Debati brenda Lidhjes Demokratike të Kosovës është ndezur sërish, pasi Vjosa Osmani, ish-presidente e Kosovës dhe aktualisht deputete e LDK-së, kritikoi Isa Mustafën dhe Avdullah Hotin. Deklaratat e saj sollën kundërpërgjigje nga dy ish-kryeministrat, duke rihapur mosmarrëveshjet që kishin shoqëruar fillimisht ndarjen e saj nga partia dhe më vonë kthimin në të.
Këto zhvillime vijnë ndërsa LDK-ja shkon drejt zgjedhjeve të brendshme të vitit 2027. Në vlerësimin e analistëve politikë, përplasjet nxjerrin në pah vështirësi të thella në organizim dhe në veprimin politik, me rrezikun që partia të dobësohet më tej. Nexhat Haziri e interpreton rikthimin e Osmanit si përpjekje përçarëse për të siguruar drejtimin e subjektit, kurse Milazim Maraj e lidh kapërcimin e krizës me zgjedhje demokratike, votim të lirë dhe përfshirjen e kuadrove të reja.
Të lidhura
None found
Gjatë intervistës në Kanal10, Osmani trajtoi marrëdhëniet me ish-bashkëpartiakët, situatën në LDK dhe bilancin e qeverive të mëparshme. Në qendër të kritikave vendosi ekzekutivët e drejtuar nga Hashim Thaçi dhe Isa Mustafa, ndërsa kërkoi që Qeveria Kurti të mësojë nga dështimet e atyre që kanë qeverisur përpara saj.
Sipas Osmanit, qeveria duhet të synojë përmirësimin dhe të tregojë më shumë ambicie, në vend që të riprodhojë në një version më të dobët modelet e Isës dhe Hashimit. Ajo shtoi se, gjatë dy viteve të punës si presidente, i ishte dashur të përballej me pasojat e dëmeve të shkaktuara nga të tjerët më herët.
Kur mediat i kërkuan të komentonte deklarimet e saj, Isa Mustafa zgjodhi një përgjigje të shkurtër dhe të ashpër. Ish-kryeministri tha se nuk ia vlente të merrej me Osmanin, për të cilën u shpreh se ishte katandisur keq.
Pas intervistës reagoi në rrjetet sociale edhe Avdullah Hoti, por pa ia përmendur emrin Osmanit. Ai e ndërtoi reagimin rreth shprehjes “turizëm politik”, duke nënkuptuar lëvizjet mes partive dhe qëndrimet e atyre që ndërrojnë subjekt politik.
Hoti e përshkroi këtë sjellje si joetike dhe shkroi se kalimi i kohës po i bën gjërat më të qarta. Sipas tij, përfundimi i një sezoni të tillë politik i lë protagonistët pa strehë, të frustruar e të nervozuar, në pritje të ofertës së ardhshme. Ai shtoi se ata që i cilësoi matrapazë politikë mund të sigurojnë ndonjë ofertë tjetër, por strehimi te kundërshtari, i cili të përdor për interesat e veta, nuk mund të zëvendësojë shtëpinë. Në përfundim, përsëriti se koha po zbulon të gjitha të vërtetat.
Marrëdhënia e Osmanit me LDK-në ka kaluar prej kohësh nëpër përplasje. Pasi ishte afirmuar si një prej figurave të rëndësishme të partisë, ajo u nda prej saj për shkak të kundërshtive me drejtuesit e asaj kohe, sidomos me Isa Mustafën, dhe e vijoi angazhimin nëpërmjet Listës Guxo. Me mbarimin e mandatit presidencial, u kthye në LDK, duke e paraqitur këtë hap si një mundësi për t’i dhënë kontribut subjektit ku kishte filluar karrierën.
Kthimi, megjithatë, pati edhe kundërshtarë. Në intervistën e fundit, Osmani rrëfeu se disa persona kishin vendosur si kërkesë që ajo të kërkonte falje përpara rikthimit, kusht që nuk e kishte pranuar.
Ajo shpjegoi se kishte refuzuar të kërkonte falje për çfarëdo çështjeje, me arsyetimin se vetë LDK-ja i ishte lutur të rikthehej. Osmani këmbënguli se nuk i kishte kërkuar partisë asgjë, përfshirë ndonjë post partiak, dhe se as tani nuk kërkonte diçka prej saj. Qëllimin e kthimit e përmblodhi te dëshira për të ndihmuar.
