Zgjedhjet e mesmandatit në Shtetet e Bashkuara pritet të kenë pasoja përtej kufijve amerikanë, duke ndikuar në marrëdhëniet e Uashingtonit me disa nga aleatët dhe kundërshtarët kryesorë në skenën ndërkombëtare. Humbja e republikanëve dhe kalimi i të dy dhomave të Kongresit në kontrollin e demokratëve i krijon presidentit Donald Trump një realitet të ri politik, ndërsa në kryeqytetet e huaja lindin pikëpyetje për drejtimin që do të marrë politika e jashtme amerikane.
Për Iranin, Izraelin dhe Ukrainën, rezultati i zgjedhjeve nuk lidhet vetëm me balancat në Kongres. Ai mund të ndikojë në negociatat me Teheranin, mbështetjen ushtarake për Izraelin dhe presionin që Uashingtoni ushtron ndaj Kievit për t’i dhënë fund luftës me Rusinë.
Megjithëse demokratët do të kenë më shumë mundësi për të sfiduar administratën Trump përmes Kongresit, presidenti amerikan ruan kompetenca të rëndësishme në politikën e jashtme. Pyetja që shtrohet është nëse humbja elektorale do ta shtyjë atë drejt kompromisit apo do ta bëjë më këmbëngulës për të realizuar objektivat e tij ndërkombëtarë.
Irani mes kërcënimit ushtarak dhe mundësisë për marrëveshje
Në Teheran, rezultati i zgjedhjeve është përshëndetur si një goditje ndaj politikës së Trumpit, por autoritetet iraniane nuk e shohin atë si garanci për ndryshimin e kursit të Uashingtonit. Përkundrazi, vendi po përgatitet si për mundësinë e një përshkallëzimi ushtarak, ashtu edhe për rifillimin e negociatave.
Vetë Trump ka pranuar se lufta me Iranin ndikoi në humbjet e republikanëve, ndërsa zëvendëspresidenti JD Vance e shprehu edhe më drejtpërdrejt këtë qëndrim, duke deklaruar se arsyeja e humbjes ishte lufta.
Kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf, i cili ka qenë i përfshirë në negociatat me SHBA-në, paralajmëroi Uashingtonin se shpërfillja e vullnetit të qytetarëve amerikanë mund të ketë pasoja.
Megjithatë, udhëheqja iraniane nuk pret një ndryshim të menjëhershëm të politikës amerikane. Rreziku i sulmeve të reja mbetet i pranishëm, pasi Trump ka dhënë deklarata kontradiktore lidhur me mundësinë e një goditjeje tjetër ndaj Iranit.
Nga ana tjetër, negociatat kanë shfaqur shenja rigjallërimi. Teherani ka komunikuar me ndërmjetësit e Katarit, të cilët po përcjellin propozime mes palëve. Një marrëveshje e përkohshme për Ngushticën e Hormuzit shihet si një mundësi më konkrete sesa një marrëveshje gjithëpërfshirëse për t’i dhënë fund konfliktit.
Marrëdhëniet SHBA-Izrael, në një pikë kthese
Në Izrael, rezultati i zgjedhjeve amerikane ka shtuar shqetësimet për të ardhmen e marrëdhënieve me Uashingtonin. Mbështetja dypartiake për Izraelin në SHBA është vënë gjithnjë e më shumë në pikëpyetje, për shkak të luftës në Gaza dhe kundërshtimeve ndaj nivelit të ndihmës amerikane.
Demokratët kanë shprehur kritika të forta për numrin e viktimave palestineze, ndërsa edhe brenda Partisë Republikane janë shtuar zërat që kundërshtojnë mbështetjen pa kushte për qeverinë izraelite.
Ish-ambasadori i Izraelit në SHBA, Michael Oren, e përshkroi situatën si fundin e një epoke në marrëdhëniet mes dy vendeve. Sipas tij, ndryshimet mund të shkojnë përtej ndihmës ushtarake dhe të përfshijnë edhe bashkëpunimin në fushën e inteligjencës, zhvillimin e sistemeve të mbrojtjes, përfshirë “Iron Dome”, si dhe qëndrimin amerikan në Kombet e Bashkuara.
Ndërkohë, kryeministri Benjamin Netanyahu përballet edhe me vështirësi në politikën e brendshme izraelite. Humbja e shumicës parlamentare ka shtuar pasigurinë për të ardhmen e qeverisë së tij, në një kohë kur marrëdhëniet me administratën amerikane janë gjithashtu nën presion.
Ukraina shpreson për më shumë mbështetje nga Kongresi
Për Ukrainën, fitorja e demokratëve shihet si një mundësi për të forcuar mbështetjen amerikane në luftën kundër Rusisë.
Presidenti Volodymyr Zelensky ka shprehur shpresën se ndryshimi i balancave në Kongres do të sjellë më shumë ndihmë financiare dhe ushtarake për vendin e tij, si dhe do të forcojë lidhjet mes SHBA-së dhe Evropës.
Marrëdhëniet mes Zelenskyt dhe Trumpit kanë qenë të tensionuara, veçanërisht për shkak të presionit të presidentit amerikan ndaj Kievit për të pranuar kushtet e negociatave me Moskën. Ukraina është përballur gjithashtu me pasiguri lidhur me furnizimet me armë dhe mbështetjen e inteligjencës amerikane.
Megjithatë, ndryshimi i kontrollit në Kongres nuk garanton automatikisht një rritje të ndihmës për Ukrainën. Kievi e di se vendimet kryesore të administratës për politikën e jashtme dhe sigurinë mbeten në duart e presidentit.
Ndërkohë, zhvillimet në Uashington ndiqen me vëmendje edhe në Moskë. Presidenti rus Vladimir Putin mund ta shohë periudhën e ardhshme si një mundësi për të avancuar objektivat e tij ushtarake, përpara se zhvillimet politike në SHBA të ndryshojnë sërish balancat.
Në këtë mënyrë, zgjedhjet e mesmandatit nuk ndryshojnë vetëm raportin e forcave në Kongresin amerikan, por hapin një periudhë të re pasigurie për tri prej çështjeve më të rëndësishme të politikës së jashtme të Uashingtonit: luftën me Iranin, marrëdhëniet me Izraelin dhe mbështetjen për Ukrainën.
