Nvidia ka hedhur poshtë një fushatë që kërkonte që bashkëthemeluesit të kompanisë, Jensen Huang, t'i rikthehej puna, ndërsa aleatët, përfshirë Presidentin e SHBA-së Donald Trump, e mbështetën këtë përpjekje. Trump tha të hënën se "sigurisht që nuk do të kishte problem" nëse Huang do të rikthehej në detyrë.

Por sipas BBC-së bordi i gjigantit të çipave të inteligjencës artificiale nuk është i interesuar ta rikthejë atë në detyrë, pasi ai dha dorëheqjen javën e kaluar pas zbulimeve se kishte dy marrdhënie jashtëmartesore.

Po atë ditë, Shtëpia e Bardhë tha gjithashtu se do të kufizojë më tej aksesin e Kinës në çipet e inteligjencës artificiale nga firma si Nvidia. Aferat e raportuara krijuan një krizë për një nga firmat më të njphura në botë - një kompani qendrore në inteligjencën artificiale dhe betejën e SHBA-së kundër Kinës për dominim.

Që nga largimi i Huang, më shumë se 175,000 njerëz kanë nënshkruar një letër të hapur duke i bërë thirrje bordit të rivendosë miliarderin e teknologjisë ndërsa kryhet një hetim i brendshëm në vazhdim.

Drejtuesit e mëdhenj të teknologjisë, përfshirë Musk dhe Tim Sweeney, drejtori ekzekutiv i prodhuesit të Fortnite, Epic Games, e kanë mbështetur gjithashtu kthimin e Huang.

Fushata "Mbështet Jensenin" është nisur nga punonjës aktualë dhe ish-punonjës, partnerë, aksionarë dhe mbështetës të Nvidia-s, të gjithë duke kërkuar rikthimin e ish-drejtorit ekzekutiv. Ata shprehën shqetësime se bashkëthemeluesi i firmës "u shkarkua pa një proces të rregullt ligjor domethënës".

Trump dha mendimin e tij mbi të ardhmen e Huang të hënën, duke thënë se "sigurisht nuk do të kishte problem" që ish-shefi të kthehej në punë.

Huang pritej ta përballonte stuhinë pas zbulimit të aferës, por dha dorëheqjen të enjten e kaluar pasi doli në dritë një marrëdhënie e dytë jashtëmartesore, me sa duket me një drejtues në Nvidia që i raportonte atij.

Trump ka folur me terma entuziastë për Huang që kur shpërtheu skandali dhe gjithashtu tha se e besoi Huang kur ish-shefi i Nvidia i tha se "nuk kishte idenë se ajo ishte spiune".

Pikëpamja e Trump është në kundërshtim me atë të Sekretarit të Thesarit, Scott Bessent, i cili ka bërë thirrje që Nvidia të punësojë drejtorin e saj të ardhshëm ekzekutiv jashtë kompanisë.

Skandali ka krijuar tensione midis departamenteve të Thesarit dhe Tregtisë të SHBA-së lidhur me dërgesat e çipave të nivelit të lartë Nvidia për ish-firmën e Alice Huang, Megaspeed. Kina ka mohuar se Alice Huang është spiune.

Kjo ka ngritur pyetje në lidhje me mundësinë që çipat të kenë përfunduar në Kinë pavarësisht kufizimeve të eksportit të SHBA-së.

Rregulla të reja

Administrata Trump të hënën lëshoi ​​gjithashtu kufizime të reja mbi eksportet e çipave në qendrat e të dhënave jashtë shtetit, të cilat dyshohet se janë përdorur si një mënyrë që firmat kineze të fitojnë akses në çipa të përparuar për të trajnuar modelet e inteligjencës artificiale.

Ky veprim vjen përpara një takimi këtë javë midis Trump dhe udhëheqësit kinez Xi Jinping , vendet e të cilit janë të bllokuara në një garë për të udhëhequr zhvillimin e inteligjencës artificiale.

