Çfarë po ndodh? Europa kalon spitalet në gatishmëri për skenarin më të keq

Përballë tensioneve gjeopolitike dhe rritjes së pasigurisë në arenën ndërkombëtare, vendet evropiane po shqyrtojnë masa të reja për përgatitjen e sistemeve shëndetësore ndaj një konflikti të mundshëm ushtarak. Krahas forcimit të ushtrive dhe rritjes së shpenzimeve për mbrojtjen, në qendër të vëmendjes po vendoset edhe aftësia e spitaleve për të përballuar një emergjencë të përmasave të mëdha.

Ekspertët paralajmërojnë se një konflikt i gjerë mund të krijojë një situatë kritike për infrastrukturën shëndetësore, për shkak të sulmeve me raketa dhe dronë, numrit të lartë të viktimave dhe rrezikut nga armët apo agjentët kimikë, biologjikë dhe radiologjikë.

Në këto kushte, përgatitja e spitaleve, garantimi i furnizimeve mjekësore dhe trajnimi i personelit shëndetësor po konsiderohen gjithnjë e më shumë si elementë thelbësorë të sigurisë kombëtare.

Gjeneral brigade Petter Iversen, kirurg i Përgjithshëm i Norvegjisë dhe kryetar i Komitetit të Shefave të Shërbimeve Mjekësore Ushtarake të NATO-s, thekson se aftësia e një vendi për të përballuar krizat varet drejtpërdrejt nga qëndrueshmëria e shoqërisë dhe institucioneve të tij.

“Një shoqëri e shëndetshme është një shoqëri rezistente. Nëse je rezistent, mund t’i përballosh presionet nga kundërshtarët”, është shprehur Iversen.

Sipas tij, përgatitja duhet të shkojë përtej trajtimit të të plagosurve në rast sulmi. Një rëndësi të veçantë ka sigurimi i vazhdimësisë së shërbimeve spitalore, krijimi i rezervave të medikamenteve dhe pajisjeve mjekësore, si dhe aftësimi i stafit për të menaxhuar disa emergjenca njëkohësisht.

Inteligjenca artificiale, shqetësim për kërcënimet biologjike

Përveç rrezikut të një konflikti konvencional, një tjetër sfidë që po shqetëson autoritetet evropiane lidhet me zhvillimin e inteligjencës artificiale dhe përdorimin e mundshëm të saj në bioteknologji.

Teknologjia e re mund të sjellë përparime të rëndësishme në kërkimin shkencor, zbulimin e trajtimeve dhe zhvillimin e barnave. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se përdorimi i saj nga aktorë keqdashës mund të krijojë rreziqe të reja, përfshirë zhvillimin e agjentëve biologjikë të rrezikshëm.

Laurent Muschel, drejtor dhe zëvendësshef i Autoritetit të BE-së për Gatishmërinë dhe Reagimin ndaj Emergjencave Shëndetësore (HERA), vëren se kërcënimet biologjike të së ardhmes mund të marrin forma të paparashikueshme.

Sipas tij, një nga skenarët shqetësues është mundësia e zhvillimit të viruseve të reja me ndihmën e inteligjencës artificiale, çka do ta bënte më të vështirë identifikimin dhe përballimin e tyre.

Muschel ka theksuar se siguria biologjike duhet të jetë një nga prioritetet e ardhshme, duke kërkuar rregulla më të qarta dhe mekanizma mbikëqyrjeje për përdorimin e kësaj teknologjie.

Evropa kërkon një sistem shëndetësor të gatshëm për emergjenca

Paralajmërimet e ekspertëve tregojnë se koncepti i sigurisë në Evropë po zgjerohet përtej dimensionit tradicional ushtarak. Përveç kapaciteteve mbrojtëse, gjithnjë e më shumë rëndësi po merr aftësia e shteteve për të garantuar funksionimin e spitaleve dhe shërbimeve jetike edhe në kushtet e një krize të rëndë.

Sigurimi i furnizimeve mjekësore, mbrojtja e infrastrukturës spitalore, trajnimi i personelit dhe përgatitja për kërcënime biologjike janë disa prej sfidave që kërkojnë vëmendje të veçantë.

Edhe pse këto masa nuk nënkuptojnë se një luftë në Evropë është e pashmangshme, përgatitja për skenarët më të rëndë po shihet si një domosdoshmëri për të kufizuar pasojat e çdo emergjence të mundshme.