Dorëheqja e Jensen Huang nga drejtimi i kompanisë Nvidia ngre pikëpyetje jo vetëm për të ardhmen e gjigantit amerikan të teknologjisë, por edhe për mënyrën se si administrata e Donald Trump ka trajtuar dyshimet për spiunazh kinez dhe rreziqet që mund t’i kanosen sigurisë kombëtare të SHBA-së.
Sipas analizave të publikuara nga mediat amerikane, Huang mund të ketë vendosur të largohet përpara se bordi drejtues i Nvidia-s të merrte një vendim për shkarkimin e tij. Nëse kjo do të konfirmohej, do të tregonte se drejtuesit e kompanisë i kanë marrë shumë më seriozisht dyshimet për një ndërhyrje të mundshme kineze në aktivitetin e saj sesa presidenti amerikan Donald Trump.
Dyshimet lidhen me mundësinë që kjo kompani të devijonte drejt Kinës çipa të avancuar amerikanë, eksporti i të cilëve drejt këtij vendi ishte i kufizuar nga Uashingtoni.
Megjithatë, reagimi i Trumpit ndaj këtyre dyshimeve ishte krejt ndryshe. Fillimisht, ai mohoi para gazetarëve se Rubio e kishte informuar për këtë çështje, ndërsa më vonë, pas raportimeve në media për mungesën e Huang në listën e të ftuarve, e ftoi atë të udhëtonte me avionin presidencial Air Force One nga Alaska drejt Pekinit.
Revista “The Economist”, në rubrikën e saj Schumpeter, sjell në vëmendje edhe një tjetër detaj. Në maj ishte publikuar një raport nga një kompani që përfiton nga rënia e vlerës së aksioneve, ku përmendeshin marrëdhëniet mes Jensen Huang dhe Alice Huang. Sipas revistës, dyshimet për lidhjet e mundshme të saj me Kinën mund të ishin ngritur edhe nga e kaluara e saj profesionale.
Përpara se të hynte në botën e biznesit, Alice Huang kishte punuar për televizionin shtetëror kinez CCTV, një nga mediat kryesore të kontrolluara nga autoritetet në Pekin.
Ndërkohë, agjencitë amerikane të inteligjencës kishin nisur prej kohësh të shqyrtonin të kaluarën dhe lidhjet e saj. Pavarësisht kësaj, edhe të hënën, kur skandali ishte bërë tashmë publik, Trump vazhdoi të minimizonte rëndësinë e çështjes.
I pyetur nëse Jensen Huang duhej të qëndronte në krye të Nvidia-s, presidenti amerikan u përgjigj se mendonte se ai duhej të vazhdonte në detyrë, duke e cilësuar si një person të mirë. Trump tha gjithashtu se kishte folur me të dhe e kishte pyetur nëse e dinte që partnerja e tij mund të ishte spiune.
“Ai më tha se nuk e dinte dhe unë e besoj”, deklaroi Trump.
Qëndrimi i presidentit amerikan është kritikuar nga komentatori i revistës “The Atlantic”, David A. Graham, i cili e sheh këtë çështje si një tjetër tregues të mënyrës se si Trump po e trajton politikën e sigurisë kombëtare.
Sipas Graham, rasti nxjerr në pah tri elemente të qasjes së presidentit: largimin nga qëndrimi i ashpër ndaj Kinës që kishte karakterizuar fushatën e tij të parë presidenciale, prirjen për të shpërfillur informacionet e inteligjencës kur ato bien ndesh me bindjet e tij dhe mungesën e vëmendjes ndaj sigurisë kombëtare kur ajo nuk përputhet me interesat e tij personale.
Graham argumenton se, kur Trump u informua për mundësinë e infiltrimit kinez në një kompani teknologjike si Nvidia, e cila konsiderohet thelbësore për ekonominë dhe sigurinë kombëtare amerikane, ai zgjodhi të mos ndërmerrte masa dhe ta minimizonte çështjen.
Nvidia ka një rëndësi të veçantë strategjike për SHBA-në, pasi prodhon disa nga çipat më të fuqishëm në botë, të cilët përdoren në zhvillimin e inteligjencës artificiale dhe në sisteme të rëndësishme teknologjike. Për këtë arsye, Uashingtoni ka vendosur kufizime për eksportin drejt Kinës të disa prej produkteve të saj më të avancuara.
