Forcat e qeverisë jemenase njoftuan të dielën se po tërhiqeshin nga pozicionet pranë ngushticës strategjike të Bab al-Mandebit, për të përforcuar mbrojtjen rreth qytetit portual jugor të Adenit. Ky është një pengesë e rëndësishme për fushatën ushtarake të mbështetur nga Arabia Saudite kundër rebelëve Huthi, të cilët mbështeten nga Irani.
Tërheqja duket se shënon përfundimin e një kundërofensive gjashtëjavore, që synonte rimarrjen e territoreve përgjatë bregdetit të Detit të Kuq në Jemen, pasi Huthët e pushtuan këtë zonë gjatë një përparimi të shpejtë në shtator, duke penguar eksportet e naftës dhe duke kërcënuar një nga rrugët detare më të rëndësishme në botë, shkruan Ynet.
Ngushtica e Bab al-Mandebit lidh Detin e Kuq me Gjirin e Adenit dhe është një pikëkalim jetik për anijet tregtare që udhëtojnë mes Azisë dhe Evropës përmes Kanalit të Suezit në Egjipt. Kontrolli më i madh i Huthëve mbi hyrjet e kësaj ngushtice mund të shtojë presionin mbi transportin detar dhe tregjet globale të energjisë.
Tërheqja ngre gjithashtu shqetësime për një përparim të mundshëm të Huthëve drejt Adenit, bastionit kryesor të qeverisë jemenase të njohur ndërkombëtarisht që prej vitit 2015, pas marrjes së kryeqytetit Sana nga rebelët.
Forcat e Armatosura Jugore, forca kryesore ushtarake që lufton në krah të qeverisë jemenase në jug të vendit, thanë se po ridislokonin trupat nga aeroporti i Dhubabit dhe zona e Bab al-Mandebit, në pjesën perëndimore të provincës Taiz.
Forcat e përshkruan këtë lëvizje si një ripozicionim strategjik, që synon t’i japë përparësi mbrojtjes së Adenit dhe provincave fqinje, të përforcojë vijat e frontit dhe t’u përgjigjet kërcënimeve ekzistuese të sigurisë.
Njoftimi nxjerr në pah vështirësitë me të cilat përballet Arabia Saudite në përpjekjen për të frenuar Huthët, të cilët kanë intensifikuar sulmet me dronë dhe raketa kundër mbretërisë, ndërkohë që kanë zgjeruar territoret nën kontrollin e tyre brenda Jemenit.
Kundërofensiva gjashtëjavore dështon të sigurojë bregdetin e Detit të Kuq
Lufta civile dhjetëvjeçare në Jemen kishte mbetur relativisht e qetë pas armëpushimit të vitit 2022, por luftimet shpërthyen sërish këtë verë, ndërsa përballja më e gjerë që përfshin Iranin u përhap në të gjithë Lindjen e Mesme.
Në shtator, forcat Huthi nisën një ofensivë të shpejtë përgjatë bregdetit të Detit të Kuq, duke pushtuar territore pranë Bab al-Mandebit dhe duke kërcënuar një korridor të rëndësishëm detar. Në të njëjtën kohë, ato shtrënguan rrethimin ndaj forcave qeveritare në Taiz, qyteti i tretë më i madh i Jemenit, i vendosur në një zonë malore që mbikëqyr rrugët drejt Adenit.
Një kundërofensivë e qeverisë, e mbështetur nga Arabia Saudite dhe e nisur në tetor, arriti fillimisht të rimarrë disa pozicione strategjike pranë ngushticës, veçanërisht në zonën përreth Dhubabit. Megjithatë, trupat qeveritare nuk arritën t’i dëbonin plotësisht Huthët nga zona apo të rimerrnin qytetin bregdetar të al-Mochës, më në veri.
Huthët reaguan duke shtuar sulmet me raketa dhe dronë kundër Arabisë Saudite. Sulmet ndaj aeroporteve kryesore shkaktuan ndërprerje të fluturimeve, ndërsa goditjet ndaj objekteve energjetike tronditën tregjet globale të naftës.
Rebelët shënuan gjithashtu përparime të konsiderueshme në zonat malore në veri të Adenit, duke izoluar Taiz-in në fillim të tetorit dhe duke shtuar presionin mbi koalicionin e përçarë të grupeve të armatosura që mbështesin qeverinë jemenase të njohur ndërkombëtarisht.
Huthët përparojnë drejt Adenit, ndërsa Taiz-i mbetet nën rrethim
Sipas burimeve ushtarake jemenase, forcat qeveritare që po tërhiqen nga Bab al-Mandeb-i janë ripozicionuar në al-Suqyah, në jug të Dhubabit dhe rreth 150 kilometra në perëndim të Adenit.
Pavarësisht tërheqjes, trupat qeveritare po vazhdojnë përpjekjet për t’i larguar luftëtarët Huthi nga zonat bregdetare përreth.
Më në lindje, në zonën malore në jug të Taiz-it, forcat Huthi kanë përparuar deri në pozicione pranë distriktit Tur al-Bahah, në provincën Lahj, rreth 80 kilometra larg Adenit.
Burime ushtarake thanë se përparimi i Huthëve në zonat përreth Taiz-it kishte minuar fushatën e qeverisë pranë Bab al-Mandebit, duke i detyruar komandantët të rishqyrtonin përparësitë e tyre, ndërsa kërcënimi ndaj Adenit po rritej.
Taiz-i është shndërruar në frontin më të përgjakshëm të luftës civile të ripërtërirë në Jemen, ku luftimet janë intensifikuar në të gjithë pjesën perëndimore të provincës dhe kushtet humanitare po përkeqësohen.
Qyteti vazhdon të jetë nën rrethim, ndërsa ndihmat humanitare nuk mund të hyjnë dhe civilët nuk mund të largohen. Ai strehon afërsisht gjysmën e 300 mijë personave të zhvendosur në të gjithë Jemenin gjatë valës së fundit të luftimeve.
Prandaj, vendimi i qeverisë për t’u tërhequr nga Bab al-Mandeb-i pasqyron dy sfida gjithnjë e më urgjente: mbrojtjen e Adenit nga përparimet e mëtejshme të Huthëve dhe pengimin e rebelëve që të konsolidojnë ndikimin e tyre mbi hyrjen jugore të Detit të Kuq.
Për Arabinë Saudite dhe aleatët e saj jemenas, kjo tërheqje përfaqëson një kthim të rëndësishëm prapa pas javësh luftimesh për rimarrjen e bregdetit. Për transportin detar ndërkombëtar, ajo risjell shqetësimet për sigurinë e një pike strategjike detare, ndërprerja e së cilës ka ndikuar më parë në rrugët tregtare dhe tregjet e energjisë.
