Bankat bullgare mbrojnë fitimet

Shoqata e Bankave të Bullgarisë (ABB) ka kundërshtuar pesë pretendime të përhapura gjerësisht lidhur me fitimet e sektorit bankar, komisionet, dividendët dhe kontributin në ekonomi, duke paraqitur të dhëna mbi riinvestimet, shtyrjen e pagesave të kredive dhe kostot e kalimit në euro.

Bankat bullgare realizuan një fitim të përbashkët prej 1.85 miliardë eurosh në vitin 2025, krahasuar me 0.82 miliardë euro në vitin 2019. ABB argumenton se krahasimi i këtyre shifrave, pa marrë parasysh kontekstin më të gjerë ekonomik, mund të krijojë një panoramë të shtrembëruar të rritjes së fitimeve. Në përgjigjen e saj, shoqata trajton pesë pretendime të zakonshme, duke përdorur të dhëna mbi të ardhurat e bankave, investimet, normat e interesit të kredive dhe mbështetjen që sektori i jep ekonomisë.

Shoqata kundërshton pretendimin se fitimet e bankave janë rritur me 588%. Gjatë pandemisë, në vitin 2020, fitimet e sektorit ranë me 51%, në 0.42 miliardë euro. Sipas ABB-së, përdorimi i atij viti krize si pikënisje e bën rritjen e mëvonshme të duket jashtëzakonisht e lartë, ndërkohë që rritja e fitimeve në 1.85 miliardë euro në vitin 2025 mbetet dukshëm nën nivelin prej 588%.

Shoqata vëren gjithashtu se, ndërmjet viteve 2019 dhe 2025, aktivet, kapitali dhe portofoli i kredive të sektorit bankar, ashtu si edhe Prodhimi i Brendshëm Bruto, pothuajse u dyfishuan. Për këtë arsye, ajo argumenton se ndryshimet në fitimet e bankave duhet të vlerësohen në raport me zhvillimin më të gjerë të ekonomisë.

Sa u përket komisioneve dhe të ardhurave të tjera jo nga interesat, të dhënat e Autoritetit Bankar Europian dhe Bankës Kombëtare të Bullgarisë tregojnë se këto të ardhura përbëjnë mesatarisht 28.6% të të ardhurave të bankave në Bashkimin Europian dhe Zonën Ekonomike Europiane, krahasuar me 19.5% në sistemin bankar bullgar.

Kjo kategori përfshin jo vetëm komisionet bankare, por edhe të ardhurat nga konsulenca, administrimi i aktiveve, shërbimet e ndërmjetësimit financiar dhe të ruajtjes së aktiveve, si dhe produktet e investimit.

Një studim i ABB-së, i realizuar në vitin 2025, zbuloi se transfertat e kryera përmes kanaleve digjitale kushtojnë deri në 5.4 herë më pak se transaksionet e bazuara në dokumentacion fizik. Transfertat digjitale përbëjnë më shumë se 76% të të gjitha transfertave brenda sistemit bankar. Ndërkohë, paketat e shërbimeve me abonim kushtojnë mbi gjashtë herë më pak sesa blerja e shërbimeve individuale me tarifat standarde bankare.

Shoqata raportoi gjithashtu se bankat kanë investuar dhe riinvestuar më shumë se 5.5 miliardë euro që nga viti 2018, çka reflektohet në rritjen e kapitalit të tyre të vet. Ndërmjet viteve 2020 dhe 2022, bankave iu ndalua shpërndarja e dividendëve për shkak të pandemisë.

Sipas ABB-së, investimet dhe riinvestimet përfaqësojnë më shumë se 70% të fitimeve të gjeneruara gjatë kësaj periudhe. Kjo do të thotë se afërsisht 70 centë nga çdo euro fitim janë rikthyer në ekonominë e vendit, theksoi shoqata.

ABB tërheq vëmendjen edhe te kostot e kredive hipotekore, duke theksuar se bankat bullgare kanë vijuar të ulin normat e interesit, edhe pse ato u rritën në disa vende të tjera duke filluar nga viti 2022. Në fund të gjashtëmujorit të parë të vitit 2026, norma vjetore efektive e interesit për kreditë hipotekore në Bullgari ishte 2.75%, niveli më i ulët në Eurozonë, ndërsa norma e interesit për kreditë e reja hipotekore ishte 2.41%.

Gjatë pandemisë, bankat shtynë shlyerjen e kredive me një vlerë prej më shumë se 5 miliardë eurosh, në kuadër të një moratoriumi privat. Sektori shpenzoi gjithashtu mbi 255 milionë euro nga burimet e veta financiare, teknologjike dhe njerëzore për përgatitjen dhe zbatimin e procesit të kalimit në euro.

ABB thekson më tej se bankat kanë paguar 50% më shumë taksa sesa subjektet e tjera që u nënshtrohen të njëjtave rregulla, që nga vendosja e taksës minimale globale në vitin 2024. Bankat janë gjithashtu ndër investitorët kryesorë në titujt e borxhit të qeverisë, zhvlerësimi i të cilëve gjatë periudhës 2020–2022 i shkaktoi sektorit humbje prej afërsisht 450 milionë eurosh.

Shifrat dhe përllogaritjet e shoqatës bazohen në informacionin e Bankës Kombëtare të Bullgarisë, Autoritetit Bankar Europian dhe Bankës Qendrore Europiane.