Santorini, ishulli grek i njohur për kalderën vullkanike, shtëpitë e bardha dhe perëndimet e diellit në Oia, po përpiqet të zgjerojë imazhin e tij turistik përtej sezonit veror. Një fushatë e re digjitale me 32 video të shkurtra do të promovojë verën, gastronominë dhe vizitat me interes kulturor e fetar.
Këto aspekte shpesh mbeten në hije të perëndimeve të famshme dhe akomodimit luksoz. Ky është një hap drejt turizmit në Santorini gjatë gjithë vitit, jo vetëm në kulmin e verës. Hoteli Thomas Giannis thotë se ishulli nuk është thjesht një destinacion veror për të parë perëndimin e diellit.
Ai e sheh atë edhe si një destinacion gastronomik e kulturor që tani mund të ofrojë turizëm gjatë gjithë vitit. Sipas tij, kjo është ajo që kërkojnë shumica e vizitorëve, si nga SHBA-ja ashtu edhe nga Britania e Madhe, Gjermania, Franca, Italia, Spanja, Austria, Holanda, Polonia, Belgjika dhe Rumania, vendet evropiane nga vijnë më shumë vizitorë.
Edhe turistë nga Australia dhe vende aziatike si Kina, Korea e Jugut dhe Japonia organizojnë shpesh udhëtime në grup drejt ishullit. Giannis thekson se Santorini nuk është më destinacioni shumë i shtrenjtë që imagjinojnë ata që nuk e kanë vizituar kurrë. “Santorini është për çdo buxhet.
Mund të përballojë gjithçka. Ka dhoma nga shumë të lira deri në shumë të shtrenjta”, thotë ai, duke theksuar se veçanërisht jashtë sezonit të lartë ka oferta shumë të mira. Megjithatë, dy vitet e fundit hotelerët janë ankuar se hotelet nuk po mbushen me turistë.
Giannis i përshkruan arsyet si të palidhura me ishullin: aktiviteti sizmik në ishujt fqinjë dhe më pas lufta në Gjirin. “Pas pandemisë së Covid kishim aktivitet intensiv turistik në ishullin tonë, por për shkak të disa ngjarjeve të palidhura, njëra ishte aktiviteti sizmik në ishujt fqinjë dhe më vonë lufta në Gjirin, përjetuam një rënie të turizmit”, thotë ai.
“Për mua personalisht ishte rreth 30 deri në 40 për qind.” Rënia më e madhe u regjistrua në mbërritjet e turistëve nga Shtetet e Bashkuara dhe, natyrisht, nga Izraeli. Turistët amerikanë, të cilët priren të shpenzojnë shumë në destinacionet që vizitojnë dhe për këtë arsye janë veçanërisht të kërkuar nga ata që punojnë në turizëm, i rezervojnë paketat e pushimeve deri në fillim të pranverës, pra në periudhat që përkonin me aktivitetin sizmik të vitit 2025 dhe me fillimin e luftës me Iranin këtë vit.
Greqia mund të ketë qenë larg qendrës së operacioneve, por kjo nuk është menjëherë e qartë për amerikanin mesatar që planifikon pushimet. Pavarësisht rënies, situata u përmirësua pas verës, sipas kryetarit të Thira, Nikos Zorzos. “Turizmi në Santorini e nisi këtë vit me një ndjenjë mpirjeje, por më pas situata u stabilizua.
Shtatori dhe tetori janë muaj të fortë turistikë dhe tërheqin vizitorë me interes të veçantë për ishullin”, thotë kryetari. Zorzos shton se shifrat janë pothuajse të njëjta dhe se Santorini pranon 3.5 milionë vizitorë në vit, përfshirë ata që mbërrijnë me anije turistike. Megjithatë, banorët kanë ngritur një kundërargument pranë Ministrisë së Turizmit: për shkak të aeroportit dhe fluturimeve të drejtpërdrejta nga destinacionet evropiane, një numër i konsiderueshëm i atyre që regjistrohen si mbërritje e nisje për Santorinin në fakt nuk qëndrojnë në ishull, por në ishujt fqinjë.
