SHBA-ja dhe Irani i afrohen një lufte të re të gjithanshme pas përshkallëzimit të shkëmbimit të zjarrit

SHBA-ja dhe Irani po i afrohen një përballjeje të re të gjerë ushtarake, pas shtimit të sulmeve ajrore dhe goditjeve ndaj anijeve në Ngushticën e Hormuzit. Përshkallëzimi i fundit po rrit tensionet në rajon, ndërsa një aeroplanmbajtëse e tretë amerikane ka mbërritur në Lindjen e Mesme.
Të dyja palët kanë zgjeruar sulmet ajrore që nga e diela, në një cikël të shpejtë përshkallëzimi. Ndërkohë, Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) njoftoi se dy cisterna të tjera nafte shpërthyen të hënën në Ngushticën e Hormuzit. Sipas pretendimeve të tij, numri i cisternave që janë përfshirë nga zjarri në këtë rrugë detare që nga e diela ka arritur në gjashtë.
Ushtria amerikane ndërmori sulme të reja ajrore të dielën në mbrëmje ndaj pozicioneve të lëshimit të raketave iraniane në jug të vendit. Këto goditje erdhën pasi forcat iraniane sulmuan një bazë amerikane në Bahrein dhe qëlluan me raketa drejt cisternave në Ngushticën e Hormuzit.
Përshkallëzimi u shoqërua edhe me mbërritjen e aeroplanmbajtëses amerikane USS Theodore Roosevelt në zonën e operacioneve të Komandës Qendrore të SHBA-së (CENTCOM), ku tashmë ndodhen edhe dy grupe të tjera goditëse të aeroplanmbajtëseve, transmeton Telegrafi.
Irani e shënjestroi Bahreinin dy herë gjatë fundjavës së kaluar, për herë të parë pas disa muajsh qetësie relative në konflikt. Të dielën, një sulm me dron goditi kompleksin e helikopterëve amerikanë në bazën ajrore Al Riffa, në përgjigje të sulmeve të mëparshme amerikane.
Komanda Qendrore e SHBA-së mohoi se sulmi kishte shkaktuar dëme në asetet amerikane. Ndërkohë, Teherani duket se po shton paralajmërimet dhe demonstrimin e forcës përmes sulmeve ndaj shteteve të Gjirit.
Irani goditi gjithashtu cisterna nafte në Ngushticën e Hormuzit, veprime që zakonisht pasohen nga sulme amerikane ndaj infrastrukturës ushtarake bregdetare iraniane.
Në vijim, ushtria amerikane goditi pozicionet e lëshimit të raketave në Bandar Lengeh dhe Sirik, në jug të Iranit. Sulmet e së dielës në mbrëmje përfshinë një zonë më të gjerë se në valët e mëparshme të goditjeve, ndërsa të dyja palët shtuan intensitetin e zjarrit.
Platformat e gjurmimit të fluturimeve regjistruan një prani dukshëm më të madhe të avionëve të Forcave Ajrore amerikane mbi Gjirin Persik, krahasuar me javët e mëparshme. Kjo ndodh në kohën kur Uashingtoni po vazhdon të shtojë praninë e tij ushtarake në rajon.
Sipas agjencisë iraniane të lajmeve Tasnim, IRGC-ja deklaroi të dielën se dy cisterna po përpiqeshin të kalonin nëpër rrugën jugore të Ngushticës së Hormuzit, nën drejtimin e drejtpërdrejtë të ushtrisë amerikane, kur dyshohet se hasën në mina detare. Shpërthimet, sipas raportimit, “ndriçuan qiellin për orë të tëra”.
IRGC-ja i cilësoi këto veprime si përgjigje ndaj asaj që e quajti “bllokadë të paligjshme amerikane” dhe shkelje të rregullave iraniane në Ngushticën e Hormuzit. Ajo paralajmëroi sërish kompanitë e naftës se rruga jugore e kësaj ngushtice ishte e minuar.
Të hënën, edhe Marina iraniane njoftoi se një cisternë nafte, të cilën e cilësoi si shkelëse të rregullave, kishte marrë flakë pasi ishte përplasur me një minë detare në një zonë të kufizuar në lindje të Ngushticës së Hormuzit. Sipas njoftimit, anija nuk ishte më në gjendje të lëvizte.
“Çaktivizimi i sistemeve të gjurmimit dhe hyrja e paautorizuar në zona detare të ndaluara dhe të pasigurta i ekspozojnë anijet ndaj rreziqeve serioze”, thuhet në deklaratën e Marinës iraniane.
Megjithatë, nuk është e qartë nëse kjo cisternë është njëra nga gjashtë anijet për të cilat foli IRGC-ja, apo nëse bëhet fjalë për një incident tjetër. Pretendimet e Gardës Revolucionare dhe ushtrisë iraniane lidhur me numrin e cisternave të dëmtuara dhe rrethanat e shpërthimeve nuk janë konfirmuar në mënyrë të pavarur.
Ndërkohë, Autoriteti i Operacioneve Tregtare Detare të Mbretërisë së Bashkuar (UKMTO) konfirmoi se kishte pranuar raportime për të paktën një incident në orët e para të së hënës. Sipas njoftimit, një cisternë nafte u godit nga një “objekt i paidentifikuar” teksa po largohej nga Ngushtica e Hormuzit.