Një pjesë e kritikave të saj iu drejtua deputetëve të LDK-së që nuk mbështetën marrëveshjen e partisë me Lëvizjen Vetëvendosje për çështjen e presidentit. Osmani pretendoi se disa prej tyre po i jepnin përparësi interesit të ngushtë vetjak, në dëm të subjektit ku bëjnë pjesë.
Në këtë diskutim, ajo tha se ishte e kuptueshme që kjo t’i pengonte SHIK-ut, por e quajti të tmerrshme dhe të dëmshme sjelljen e atyre që, brenda partisë, sipas saj, po vepronin për interesat e tyre.
Osmani iu kthye gjithashtu krijimit të Qeverisë Hoti në vitin 2020, pas rrëzimit të Qeverisë Kurti. Ajo akuzoi se votat që kishte fituar në zgjedhjet e asaj kohe si kandidate për kryeministre ishin shfrytëzuar padrejtësisht për të ngritur ekzekutivin pasues.
Sipas saj, Hoti duhej ta kuptonte se kishte gabuar duke formuar qeverinë me atë që ajo e përshkroi si kontrabandim të votave të saj dhe vjedhje të vullnetit qytetar. Pretendimi i Osmanit ishte se mbështetja e marrë prej saj si kandidate për kryeministre ishte përdorur për krijimin e asaj qeverie.
Në intervistë, ajo ngriti edhe çështjen e marrëdhënieve të disa përfaqësuesve të LDK-së me Listën Serbe dhe me presidentin serb, Aleksandar Vuçiq. Duke përmendur posaçërisht Hykmete Bajramin, Osmani kundërshtoi qëndrimet e deputetes për Listën Serbe. Po ashtu, kritikoi takimin e Hotit me Vuçiqin dhe përdorimin prej tij të fjalës “razumem”.
Gara e brendshme e vitit 2027 nën hijen e përplasjeve
Në një deklarim për “Bota sot”, analisti Nexhat Haziri tha se qëndrimet e fundit të Osmanit paralajmërojnë tensione gjatë procesit zgjedhor që LDK-ja pritet të zhvillojë vitin e ardhshëm. Ai sheh në to shenja të një klime armiqësore brenda partisë.
Haziri vlerëson se vështirësitë e LDK-së janë njëkohësisht politike dhe organizative. Sipas tij, drejtuesit e tanishëm nuk arrijnë të mbajnë nën menaxhim as strukturat dhe as grupin parlamentar, një gjendje që e ka bërë subjektin të humbasë peshën e tij në politikën e Kosovës.
Për analistin, kthimi i Osmanit nuk përbën një zhvillim që bashkon partinë. Ai e konsideron atë një mision që nxit ndarjen dhe dobësimin e LDK-së, me objektiv marrjen e postit të kryetares dhe përdorimin e subjektit në shërbim të interesave të saj dhe të një rrethi të vogël pranë saj.
Duke shtjelluar këtë qëndrim, Haziri tha se deklaratat nuk e kishin habitur. Sipas interpretimit të tij, Osmani synon ta marrë drejtimin pa pasur rëndësi se sa e fuqishme do të mbetet LDK-ja, mjafton që ajo të ketë forcën e nevojshme për t’u shërbyer interesave të saj dhe të grupit që e rrethon. Ai i lidhi këto synime me paralajmërimin për zgjedhje të tensionuara dhe me krizën e madhe që, sipas tij, po kalon partia.
Haziri vuri në pikëpyetje edhe besueshmërinë e Osmanit për të gjykuar qeveritë Mustafa e Hoti apo për të pretenduar drejtimin e LDK-së. Në argumentimin e tij, solli në vëmendje një çështje të periudhës kur ajo ushtronte detyrën e presidentes.
Ai e cilësoi Osmanin si personin me më pak kredibilitet për të folur për këto dy qeveri dhe, aq më tepër, për të drejtuar partinë. Haziri pretendoi se edhe kundërshtarët më të fortë të LDK-së e njohin qeverisjen e Isa Mustafës si më të mirën që ka pasur Kosova deri tani.
Më tej, analisti kujtoi se Osmani ishte propozuar dhe zgjedhur presidente nga LVV-ja dhe se gjatë mandatit të saj ishte ndëshkuar Ministria e Punëve të Jashtme, e drejtuar nga Donika Gërvalla, për mosbërjen publike të shpenzimeve të bashkëshortit të saj, diplomatit Prindon Sadriu. Nisur nga kjo, ai tha për “Bota sot” se e konsideronte fyerje për shoqërinë kur Osmani fliste për korrupsion dhe keqqeverisje.