Sipas “Wall Street Journal”, brenda administratës Trump kanë qenë sekretari i Shtetit Marco Rubio dhe sekretari i Thesarit Scott Bessent ata që kanë ngritur vazhdimisht shqetësime për Jensen Huang dhe marrëdhëniet e tij me Kinën. Kreu i Nvidia-s ka mbështetur publikisht shitjen e çipave amerikanë edhe në tregun kinez, përfshirë produkte të avancuara të kompanisë.
Në krah të Huang, sipas të njëjtave raportime, kanë qenë investitori David Sacks, i cili është gjithashtu këshilltar i Shtëpisë së Bardhë për inteligjencën artificiale, dhe sekretari i Tregtisë Howard Lutnick.
Sipas platformës Axios, Bessent dhe Lutnick kanë pasur një debat të ashpër javën e kaluar për faktin se kompania Megaspeed nuk ishte përfshirë në listën e zezë të subjekteve që konsiderohen rrezik për sigurinë kombëtare.
Çështja ka tërhequr edhe vëmendjen e Kongresit amerikan. Senatori republikan nga Luiziana, John Kennedy, kërkoi që Lutnick të japë shpjegime se përse Departamenti i Tregtisë kishte lejuar Nvidia-n të shiste çipa të avancuar te kompania e lidhur me partneren e Huang. Ai kërkoi gjithashtu nisjen e një hetimi nga Kongresi.
Megjithatë, sipas analizës, ndërmjetësuesi kryesor i Jensen Huang në administratën amerikane ka qenë vetë Donald Trump. Kjo mbështetet te një seri takimesh, ftesash private dhe donacionesh, përfshirë një kontribut prej 25 milionë dollarësh për ndërtimin e sallës së re të ballove në Shtëpinë e Bardhë.
Komentatori i “The Atlantic”, David A. Graham, e lidh këtë rast edhe me vendime të tjera të Trumpit në politikën e jashtme dhe të sigurisë. Ai kujton se presidenti është kritikuar për mënyrën se si ka trajtuar rreziqet e sigurisë gjatë luftës me Iranin, pavarësisht shqetësimeve që, sipas raportimeve, kishin shprehur disa prej këshilltarëve të tij.
Graham përmend gjithashtu pranimin e një avioni Boeing 747 si dhuratë nga Katari, duke ngritur pikëpyetje për sigurinë e presidentit. Sipas tij, kjo çështje u bë edhe më e dukshme në gusht, kur Trump u detyrua të ndërpriste udhëtimin e tij në Turqi dhe të kalonte në një avion më të sigurt.
Një tjetër shembull, sipas komentatorit, është afrimi i Trumpit me presidentin rus Vladimir Putin në tetor, në një kohë kur Uashingtoni po largohej nga mbështetja e mëparshme për Ukrainën. Graham përmend edhe qëndrimin e administratës ndaj Venezuelës dhe trajtimin e figurës opozitare María Corina Machado, duke argumentuar se vendime të tilla mund të dëmtojnë interesat afatgjata të SHBA-së në rajon.
Pasojat e largimit të Jensen Huang nga Nvidia do të kërkojnë kohë për t’u vlerësuar. Sipas analizës, zhvillimi mund të ketë pasoja edhe për Kinën, pasi në Uashington mund të forcohet pozicioni i atyre zyrtarëve që mbajnë një qëndrim më të ashpër ndaj Pekinit. Këtij qëndrimi i është dhënë zë edhe në një editorial të bordit drejtues të “Wall Street Journal”.
Në përfundim, Graham sjell në vëmendje një thënie të vjetër të Benjamin Franklin, sipas së cilës ata që zgjedhin përfitimin personal afatshkurtër në dëm të interesit kombëtar afatgjatë rrezikojnë të humbasin të dyja. Një mesazh që, sipas tij, përmbledh edhe dilemat e ngritura nga mënyra se si Trump ka trajtuar çështjen e Nvidia-s dhe dyshimet për ndikimin e mundshëm të Kinës në kompaninë amerikane.