“Përplasja shkaktoi zjarr në dhomën e motorëve”, thuhej në raport, ku shtohej se nuk kishte të lënduar dhe të gjithë anëtarët e ekuipazhit ishin të sigurt. Megjithatë, shkalla e dëmeve materiale dhe ndikimi i mundshëm në mjedis ende nuk ishin përcaktuar.
Pas incidenteve të shumta me anije në Ngushticën e Hormuzit, çmimet e naftës shënuan rritje të hënën.
Aeroplanmbajtësja USS Theodore Roosevelt ka mbërritur në zonën e operacioneve të CENTCOM-it, duke iu bashkuar grupeve goditëse të aeroplanmbajtëseve USS George Washington dhe USS George H.W. Bush.
Kjo shënon herën e parë që nga lufta në Irak që SHBA-ja ka tri aeroplanmbajtëse në Lindjen e Mesme.
Ushtria amerikane po përmbyll gjithashtu një përforcim të madh të kapaciteteve detare dhe ajrore në rajon. Sipas raportimit, në zonë, përfshirë Detin e Kuq, ndodhen rreth 19 anije luftarake amerikane, mes tyre shkatërrues dhe kryqëzorë të pajisur me raketa të drejtuara, si dhe njësi të tjera detare.
Ndërkohë, The Wall Street Journal, duke cituar analistë të inteligjencës amerikane, raportoi se Irani mund të ketë nga 1 500 deri në 2 500 raketa, krahas dronëve të rinj dhe raketave me rreze të shkurtër veprimi. Ky vlerësim është cilësuar me nivel të ulët besueshmërie. Zyrtarët ushtarakë izraelitë, nga ana tjetër, e vlerësojnë arsenalin e ri iranian në rreth 1 500 raketa balistike.
Më 10 nëntor, Garda Revolucionare Islamike publikoi një fotografi, për të cilën pretendoi se tregonte shefin e Forcave të Armatosura të Iranit dhe komandantin e Forcave Hapësinore Ajrore të IRGC-së gjatë një vizite në tunele ku ruhen raketa dhe sisteme lëshimi. Objekti u përshkrua nga autoritetet iraniane si një “qytet i ri nëntokësor i raketave”.
Regjimi iranian ka vazhduar kërcënimet ndaj mundësisë së rifillimit të sulmeve të gjera amerikane. Zyrtarë ushtarakë i thanë të dielën medias iraniane Tabnak News se doktrina e re ushtarake e Iranit nënkupton se vendi nuk do të kufizohet më në kundërpërgjigje të llogaritura, por do të përpiqet të thyejë ciklin e përshkallëzimit. Në deklaratat e tyre u përmendën si objektiva të mundshëm edhe bazat amerikane në Evropë.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, kritikoi ashpër të dielën udhëheqjen fetare shiite të Iranit, duke e fajësuar për një sërë konfliktesh dhe tensionesh në Lindjen e Mesme.
“Çdo problem në Lindjen e Mesme, çdo problem madhor në këtë rajon – nga Houthit që sulmojnë Arabinë Saudite, milicitë shiite që destabilizojnë Irakun, grupet luftarake që mbështetën Assadin dhe shkatërrimin e Sirisë, deri te Hezbollahu në Liban – kudo që të shikoni, ekziston një emërues i përbashkët: klerikët shiitë të Iranit dhe mentaliteti i tyre ekspansionist”, deklaroi Rubio.
Ai paralajmëroi se kjo përbën “një rrezik të jashtëzakonshëm historik që nuk mund të shpërfillet”.
Ndërsa të dyja palët duket se po shtojnë demonstrimin e forcës për të ushtruar presion dhe për të siguruar lëshime nga kundërshtari, ish-shefi i departamentit të kërkimeve në inteligjencën ushtarake izraelite, Danny Citrinowicz, paralajmëroi se situata në Ngushticën e Hormuzit është shumë e paqëndrueshme.
“Situata aktuale në Ngushticën e Hormuzit është në thelb e paqëndrueshme dhe nuk mund të vazhdojë pafundësisht”, shkroi ai në platformën X. Sipas tij, edhe nëse asnjëra palë nuk dëshiron një përballje më të gjerë, zhvillimet aktuale po i shtyjnë të dyja drejt përshkallëzimit.
Citrinowicz tha se për sa kohë që SHBA-ja vazhdon bllokadën detare dhe përpiqet t’i drejtojë cisternat drejt korridorit jugor të lundrimit, Teherani do t’i konsiderojë këto veprime si akte lufte.
Ai shtoi se Irani nuk ka gjasa ta pranojë këtë situatë pafundësisht dhe mund të përpiqet të rrisë koston e bllokadës përmes sulmeve të tjera ndaj cisternave dhe objektivave të mundshëm, veçanërisht nëse operacionet ushtarake amerikane vazhdojnë pranë Bandar Abbasit.
“Ekziston një asimetri thelbësore mes Uashingtonit dhe Teheranit. SHBA-ja mund të besojë se mund ta mbajë bllokadën për një periudhë të gjatë, por Irani e sheh atë si kërcënim të drejtpërdrejtë ndaj ekonomisë, sovranitetit dhe sigurisë kombëtare. Për udhëheqjen iraniane, pranimi i bllokadës pa reaguar do të nënkuptonte pranimin e një realiteti të ri strategjik të imponuar nga Uashingtoni. Kështu nuk funksionon regjimi në Teheran”, përfundoi ai.
- YouTube www.youtube.com






































