Një valë e paprecedentë kërcënimesh me bomba ka përfshirë Evropën, duke shkaktuar kaos në aeroporte, shkolla dhe media, ndërsa autoritetet po përpiqen të zbulojnë se kush qëndron pas mesazheve kërcënuese.
Më tepër se 50 fluturime janë prekur nga alarmet, mijëra shkolla kanë marrë email-e kërcënuese dhe të paktën një anije turistike është përfshirë në incidentet që deri më tani kanë rezultuar të gjitha të rreme.
CNN shkruan se kërcënimet janë dërguar kryesisht përmes postës elektronike dhe kanë vënë në provë sistemet e sigurisë së disa vendeve evropiane.
Në rastet që kanë përfshirë avionë pasagjerësh, autoritetet kanë ndërmarrë masa të menjëhershme, duke devijuar fluturime drejt aeroporteve të tjera. Në Hungari dhe Francë, avionët luftarakë janë ngritur në ajër për të shoqëruar avionët e dyshuar si objektiva të kërcënimeve.
Një nga vendet më të prekura është Italia. Rreth 6,300 shkolla morën mesazhe kërcënuese të mërkurën, ndërsa 3,778 të tjera u vunë në alarm të enjten. Qindra institucione u evakuuan, ndërsa shumë të tjera vijuan mësimin normalisht.
Kryeministrja italiane Giorgia Meloni u bëri thirrje prindërve të ruajnë qetësinë dhe propozoi ndryshimin e protokolleve të evakuimit. Sipas propozimit të saj, një email masiv kërcënues nuk duhet të jetë i mjaftueshëm për të mbyllur një shkollë, nëse nuk ekzistojnë prova konkrete për një rrezik real.
Mesazhe të ngjashme morën edhe shkolla në Skoci, Irlandën e Veriut dhe Republikën e Irlandës. Ndërkohë, në Britaninë e Madhe, aeroportet Heathrow dhe Birmingham vijuan funksionimin edhe pas marrjes së kërcënimeve, pasi autoritetet i vlerësuan ato si jo të besueshme.
Përballë përhapjes së incidenteve, po shtohen thirrjet për një reagim të përbashkët evropian. Drejtori ekzekutiv i kompanisë ajrore Wizz Air, József Váradi, kërkoi harmonizimin e procedurave të sigurisë dhe sugjeroi krijimin e një strukture qendrore për trajtimin e këtyre rasteve. Ai bëri të ditur se kishte diskutuar këtë çështje edhe me përfaqësues të Komisionit Evropian.
Ekspertët paralajmërojnë se reagimet e ndryshme nga një shtet në tjetrin e vështirësojnë identifikimin e autorëve dhe shkëmbimin e informacionit. Grégoire Roos, nga instituti Chatham House, vlerëson se Europol, policitë kombëtare dhe autoritetet e aviacionit duhet të bashkëpunojnë më ngushtë për të krahasuar provat teknike dhe për të përcaktuar nëse kërcënimet kanë një burim të përbashkët.
Hetimet janë ndërlikuar edhe nga fakti se shumë prej mesazheve janë dërguar përmes llogarive legjitime të emailit, të cilat dyshohet se janë marrë nën kontroll nga persona të paautorizuar. Kompanitë e sigurisë kibernetike Proofpoint dhe Abnormal Security kanë identifikuar përdorimin e këtyre llogarive, duke e bërë më të vështirë gjurmimin e përgjegjësve.
Një nga pistat që po shqyrtohet është mundësia e një fushate të luftës hibride, që synon të krijojë pasiguri dhe të dobësojë besimin e qytetarëve te institucionet evropiane. Dyshimet janë drejtuar edhe nga Rusia, e cila është akuzuar më parë nga vendet perëndimore për sulme kibernetike, sabotime dhe dezinformim.
Megjithatë, presidenti francez Emmanuel Macron deklaroi se nuk ka ende prova të mjaftueshme për t’ia atribuar kërcënimet një fuqie të huaj. Ai paralajmëroi kundër nxjerrjes së përfundimeve të parakohshme, ndërsa ekspertët theksojnë se autorët mund të jenë edhe individë apo grupe joqeveritare.
Për autoritetet evropiane, sfida kryesore mbetet identifikimi i kërcënimeve reale pa lejuar që mesazhet anonime të paralizojnë vazhdimisht shërbimet publike dhe transportin në të gjithë kontinentin.