Martesa politike mes lëvizjeve MAHA dhe MAGA po kalon periudhën e saj më të vështirë deri më tani.
Fitorja dërrmuese e demokratëve të martën, së bashku me rënien e mbështetjes nga disa prej ndjekësve më të mëdhenj të Robert F. Kennedy Jr., tregojnë se ka shumë arsye që kjo aleancë të marrë fund. Kennedy tani përballet me një grup demokratësh armiqësorë në Capitol Hill, ndërsa të tjerë po përpiqen hapur të tërheqin mbështetësit e tij në kampin e tyre, shkruan Politico.
Disa prej aleatëve të tij në lëvizjen MAHA po fajësojnë presidentin Donald Trump për humbjen, duke vënë në dukje mbështetjen e tij për glifosatin, një herbicid për eliminimin e barërave të këqija, që sipas mbështetësve të MAHA-s shkakton kancer, ose mungesën e masave të gjera kundër vaksinave.
Bashkimi, dy vite më parë, i lëvizjes Make America Healthy Again (MAHA) të Kennedy-t me legjionet e mbështetësve të Donald Trump të lëvizjes Make America Great Again (MAGA) ishte një aleancë e bazuar në leverdi politike. Trump donte të mposhtte Kamala Harris. Kennedy fitoi mundësinë të ndiqte politika për ushqimin, bujqësinë dhe vaksinat, të cilat në periudha të mëparshme të politikës republikane do të ishin konsideruar të papranueshme.
Humbjet e kësaj jave kanë vënë në pikëpyetje këtë llogaritje politike, duke ngritur pikëpyetje nëse energjia që bashkoi MAHA-n dhe MAGA-n mund ta mbajë këtë koalicion deri në vitin 2028, si dhe nëse republikanët u janë kushtuar mjaftueshëm votuesve që i ndihmuan të zgjidhnin Trumpin në vitin 2024.
“Shpresoj që çdo politikan të kujtohet se këta votues nuk i blenë, por vetëm i morën me qira. Votuesit kanë thënë se po largohen dhe nuk janë domosdoshmërisht drejtuar te demokratët. Demokratët do të duhet ta fitojnë mbështetjen e tyre”, tha Tiffany Cianci, një influencuese në internet, e cila ka kryer punë vullnetare për fushatën presidenciale të Kennedy-t dhe identifikohet si votuese e pavarur.
Si pasardhës i një familjeje të njohur për suksesin e saj në Partinë Demokratike, Kennedy dëshiron të rregullojë me ligj ushqimet ultra të përpunuara, të kufizojë pesticidet dhe t’u kërkojë kompanive farmaceutike të kalojnë më shumë pengesa përpara se të marrin lejen për të shitur vaksinat e tyre.
Partia Republikane, pro biznesit, së cilës ai iu bashkua pasi braktisi fushatën e tij presidenciale në gusht të vitit 2024 dhe u bashkua me Trumpin, kërkon më pak rregullim të bizneseve. Grupet e industrisë, që tradicionalisht janë të rreshtuara me republikanët, kanë kaluar pjesën më të madhe të dy viteve të fundit duke luftuar kundër Kennedy-t në Kongres dhe në gjykata.
Kjo solli përplasje që në fillim. Ndërsa disa ligjvënës republikanë mbështetën përpjekjen e Kennedy-t për të zvogëluar kalendarin e vaksinimit, të tjerë e dënuan atë. Shumë prej tyre kundërshtuan planet e tij për të goditur përdorimin e ngjyruesve ushqimorë dhe pesticideve, madje arritën të lobonin me sukses në Shtëpinë e Bardhë për të kufizuar këto masa.
Pakënaqësia e mbështetësve të MAHA-s u rrit ndjeshëm në shkurt, kur Trump nxori një urdhër ekzekutiv për mbrojtjen e glifosatit.
Që atëherë, janë shtuar ankesat e MAHA-s për emërimet e reja në Departamentin e Shëndetësisë, siç është drejtoresha e Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), Erica Schwartz, e cila nuk ndan pikëpamjet skeptike të Kennedy-t për vaksinat, si dhe për dështimin e tij për të hequr nga tregu vaksinat mRNA, si ato që përdoren për të luftuar Covid-19.
“Periudha e muajit të mjaltit përfundoi që prej njëfarë kohe”, tha kirurgu i përgjithshëm i Floridës, Joseph Ladapo, një aleat i MAHA-s, gjatë një telefonate me mbështetësit të mërkurën.
Ai argumentoi se “çarja e pjesshme që kemi parë mes MAHA-s dhe MAGA-s, në disa aspekte, mund të jetë diçka e mirë, sepse është e rëndësishme që MAHA të mos jetë një çështje partiake”.
