Një mesazh personal nga udhëheqësi suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, i është përcjellë presidentit rus Vladimir Putin gjatë një takimi në Moskë, mes këtij të fundit dhe sekretarit të Këshillit të Lartë të Sigurisë Kombëtare të Iranit, Mohsen Rezaei.
Në fokus të bisedimeve ishin lufta në Iran, siguria rajonale dhe forcimi i bashkëpunimit mes dy vendeve.
Takimi u zhvillua të enjten në Kremlin dhe nuk ishte njoftuar paraprakisht.
Pas tij, Rezaei e cilësoi bisedën si një “shkëmbim jashtëzakonisht të rëndësishëm pikëpamjesh”, duke bërë të ditur se diskutimet përfshinë situatën pas luftës dhe sigurinë në rajon. Përmbajtja e mesazhit të Khameneit drejtuar Putinit nuk është bërë publike, raportoi televizioni shtetëror iranian IRIB, përcjell Euronews.
Rusia ka qenë prej kohësh një mbështetëse e Iranit dhe, sipas raportimeve, i ka ofruar Teheranit informacione inteligjence dhe pajisje gjatë konfliktit.
Nga ana tjetër, Irani ka mbështetur Moskën në luftën kundër Ukrainës, duke i furnizuar teknologjinë e dronëve Shahed, të cilën Rusia e ka përshtatur për prodhimin vendas të dronëve Geran.
Një nga çështjet kryesore të takimit ishte edhe ndërtimi i një gazsjellësi nga Rusia drejt Iranit. Rezaei deklaroi se projekti u diskutua me Putinin dhe synon të ndihmojë Teheranin të përballojë mungesat e gazit, ndërsa do të krijojë mundësi edhe për shitjen e gazit rus në vendet fqinje.
Edhe pse Irani është një prodhues i madh i gazit natyror, vendi është përballur prej kohësh me mungesa të këtij burimi energjie. Kriza është thelluar pas nisjes së luftës në fund të shkurtit.
Sipas autoriteteve iraniane, gjatë fazës më intensive të konfliktit, që zgjati afro 40 ditë, SHBA-ja dhe Izraeli goditën infrastrukturën kritike të Iranit, përfshirë impiantet e përpunimit të gazit.
Teherani u kundërpërgjigj me sulme ndaj objekteve që i cilësoi si baza ushtarake amerikane dhe interesave të tjera në Lindjen e Mesme.
Ndërkohë, raportimet nga qeveritë e rajonit, dëshmitarët dhe gazetarët e Euronews bënë të ditur se sulmet goditën gjithashtu objektiva civile dhe infrastrukturore. Të dyja palët vendosën gjithashtu bllokada të njëpasnjëshme në Ngushticën e Hormuzit, një korridor jetik për tregtinë botërore të naftës dhe gazit.
Gjatë takimit, Putin theksoi nevojën për krijimin e mekanizmave rajonalë të sigurisë dhe kundërshtoi ndërhyrjen e fuqive të jashtme në zgjidhjen e krizës në Lindjen e Mesme. Rezaei tha se presidenti rus kishte nënvizuar se “çdo ndërhyrje e fuqive të jashtme” në zgjidhjen e situatës është e papranueshme.
Më herët, në fillim të tetorit, Putin kishte deklaruar se Rusia ishte e gatshme të luante rolin e ndërmjetësuesit për t’i dhënë fund luftës. Megjithatë, Moska nuk ka marrë pjesë si ndërmjetëse në negociatat për konfliktin, ku rolin kryesor deri tani e kanë luajtur Pakistani dhe Katari.
Hekurudha Rasht-Astara dhe kredia prej 1 miliard dollarësh
Një tjetër çështje e diskutuar ishte zhvillimi i projekteve të përbashkëta infrastrukturore. Rezaei bëri të ditur se Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare të Iranit ka miratuar marrëveshjen zbatuese për ndërtimin e hekurudhës Rasht-Astara, me pjesëmarrjen e Rusisë.
“Ministri i Rrugëve dhe Zhvillimit Urban do ta nënshkruajë së shpejti këtë kontratë në emër të Republikës Islamike të Iranit”, deklaroi Rezaei, sipas agjencisë iraniane të lajmeve IRNA.
Segmenti hekurudhor, me gjatësi pak më shumë se 160 kilometra, përbën pjesën e fundit që mungon në korridorin perëndimor të Transportit Ndërkombëtar Veri-Jug (INSTC). Ky projekt synon të krijojë një lidhje të drejtpërdrejtë mes Rusisë dhe porteve iraniane në Gjirin Persik.
Ndërkohë, raportime të mediave iraniane, duke iu referuar agjencisë gjysmëzyrtare Fars, bëjnë të ditur se Rusia ka përfunduar përgatitjet për t’i dhënë Iranit një kredi prej 1 miliard dollarësh, por transferimi i fondeve është vonuar. Kjo shumë parashikohet të jetë kësti i parë i një kredie të planifikuar prej 20 miliardë dollarësh.
Disa ekspertë e kanë lidhur vonesën e disbursimit të fondeve me ecurinë e ngadaltë të projektit hekurudhor Rasht-Astara. Putin ka deklaruar më herët se Moska është e gatshme të sigurojë burimet e nevojshme financiare, por ka theksuar se pala iraniane duhet të përmbushë detyrimet e saj.
Pas takimit, Ministria e Jashtme ruse publikoi një këshillë udhëtimi, ku u kërkon qytetarëve rusë të shmangin vizitat në Iran dhe në Lindjen e Mesme për sa kohë që ekziston rreziku i rifillimit të luftës.
Një paralajmërim i ngjashëm ishte dhënë edhe në shkurt, pak përpara sulmeve amerikane dhe izraelite ndaj Iranit. Ai u hoq në qershor, pas arritjes së një marrëveshjeje të përkohshme mes Uashingtonit dhe Teheranit, e cila më pas u shemb.