Ata e përdorin atë thjesht si portë hyrëse dhe dalëse nga vendi, gjë që shtrembëron shifrat reale. Edhe pse nuk ka dyshim se Santorini ka shumë turistë çdo vit dhe për anijet turistike një ndalesë atje konsiderohet e detyrueshme, turizmi i anijeve shihet nga shumë njerëz si bekim dhe mallkim njëkohësisht.
Nga njëra anë rrit numrin e vizitorëve, por nga ana tjetër nuk sjell para për popullsinë vendase dhe është arsyeja kryesore e mbipopullimit të rëndë që shihet shpesh në rrugicat e ngushta dhe që ndonjëherë bëhet i padurueshëm. Kryetari Zorzos thotë se bashkia e ka rregulluar turizmin e anijeve.
“Rreth 10 vjet më parë, me një studim që bëmë me Universitetin e Egjeut, caktuam numrin maksimal të vizitorëve që mund të vizitojnë Santorinin çdo ditë. Si rezultat, nuk ka më turma në pjesë të ndryshme të ishullit dhe lëvizja është më e lehtë. Pra, turizmi i anijeve nuk është më problemi që ishte në të kaluarën”, thotë ai.
Tani mund të zbarkojnë deri në 8,000 turistë në ditë nga anijet turistike. Edhe kështu, vlerësohet se rreth gjysma e të gjithë turistëve në Santorini çdo vit vijnë nga sektori i anijeve. Banorët vendas ankohen se ky lloj vizitori nuk shpenzon para në ishull, pasi nuk qëndron gjatë natës dhe në pjesën më të madhe as nuk viziton dyqanet lokale.
Në vitet e fundit ka shfaqur edhe një tendencë tjetër: disa nuk zbresin fare në tokë dhe shijojnë perëndimin e famshëm të kalderës nga anija. “Natyrisht, ata që qëndrojnë në hotele ose akomodime të tjera shpenzojnë më shumë para sesa vizitorët e ndalesave të shkurtra të anijeve”, pranon kryetari i Thira.
Sipas një vendimi ministror, që nga viti i kaluar është në fuqi një “taksë e re e rritur për anijet”, në thelb një taksë për frymë për çdo zbarkim. Ajo është 20 euro për person në periudhën e verës (1 qershor deri më 30 shtator), bie në 12 euro në prill, maj dhe tetor dhe ulet në 4 euro në periudhën e dimrit (1 nëntor deri më 31 mars).
Megjithatë, vetëm një e treta e këtyre parave arrin në arkën e bashkisë, ndërsa pjesa tjetër ndahet midis Ministrisë së Turizmit dhe asaj të Transportit Detar. Ndërkohë, Giannis vëren se rënia e zënies së hoteleve krahasuar me periudhat e mëparshme i atribuohet edhe një faktori tjetër: ndërtimit të vazhdueshëm të njësive të reja hoteliere.
“Rritja e numrit të shtretërve krijon problem me zënien e akomodimit”, komenton kryetari Zorzos, duke shtuar se i ka bërë thirrje qeverisë të marrë masa për të ndaluar ndërtimin e parregulluar në ishull. Në Santorini, korriku veçanërisht pati një “shije” të fortë italiane. Qarkullimi nga dhe drejt Italisë arriti 93,315 pasagjerë, duke e vendosur vendin e parë ndër tregjet e huaja.
Pas saj renditet Britania e Madhe me 59,362 pasagjerë dhe Franca me 35,158, ndërsa Gjermania regjistroi 17,746 pasagjerë. Qarkullimi me Spanjën ishte gjithashtu i konsiderueshëm me 14,443 pasagjerë, i ndjekur nga Austria me 11,211 dhe Rumania me 10,594.