Megjithatë, Robert Malone, një mjek dhe mbështetës i Kennedy-t, i cili ndan skepticizmin e sekretarit të Shëndetësisë lidhur me sigurinë e vaksinave kundër Covid-19, tha se pret “ndryshime të konsiderueshme në personel, ristrukturim administrativ të pozicioneve të emëruara, seanca të pafundme dhe përçarëse mbikëqyrjeje, tërheqje nga disa nisma dhe përpjekje shumë më modeste për reforma në aspekte të caktuara”.
Demokratët kanë plane të ndryshme për lëvizjen MAHA. Disa duan ta tërheqin atë në kampin e tyre, duke iu referuar politikave për ushqimin dhe mjedisin, për të cilat kanë qëndrime të përbashkëta.
Kandidati demokrat për Senatin në Michigan, Abdul El-Sayed, i cili mundi ish-deputetin republikan Mike Rogers, zhvilloi fushatën mbi një program politik të quajtur “Ndërtimi i një Amerike më të Shëndetshme”, i cili trajtonte shqetësimet e mbështetësve të MAHA-s për sigurinë ushqimore dhe kimikatet në mjedis.
Një grup pune i Dhomës së Përfaqësuesve, i drejtuar nga deputetja Alexandria Ocasio-Cortez (demokrate nga Nju Jorku), i ka rekomanduar partisë që të përpiqet të fitojë mbështetjen e ndjekësve të Kennedy-t.
Muajin e kaluar, Center for American Progress, një nga organizatat më me ndikim të studimeve politike në kampin demokrat, publikoi një platformë të gjerë politikash, duke i nxitur të majtët të përvetësojnë një program të ngjashëm me MAHA-n, të përqendruar te ushqimi dhe mbrojtja e mjedisit.
Neera Tanden, presidente e CAP-it dhe ish-këshilltare në administratat e Clintonit, Obamës dhe Bidenit, tha se pakënaqësia e mbështetësve të MAHA-s ndaj republikanëve përbënte një “mundësi për demokratët”.
Jennifer Galardi, e cila merret me çështjet e MAHA-s në Heritage Foundation, një organizatë konservatore studimore, i mirëpriti afrimet nga e majta, por mbeti skeptike për qasjet e tyre.
“Baza e MAHA-s është e rrënjosur në parimet konservatore… ndërsa demokratët (veçanërisht socialistët demokratë) mund të paraqesin një të ashtuquajtur program të MAHA-s, ai nuk do të funksionojë mbi këto parime themelore”.
Demokratë të tjerë nuk duan të kenë asnjë lidhje me Kennedy-n. Ata janë përqendruar te përpjekjet e tij për të mbjellë dyshime mbi sigurinë e vaksinave dhe planifikojnë ta largojnë atë nga detyra përmes marrjes në pyetje në seancat dëgjimore të komisioneve, thirrjes së tij dhe stafit të tij për të dëshmuar, madje edhe përmes procedurave të shkarkimit nga detyra.
“Do ta shohim kokën e RFK Jr. mbi një pjatë argjendi”, tha Erik Polyak, drejtor ekzekutiv i 314 Action, një komitet politik që ka shpenzuar më shumë se 30 milionë dollarë në këtë cikël zgjedhor për të ndihmuar demokratët, shuma më e madhe në historinë e tij dhjetëvjeçare.
Polyak tha se shënjestrimi i Kennedy-t ishte “motivi dhe instrumenti më i madh për mbledhjen e fondeve” të organizatës.
“Çdo veprim që RFK Jr. ka ndërmarrë gjatë një viti e gjysmë të fundit, çdo konflikt interesi, do të hetohet nga demokratët”, i tha Polyak POLITICO-s.
Janë përhapur thashetheme nëse Kennedy do të largohet nga posti i tij si përgjigje ndaj kësaj situate. Malone tha se “qëndrimi personal i sekretarit të Shëndetësisë është se ai nuk është njeri që dorëzohet dhe se do të qëndrojë deri në fund”.
Kennedy nuk i ka trajtuar publikisht këto pyetje.
Për momentin, Kennedy po vazhdon turin e tij nëpër vend. Ai pritet të jetë të enjten në Dakotën e Veriut për një konferencë për shtyp dhe diskutime me senatorin republikan Kevin Cramer dhe fiset indigjene të shtetit për bujqësinë rigjeneruese.
“Përballja me një ofensivë hetimore të tepruar të demokratëve mund të jetë alternativa e tij më e mirë për të rikuperuar pozicionin e tij legjitimues si një i dobët që lufton me guxim kundër forcave të korruptuara”, tha Malone.
Emily Hilliard, sekretare e lartë për shtyp në Departamentin e Shëndetësisë së Kennedy-t, tha se Kennedy “do të vazhdojë të zbatojë axhendën e presidentit Trump, Make America Healthy Again, dhe të çojë përpara politika historike që vendosin shëndetin e popullit amerikan në radhë të parë”.
