Kompania amerikane e bioteknologjisë Moderna po eksploron mundësinë e përdorimit të teknologjisë mRNA për të parandaluar zhvillimin e kancerit te personat me rrezik të lartë gjenetik. Drejtori ekzekutiv i kompanisë, Stéphane Bancel, e cilëson këtë si një nga objektivat më të rëndësishëm të mjekësisë moderne, duke imagjinuar një të ardhme ku njerëzit mund të marrin një vaksinë parandaluese një herë në vit, përpara se sëmundja të zhvillohet.
Sipas një interviste të publikuar nga Financial Times, Moderna po teston një vaksinë eksperimentale të bazuar në teknologjinë mRNA, e projektuar për personat që vuajnë nga sindroma Lynch. Kjo është një gjendje e trashëguar gjenetike që rrit ndjeshëm rrezikun për zhvillimin e disa llojeve të kancerit, veçanërisht atij kolorektal dhe të endometrit.
Sindroma Lynch prek rreth një në 300 persona në nivel global dhe mund të shoqërohet me një rrezik deri në 80% për zhvillimin e kancerit gjatë jetës. Për këta individë, ndjekja mjekësore dhe kontrollet e shpeshta janë thelbësore, pasi sëmundja mund të shfaqet edhe në mosha relativisht të reja.
Vaksina eksperimentale, e identifikuar si mRNA-4194, synon të trajnojë sistemin imunitar për të njohur dhe eliminuar qelizat me ndryshime parakanceroze, përpara se ato të shndërrohen në tumore. Studimi i parë klinik po zhvillohet në bashkëpunim me Universitetin e Oksfordit dhe ka nisur me fazën e parë të testimit te njerëzit. Në këtë fazë, studiuesit po vlerësojnë sigurinë e vaksinës, reagimin imunitar dhe dozën e përshtatshme. Një fazë e dytë pritet të nisë në vitin 2027.
Duke folur për potencialin e kësaj teknologjie, Bancel ka përshkruar një skenar që deri pak kohë më parë dukej i largët: njerëzit të identifikohen përmes testeve gjenetike si bartës të mutacioneve që rrisin rrezikun për kancer dhe më pas të marrin një dozë vaksine çdo vit, në një farmaci, gjatë rrugës për në punë.
Ai e krahasoi sigurinë që shpreson të arrijë me atë të vaksinave kundër gripit apo COVID-19. Kreu i Moderna-s beson se parandalimi i kancerit përpara se ai të zhvillohet mund të përfaqësojë një nga arritjet më të mëdha të mjekësisë.
Kompania po shqyrton gjithashtu mundësinë e aplikimit të një qasjeje të ngjashme te personat me mutacione BRCA, të cilat lidhen me rrezik më të lartë për kancerin e gjirit dhe të vezoreve.
Një tjetër zhvillim i rëndësishëm në luftën kundër kancerit
Paralelisht me kërkimet për parandalimin, Moderna po zhvillon në bashkëpunim me kompaninë farmaceutike Merck një vaksinë të personalizuar kundër kancerit, e cila synon të ndihmojë sistemin imunitar të identifikojë dhe sulmojë qelizat tumorale.
Në tetor, dy kompanitë raportuan rezultate pozitive nga studimet për melanomën. Kombinimi i vaksinës me medikamentin Keytruda uli me 58% rrezikun e rikthimit të sëmundjes ose të vdekjes, krahasuar me përdorimin e vetëm të Keytruda-s.
Bancel beson se kjo teknologji mund të ketë një potencial ekonomik dhe mjekësor edhe më të madh se Keytruda, një prej barnave më të shitura në botë në fushën e onkologjisë, me të ardhura prej 31.7 miliardë dollarësh për kompaninë Merck gjatë vitit të kaluar.
Megjithatë, vaksina parandaluese për personat me sindromën Lynch është ende në fazat e para të kërkimit dhe nuk është miratuar për përdorim. Rezultatet e studimeve të ardhshme do të përcaktojnë nëse kjo qasje mund të kthehet në një mënyrë të re për të ulur rrezikun e kancerit përpara se ai të shfaqet.
