Rreth 64 milionë lekë janë paguar për ndërtimin e ujësjellësit të fshatrave Peshtan dhe Mezhgoran në Bashkinë Tepelenë, por investimi nuk ka arritur të vihet në funksion. Kontrolli i Lartë i Shtetit ka konstatuar se punimet e realizuara nuk kanë prodhuar efektin e pritshëm, pasi një pjesë thelbësore e sistemit të furnizimit me ujë nuk është ndërtuar, duke e lënë projektin të papërfunduar.
Sipas raportit përfundimtar të auditimit, vlera prej 63,989,574.84 lekësh pa TVSH, e paguar për punimet e këtij ujësjellësi, konsiderohet nga KLSH si shpenzim pa ekonomicitet, efikasitet dhe efektivitet. Kjo pasi, pavarësisht realizimit të një pjese të infrastrukturës, sistemi nuk ishte funksional në momentin e auditimit dhe nuk kishte përmbushur qëllimin për të cilin ishte financuar.
Investimi është pjesë e një kontrate më të gjerë për ndërtimin e rrjeteve të furnizimit me ujë të fshatrave Nivicë, Rexhinë, Peshtan dhe Mezhgoran, me vlerë totale 232.67 milionë lekë me TVSH. Kontrata është lidhur më 26 prill 2021, me një afat fillestar zbatimi prej 150 ditësh kalendarike nga dorëzimi i sheshit të ndërtimit, por punimet janë shoqëruar me pezullime të përsëritura dhe ndryshime të projektit.
Kundërshtimet e banorëve dhe ndryshimi i projektit
Problemet më të mëdha janë shfaqur në segmentin Peshtan–Mezhgoran, ku banorët kanë kundërshtuar kalimin e linjës së furnizimit me ujë në prona private.
Sipas dokumentacionit të shqyrtuar nga KLSH, pezullimi i parë i punimeve është kërkuar në tetor 2021. Në janar 2022, kontraktori ka raportuar sërish pengesa nga banorët, të cilët pretendonin se tubacioni kalonte në pronat e tyre. Një tjetër ndërprerje ka ndodhur në shkurt 2023, ndërkohë që procesi është ndikuar edhe nga procedurat për marrjen e lejeve të nevojshme.
Përballë këtyre vështirësive, projekti fillestar është rishikuar. Punimet janë përqendruar në një pjesë të linjës kryesore dhe infrastrukturës së depozitimit, ndërsa realizimi i veprës së marrjes së ujit nga burimi dhe elementeve të mbetura është shtyrë për një fazë të dytë.
Por pikërisht mungesa e veprës së marrjes së ujit e ka bërë sistemin jofunksional, pavarësisht fondeve të shpenzuara.
KLSH vlerëson se kjo situatë ka sjellë përdorimin joefektiv të parave publike, pasi infrastruktura e ndërtuar nuk mund të përmbushë funksionin e saj pa përfundimin e të gjithë skemës teknike të ujësjellësit.
Punime të paguara, por të pakryera edhe në terren
Përveç mosfunksionimit të ujësjellësit, auditimi ka identifikuar edhe probleme në volumet e punimeve të raportuara dhe të paguara.
Për segmentin Peshtan–Mezhgoran, KLSH ka konstatuar 1,016,251 lekë dëm ekonomik pa TVSH, si rezultat i punimeve të llogaritura në mënyrë të pasaktë, volumeve të mbivendosura dhe punimeve që nuk provohet të jenë realizuar.
Ndër të tjera, në dokumentacion janë konstatuar mbivendosje të volumeve të gërmimit dhe mbushjes së trasesë, përfshirja e shpenzimeve të transportit që ishin llogaritur edhe në zëra të tjerë, si dhe punime betoni për mbështetjen e tubacionit, realizimi i të cilave nuk ishte dokumentuar.
Për pjesën tjetër të kontratës, që lidhet me furnizimin me ujë të fshatrave Nivicë dhe Rexhinë, janë konstatuar edhe 441,368 lekë dëm ekonomik.
Në total, dëmi ekonomik i identifikuar në të dy nënobjektet arrin në 1,457,619 lekë pa TVSH.
Kjo shumë është e veçantë nga vlera prej rreth 64 milionë lekësh që KLSH e klasifikon si shpenzim joefektiv për ujësjellësin Peshtan–Mezhgoran.
Auditimi ka evidentuar gjithashtu mangësi në dokumentacionin teknik, përfshirë mungesën e provave të presionit për linjat e ujësjellësit dhe dokumentacionit të plotë të cilësisë për disa materiale të përdorura.
KLSH kërkon përgjegjësi dhe përfundimin e investimit
Në rekomandimet përfundimtare, Kontrolli i Lartë i Shtetit kërkon që Bashkia Tepelenë të ngrejë një grup të posaçëm pune për të identifikuar shkaqet dhe personat përgjegjës për përdorimin joefektiv të 63.99 milionë lekëve. KLSH kërkon gjithashtu ndjekjen e procedurave administrative dhe ligjore për rikuperimin e dëmit ekonomik të konstatuar nga punimet e pakryera./ekofin.al