Në një deklaratë të dërguar me email, ajo vlerësoi punën e administratës Trump në çështjet shëndetësore, duke argumentuar se ajo “ka transformuar politikat federale për ushqimin dhe të ushqyerit, ka zgjeruar përpjekjet për parandalimin dhe zbulimin e sëmundjeve kronike dhe ka riformësuar qasjen federale ndaj kërkimit shkencor dhe shëndetit mjedisor”.
Për koalicionin MAHA, veçanërisht për demokratët dhe të pavarurit e zhgënjyer që bëjnë pjesë në të, humbjet e republikanëve në zgjedhje përfaqësojnë një pikë kthese.
Tony Lyons, president i rrjetit të organizatave jofitimprurëse dhe komiteteve të veprimit politik të lëvizjes, dikur e kishte cilësuar MAHA-n si “një dhuratë politike që vjen një herë në një brez për Partinë Republikane” dhe në mars ishte zotuar të mblidhte 100 milionë dollarë për të mbështetur republikanët e rreshtuar me MAHA-n në zgjedhjet e mesmandatit.
Ai paralajmëroi mbështetësit se fitoret e demokratëve do të shkatërronin axhendën e Kennedy-t.
Të mërkurën, gjatë telefonatës së tij të parë me mbështetësit që prej humbjes së rëndë të republikanëve, Lyons tha se MAHA ishte e gatshme të bashkëpunonte me demokratët që përqafonin axhendën e saj.
Lyons shprehu skepticizëm nëse demokratët kujdeseshin vërtet për çështjet e MAHA-s dhe i sfidoi ata që ta provonin këtë duke bashkëpunuar me Kennedy-n, në vend që të përpiqeshin ta merrnin atë në pyetje në seancat dëgjimore të Kongresit ose ta shkarkonin nga detyra.
“Duhet të heqin dorë nga ideja se Bobby Kennedy është disi i keq dhe se detyra e tyre është ta largojnë atë, në vend që të trajtojnë çështjet që ai ka ngritur, sepse miliona njerëz në këtë vend besojnë gjërat që ai ka thënë dhe besojnë në transformimin që ai ka sjellë në këtë vend”, tha Lyons.
Megjithatë, Lyons ka hasur vështirësi për të dëshmuar fuqinë e lëvizjes. Kontributet financiare nga grupet e tij kanë qenë shumë më të ulëta se sa ishte premtuar dhe pak kandidatë i kanë vendosur çështjet e Kennedy-t në qendër të fushatave të tyre.
Dokumentet zyrtare federale tregojnë se MAHA PAC i Lyons ka shpenzuar pak më shumë se 1 milion dollarë për garat zgjedhore federale, ku rreth 209 mijë dollarë, ose afërsisht 20 për qind, u shkuan kandidatëve në gara konkurruese për Kongres deri në fund të tetorit.
Një analizë e Universitetit Wesleyan zbuloi se vetëm 0.2 për qind e reklamave të kandidatëve republikanë për Senat dhe Dhomën e Përfaqësuesve përmendnin MAHA-n.
“Pamja që krijohet është sikur MAHA është kthyer në një çështje dytësore”, tha Alex Voetberg, një influencuese e MAHA-s në Turning Point USA, një organizatë konservatore, duke shtuar se humbja e republikanëve në zgjedhjet e mesmandatit mund ta motivojë më shumë partinë që të rifitojë mbështetjen e ndjekësve të MAHA-s.
“Ndoshta kjo do të thotë që administrata do të fillojë të kuptojë se ka bërë një gabim me ne dhe do të nisë të na lutet për falje”, tha ajo.
Shumica e kandidatëve të rreshtuar me Kennedy-n dhe MAHA-n, shumë prej të cilëve të mbështetur publikisht nga grupet MAHA të Lyons, humbën mbrëmjen e së martës.
Mes tyre ishte edhe kandidati republikan për guvernator të Iowa-s, Zach Lahn, për të cilin Kennedy dhe grupet e MAHA-s shpenzuan më shumë para dhe angazhuan më shumë energji për ta zgjedhur.
Republikania Ashley Hinson humbi garën për vendin e Iowa-s në Senat, të lënë vakant nga Joni Ernst, e cila po largohet nga detyra. Humbën gjithashtu republikanët e Dhomës së Përfaqësuesve, Mariannette Miller-Meeks dhe Zach Nunn, të cilët Kennedy ishte përpjekur t’i ndihmonte. Humbjen e pësoi edhe Joe Mitchell, një tjetër kandidat republikan në Iowa, i mbështetur nga Kennedy, i cili kandidonte për vendin në Dhomën e Përfaqësuesve të lënë vakant nga Hinson.
