt me lubrifikantë me bazë nafte, përfshirë vajin e motorit, vajin hidraulik dhe lëngjet ftohëse të përdorura gjatë përpunimit të metaleve, mund të përballen me një rrezik më të madh për zhvillimin e sklerozës multiple (SM).
Ky përfundim vjen nga një studim i botuar në revistën shkencore Neurology, publikim i Akademisë Amerikane të Neurologjisë.
Të lidhura
None found
Hulumtimi u krye nga studiues të Institutit Karolinska në Suedi dhe përfshiu 2,872 persona me diagnozë të sklerozës multiple, si edhe 6,122 individë pa këtë sëmundje. Mosha mesatare e pjesëmarrësve ishte 35 vjeç dhe të gjithë banonin në Suedi.
Përmes pyetësorëve, pjesëmarrësit dhanë të dhëna për historikun e punës dhe kontaktin e mundshëm me lubrifikantë në ambientin profesional, përpara se të shfaqeshin shenjat e para të sëmundjes. Nivelet më të larta të ekspozimit u raportuan nga punonjësit e përpunimit të metaleve, ndërtimit, serviseve të automjeteve dhe mirëmbajtjes së makinerive.
Në grupin e personave me sklerozë multiple, 251 pjesëmarrës, ose 8.7%, thanë se kishin qenë të ekspozuar në punë ndaj lubrifikantëve me bazë nafte. Mes atyre që nuk kishin sëmundjen, numri ishte 399 persona, ose 6.5%.
Kur u krahasuan të dhënat, rezultoi se individët e ekspozuar ndaj këtyre substancave kishin 38% më shumë gjasa të zhvillonin sklerozë multiple sesa personat që nuk kishin pasur një ekspozim të tillë.
Rezultati ishte veçanërisht i theksuar te duhanpirësit që mbartnin një kombinim specifik variantesh gjenetike të lidhura me rrezikun e sëmundjes. Në këtë kategori, mundësia për zhvillimin e sklerozës multiple ishte më shumë se 33 herë më e lartë në krahasim me personat që nuk kishin asnjë prej këtyre faktorëve.
Megjithatë, autorët kërkojnë kujdes në interpretimin e këtij vlerësimi, pasi grupi përkatës përbëhej vetëm nga 16 persona me sklerozë multiple dhe dy persona pa sëmundjen.
Të dhënat sugjeruan gjithashtu se ndikimi lidhej me kohëzgjatjen dhe intensitetin e ekspozimit. Për çdo vit shtesë kontakti me këto substanca, gjasat për zhvillimin e sëmundjes rriteshin me 2%. Një rritje prej 2% u regjistrua edhe për çdo orë shtesë ekspozimi gjatë javës.
Për të kontrolluar nëse kjo lidhje shfaqej edhe shumë kohë përpara simptomave të para, studiuesit përsëritën analizën duke marrë në konsideratë vetëm personat që kishin qenë të ekspozuar të paktën shtatë vjet më herët. Edhe në këtë analizë, ekspozimi ndaj lubrifikantëve me bazë nafte u shoqërua me 55% më shumë gjasa për zhvillimin e sklerozës multiple.
Skleroza multiple është një sëmundje kronike që prek sistemin nervor qendror. Në këtë gjendje, sistemi imunitar sulmon trurin, palcën kurrizore dhe nervat optikë. Deri tani, shkencëtarët kanë evidentuar një sërë faktorësh gjenetikë dhe mjedisorë që mund të ndikojnë në shfaqjen e saj.
Studiuesit sqarojnë se gjetjet nuk dëshmojnë se lubrifikantët me bazë nafte e shkaktojnë drejtpërdrejt sklerozën multiple. Ato tregojnë vetëm një lidhje mes ekspozimit profesional ndaj këtyre substancave dhe rrezikut për sëmundjen.
Një nga kufizimet kryesore të kërkimit ishte fakti që informacioni për ekspozimin u raportua nga vetë pjesëmarrësit, çka mund të ketë ndikuar në saktësinë e të dhënave. Për më tepër, rezultatet mund të jenë ndikuar edhe nga kontakti me substanca të tjera në vendin e punës.
Sipas studiuesve, duhen realizuar kërkime të tjera dhe analiza në popullata të ndryshme për të verifikuar këto përfundime.