Në vitin 2022, Agjencia për Informim dhe Privatësi i vendosi Ministrisë së Punëve të Jashtme dhe Diasporës një gjobë prej 13 mijë eurosh, pasi nuk kishte mundësuar qasje në dokumentet mbi shpenzimet e udhëtimeve të diplomatit Prindon Sadriu. Në atë kohë, ministria ishte përgjigjur se sistemi i saj nuk përmbante të dhëna të veçuara për shpenzimet individuale të diplomatëve.
Maraj kërkon votë të lirë dhe hapësirë për kuadro të reja
Milazim Maraj e sheh burimin e konfliktit te problemet që janë mbledhur ndër vite në LDK. Në vlerësimin e tij, mungesa e proceseve zgjedhore realisht demokratike dhe mbizotërimi i interesave personale e të grupeve kanë ushqyer situatën e tanishme.
Sipas Marajt, pas vdekjes së presidentit Ibrahim Rugova, zgjedhjet në parti nuk janë mbështetur te vota e lirë, por kryesisht tek aklamacioni. Ai argumenton se kjo mënyrë funksionimi ka cenuar demokracinë e brendshme dhe ka shtyrë larg LDK-së njerëz të aftë.
Analisti tha se votimi me duartrokitje dhe aklamacion kishte zëvendësuar konkurrimin demokratik që prej ndarjes nga jeta të Rugovës. Këtë praktikë e vlerësoi në kundërshtim me filozofinë politike dhe standardet demokratike të LDK-së, duke e lidhur me fillimin e përplasjeve me bërryla dhe të abuzimit me votat.
Maraj shtoi se këto mangësi kishin mbetur pa u luftuar për shkak të mungesës së faktorëve demokratikë brenda subjektit. Në vend të tyre, sipas tij, kishin marrë epërsi interesat individuale ose ato të grupeve të vogla të interesit.
Duke u ndalur te kritikat e Osmanit për gjashtë deputetët e LDK-së, ai tha se kundërshtimi i marrëveshjes për presidentin nuk i kishte shërbyer elektoratit. Maraj kundërshtoi edhe mënyrën si kishte reaguar Isa Mustafa, duke e cilësuar atë reagim pa bazë dhe duke e akuzuar ish-kryetarin se kishte dëmtuar partinë për interesa personale.
Në arsyetimin e tij, qëndrimi i Mustafës ndaj gjendjes së krijuar ishte jo vetëm i pabazë, por edhe shumë i papranueshëm. Ai pretendoi se këshillat e ish-kryetarit nuk sillnin ndikim pozitiv dhe nuk mirëpriteshin nga anëtarësia, ndërsa përgjegjësinë për shfrytëzimin dhe dëmtimin e LDK-së ia ngarkoi vetë Mustafës.
Sipas Marajt, ndërhyrjet e tanishme të ish-kryetarit synojnë të mbështesin vartësit që ai ende ka brenda partisë. Analisti e akuzoi gjithashtu Mustafën se është i aftë në sigurimin e përfitimeve vetjake dhe në hartimin e strategjive për t’i arritur ato.
Për të ardhmen e LDK-së, Maraj e konsideron përcaktues organizimin e zgjedhjeve të brendshme nga baza, me garantimin e votës së lirë. Ai beson se subjektit nuk i mungojnë njerëzit e përgatitur për ta ripërtërirë, por se atyre duhet t’u krijohet hapësira që meritojnë, në mënyrë që partia të rifitojë funksionin politik dhe të ndjekë rrugën e presidentit Ibrahim Rugova.
Lidhur me gjashtë deputetët, ai vlerësoi se mungesa e bashkëpunimit, e vetme, nuk mjafton për shkarkimin e tyre. Megjithatë, sipas tij, qëndrimi që kanë mbajtur e ka dëmtuar LDK-në dhe ka penguar arritjen e një vendimi të përbashkët për zgjedhjen e presidentit, me pasoja edhe për procedurat dhe imazhin institucional të Kosovës.
Në përmbyllje, Maraj theksoi se një proces demokratik që nis në bazë do të nxirrte në pah kuadro të reja, të përgatitura dhe me perspektivë, të cilat synojnë ta ndërtojnë të ardhmen në Kosovë. Ai tha se LDK-ja ka mjaft njerëz të tillë dhe se kjo është rruga për forcimin e demokracisë dhe mbrojtjen e lirisë e të pavarësisë së vendit.
