Një parashikim shkencor i publikuar në vitin 1960 ka rikthyer vëmendjen në rrjetet sociale, pasi përcaktonte 13 nëntorin 2026 si ditën kur, sipas autorëve, njerëzimi do të arrinte një pikë kritike për shkak të rritjes pakontrolluar të popullsisë. Studimi, botuar në revistën Science nga fizikani dhe kibernetisti Heinz von Foerster së bashku me Patricia Mora dhe Lawrence Amiot nga Universiteti i Illinoisit, mban titullin “Doomsday: Friday, 13 November, A.D. 2026”. Autorët analizuan të dhëna historike të popullsisë së Tokës nga viti 400 para Krishtit deri në 1958.
Sipas modelit matematikor të paraqitur në studim, popullsia globale po rritej me ritme gjithnjë e më të shpejta dhe, nëse kjo prirje do të vazhdonte pa ndryshim, më 13 nëntor 2026 do të arrihej një “singularitet” ku numri i banorëve do të bëhej teorikisht i pafundëm — një situatë e pamundur për t’u përballuar për shkak të kufizimeve të hapësirës dhe burimeve natyrore. Data e zgjedhur nuk ishte rastësore: 13 nëntori ishte ditëlindja e von Foersterit dhe në vitin 2026 ajo do të binte të premten, një kombinim që studiuesit e lidhën simbolikisht me tersin e shoqëruar me këtë datë në kulturën anglosaksone.
Megjithë titullin alarmues, autoritë nuk synonin të parashikonin një katastrofë të menjëhershme apo zhdukjen fizike të njerëzimit, por përdorën modelin si paralajmërim për pamundësinë e vazhdimit të një rritjeje demografike të pakufizuar. Në dekadat pas botimit, zhvillimet demografike e tejkaluan parashikimin: që nga vitet 1970 ritmi i rritjes globale ka ngadalësuar dhe në shumë vende është shënuar rënie e numrit të lindjeve.
Projekcionet e Kombeve të Bashkuara, të përmendura në tekst, tregojnë se popullsia aktualisht vlerësohet rreth 8,2 miliardë banorë dhe pritet të vazhdojë të rritet për disa dekada, duke arritur kulmin rreth 10,3 miliardë në mesin e viteve 2080, për t’u reduktuar më pas gradualisht. Pra, 13 nëntori 2026 nuk paraqet fundin e njerëzimit; parashikimi i vitit 1960 ilustron kufizimet e modeleve që ekstrapolojnë prirje pa marrë parasysh ndryshimet shoqërore. Pyetja që qëndron ende e hapur është si të sigurohet një ekuilibër mes rritjes së popullsisë, burimeve natyrore dhe qëndrueshmërisë së planetit.