Shtetet e Bashkuara po kërkojnë që Evropa të ketë një rol të drejtpërdrejtë në negociatat për përfundimin e luftës në Ukrainë. Sipas një raportimi të revistës amerikane Politico, administrata e Donald Trump po ushtron presion ndaj Moskës për të pranuar përfaqësuesit evropianë në raundet e ardhshme të bisedimeve.
Burime zyrtare amerikane bëjnë me dije se të dërguarit e posaçëm të Trump, Steve Witkoff dhe Jared Kushner, synojnë të bindin palën ruse se vendet evropiane duhet të jenë pjesë e tryezës së negociatave dhe të përfshihen drejtpërdrejt në diskutimet për të ardhmen e Ukrainës.
Takimi trepalësh mes Shteteve të Bashkuara, Rusisë dhe Ukrainës në Abu Dhabi konsiderohet një moment i rëndësishëm diplomatik, ndërsa Uashingtoni dëshiron që ky të jetë raundi i fundit i bisedimeve pa pjesëmarrjen e drejtpërdrejtë të Evropës. “Ne kemi nevojë për Evropën në tryezë. Prandaj propozojmë që evropianët të përfshihen në diskutime pas këtij takimi trepalësh”, citohet të ketë deklaruar një zyrtar amerikan për Politico.
Evropa në kërkim të një përfaqësimi të përbashkët
Përfshirja e Evropës në negociata pritet të hapë një tjetër debat mes vendeve anëtare të Bashkimit Evropian: kush do të flasë në emër të kontinentit dhe kush do të përfaqësojë interesat e tij në raport me Moskën dhe Uashingtonin.
Qeveritë evropiane dhe institucionet e BE-së kanë pak kohë për të përcaktuar një qëndrim të përbashkët, ndërsa administrata amerikane synon të përshpejtojë procesin diplomatik. Zyrtarët amerikanë kanë vlerësuar gjithashtu kontaktet e drejtpërdrejta të zhvilluara nga udhëheqësit e Finlandës dhe Norvegjisë me presidentin rus Vladimir Putin më 27 tetor. Sipas tyre, komunikimi diplomatik me Moskën duhet të intensifikohet, në mënyrë që mesazhet evropiane të përcillen drejtpërdrejt te Kremlini.
Megjithatë, këto kontakte kanë shkaktuar reagime brenda BE-së. Disa vende kanë shprehur pakënaqësi për mungesën e koordinimit paraprak dhe i kanë konsideruar bisedimet një shmangie nga qëndrimi i përbashkët evropian për izolimin diplomatik të Putinit.
Kush pritet të përfaqësojë Evropën në negociata?
Sipas raportimit të Politico, në takimet e kësaj jave në Abu Dhabi pritet të marrin pjesë këshilltarë të sigurisë kombëtare nga Mbretëria e Bashkuar, Gjermania dhe Franca, si dhe përfaqësues nga Italia, NATO, Komisioni Evropian dhe Këshilli Evropian.
Megjithatë, përfaqësuesit evropianë nuk pritet të jenë pjesë e negociatave kryesore me Rusinë, për shkak të kundërshtimeve të Moskës. Witkoff dhe Kushner synojnë të diskutojnë me ta përpara dhe gjatë zhvillimit të takimeve.
Sipas burimeve amerikane, në ditën e parë të bisedimeve fokusi do të jetë te garancitë e sigurisë për Ukrainën dhe riorganizimi i mundshëm i arkitekturës së sigurisë në Evropë. Ndërsa dita e dytë pritet t’u kushtohet çështjeve territoriale, përfshirë përcaktimin e vijave të mundshme të kufirit.
Në kryeqytetet evropiane ekziston shqetësimi se Donald Trump mund të jetë i gatshëm të shqyrtojë kërkesat e mëparshme të Vladimir Putinit për kufizimin e rolit dhe ndikimit të NATO-s në rajon.
Nga ana tjetër, zyrtarët amerikanë kanë këmbëngulur se NATO do të vazhdojë të ketë një rol qendror në mbrojtjen kolektive të Evropës. Megjithatë, Uashingtoni kërkon një rishikim të marrëdhënieve të kontinentit me Rusinë dhe një marrëveshje më të gjerë që të përfshijë si çështjen e territoreve ukrainase, ashtu edhe arkitekturën e ardhshme të sigurisë.
Territoret e pushtuara, pengesa kryesore në negociata
Një nga çështjet më të vështira mbetet e ardhmja e territoreve ukrainase të pushtuara nga Rusia. Sipas zyrtarëve amerikanë, në diskutimet jozyrtare të dyja palët kanë shfaqur njëfarë fleksibiliteti, por ende nuk ka një zgjidhje konkrete. Qëllimi i raundit aktual të bisedimeve nuk është arritja e menjëhershme e një marrëveshjeje përfundimtare armëpushimi, por ruajtja e ritmit diplomatik dhe krijimi i kushteve për negociata të mëtejshme.
Pala amerikane kërkon që dy çështjet kryesore, kontrolli territorial dhe garancitë e ardhshme të sigurisë për Ukrainën dhe Evropën, të trajtohen paralelisht dhe të jenë pjesë e së njëjtës marrëveshje.
Ndërkohë, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, thuhet se është përfshirë aktivisht në komunikimet me administratën amerikane për të diskutuar mundësitë e riorganizimit të arkitekturës së sigurisë. Zhvillimet e fundit tregojnë se beteja diplomatike për përfaqësimin e Evropës në negociata po bëhet po aq e rëndësishme sa vetë diskutimet për përfundimin e luftës në Ukrainë.