As garat për Senatin nuk shkuan më mirë për Kennedy-n dhe lëvizjen e tij. Humbja e kandidatit republikan Ken Paxton në Teksas përballë demokratit James Talarico i privon MAHA-n dhe Kennedy-n nga një mbështetës që me shumë gjasë do të kishte mbrojtur kauzat e tyre.
Në cilësinë e prokurorit të përgjithshëm të shtetit, Paxton kishte nisur hetime ndaj kompanive ushqimore, kimike dhe farmaceutike, duke fituar vlerësimin e mbështetësve të MAHA-s.
Edhe senatori republikan i Kansasit, Roger Marshall, kryetari i Grupit Parlamentar të MAHA-s në Kongres, pësoi një humbje të papritur përballë demokratit Adam Hamilton.
Marshall, një anëtar i rëndësishëm i Komisionit për Shëndetësinë, Arsimin, Punën dhe Pensionet, ka qenë zëri legjislativ i kauzave të MAHA-s, si lufta kundër sëmundjeve kronike dhe përmirësimi i të ushqyerit.
Në një tjetër zhvillim, Annie Andrews, një pediatre demokrate që e kishte kritikuar Kennedy-n gjatë gjithë fushatës së saj për vënien në pikëpyetje të sigurisë së vaksinave, arriti një fitore kundër senatores republikane Darline Graham në Karolinën e Jugut.
Sipas raportimeve, Andrews e kishte cilësuar Kennedy-n si “armikun tim më të madh profesional prej dekadash” dhe mbështet shkarkimin e tij nga detyra.
Grupet e MAHA-s mbështetën 97 kandidatë në garat zgjedhore federale dhe shtetërore. Nga 21 kandidatët e mbështetur në garat federale, 12 humbën dhe shtatë fituan, ndërsa rezultatet e dy garave mbeten ende të papërcaktuara. Të gjithë kandidatët fitues, me përjashtim të njërit, konkurronin në gara ku nuk kishte rivalitet të fortë.
Nga 76 kandidatët e mbështetur në garat shtetërore, 42 humbën, ndërsa 29 fituan dhe rezultatet e tri garave mbeten ende të papërcaktuara. Dy kandidatë fituan pa pasur kundërshtarë.
Në fund, demokratët siguruan kontroll të gjerë mbi Dhomën e Përfaqësuesve dhe Senatin, duke u hapur rrugën që vitin e ardhshëm të drejtojnë komisionet që kanë juridiksion mbi kujdesin shëndetësor.
Andrea Lamont, një mbështetëse e MAHA-s në Karolinën e Jugut, tha se humbja e republikanëve përbënte një “rrezik shumë të madh për MAHA-n”, duke shtuar:
“Trajneri ynë, Kennedy, nuk do të jetë kurrë në gjendje të shënojë golin, sepse nuk kemi lojtarët e duhur në ekip”.
Të tjerë në lëvizjen MAHA thonë se nuk ka pasur kurrë kuptim përpjekja për t’u rreshtuar me vetëm një parti dhe se ndryshimi i politikave publike do të kërkojë aleatë në të dyja kampet politike.
Moms Across America, një organizatë jofitimprurëse e themeluar nga admiruesja e Kennedy-t, Zen Honeycutt, e mbështeti këtë qasje muajin e kaluar, duke dhënë mbështetjen e saj për një numër demokratësh, përfshirë Alexandria Ocasio-Cortez dhe senatorin Cory Booker, krahas kandidatëve republikanë.
Të mërkurën, ajo tha se pret që demokratët t’i mbajnë premtimet dhe të realizojnë objektivat e MAHA-s, përndryshe duhet të jenë të përgatitur për “një reagim të pavarur politik” në vitin 2028.
Honeycutt paralajmëroi gjithashtu demokratët kundër përpjekjeve për të shkarkuar Kennedy-n, duke argumentuar se kjo do të largonte mbështetësit e tij, të cilët mund të votonin për demokratët në vitin 2028.
Disa mbështetës të Kennedy-t janë optimistë për atë që mund të vijë më pas.
“Ekipi i Trumpit e vlerësoi lëvizjen MAHA në atë masë sa mund të përfitonte prej nesh”, tha Lane Koch, ish-drejtor rajonal për rajonin e Mesperëndimit në fushatën presidenciale të Kennedy-t, i cili shpreson se një qeverisje e ndarë mes dy partive do të bëjë që të dyja palët të përpiqen më shumë për të fituar mbështetjen e bazës elektorale të MAHA-s.
“Shpresoj që [demokratët] të përvetësojnë parimet e MAHA-s dhe të na ndihmojnë të shkëputim këtë lëvizje nga lidhja negative me MAGA-n dhe Trumpin”.