Rregullat e përkohshme do t'u kërkojnë kompanive në Singapor, Tajlandë, Malajzi, Indonezi dhe Brazil të aplikojnë për licenca eksporti për çipat më të përparuar në një përpjekje për të parandaluar që ato të devijohen ilegalisht në Kinë.

Masa është hartuar për të siguruar që kufizimet ekzistuese mbi teknologjinë e ndjeshme amerikane "nuk mund të anashkalohen përmes marrëveshjeve të informatikës në distancë që përfshijnë qendrat e të dhënave në vendet e treta", tha Departamenti i Tregtisë.

Huang ka qenë një avokat i zëshëm për lehtësimin e kufizimeve të eksportit të çipave ndaj Kinës, duke argumentuar se qasja e gjerë në tregjet globale është thelbësore për konkurrueshmërinë e SHBA-së.

Ai tha në vitin 2025 se tregu për çipat e inteligjencës artificiale në Kinë përfundimisht do të arrinte 50 miliardë dollarë - një shumë që Huang tha se "është si Boeing - jo një aeroplan - e gjithë kompania".

Në vitin 2025, Nvidia fitoi një miratim për të shitur disa çipe të përparuara të inteligjencës artificiale në Kinë pas përpjekjeve të përsëritura lobuese të Huang në Uashington.

Skandali i ish-shefit të Nvidia-s me Alice Huang, ish-drejtoreshën e një firme qendrash të dhënash në Singapor të quajtur Megaspeed, ka rritur nivelin e shqyrtimit mbi marrëveshjet jashtë vendit .Qendra e vogël e biznesit në Azinë Juglindore ka qenë një tërheqje për kompanitë në të gjithë botën, shumë prej të cilave kanë ngritur selinë në Singapor.

Firma të mëdha amerikane si Anthropic, OpenAI dhe Google kanë hapur zyra në vendin miqësor ndaj biznesit, së bashku me kompani kineze si ByteDance, pronare e TikTok, dhe Tencent.

Por hapja e Singaporit ndaj biznesit e ka bërë atë gjithashtu adresën ideale për të bërë porosi për gjysmëpërçues të përparuar të kufizuar. Singapori ishte qendra e dytë më e madhe e faturimit në nivel global vitin e kaluar për Nvidia-n, duke përbërë gati një të pestën e asaj që fiton gjiganti i çipave.

Por, veçmas, vetëm 2% e të ardhurave të saj ishin për çipat që hynë në Singapor, i cili vepron si një qendër për shumë kompani aziatike për të bërë porosi dhe për t'i dërguar ato diku tjetër.

Ndërsa Singapori nuk e ndalon domosdoshmërisht transferimin e çipave të përparuar të inteligjencës artificiale te kompanitë jashtë vendit, lëvizje të tilla mund të shkelin kontrollet e eksportit të SHBA-së.

Zyrtarët amerikanë e kanë parë prej kohësh supremacinë teknologjike të vendit si një çështje sigurie kombëtare dhe kanë shprehur shqetësime se ndarja e çipave më të mirë mund t’i japë një shtysë ekonomisë dhe ushtrisë së Kinës.

Huang ka rënë dakord të dëshmojë në Kongres, përfshirë para Komitetit të Përzgjedhur të Dhomës së Përfaqësuesve për Kinën, për të diskutuar nëse siguria kombëtare e SHBA-së është kompromentuar nga afera e tij. Trump tha se nuk mendonte se Huang e kishte vënë në rrezik sigurinë kombëtare.

"E dini, Kina luan lojëra me ne. Pra, ne luajmë lojëra me Kinën", tha ai.

FBI po heton gjithashtu aferën midis ish-shefit të Nvidia dhe Alice Huang, sipas Trump.

'Një shtrëngim duarsh me Jensenin'

Musk pretendoi se "marrëveshjet kritike" që përfshijnë teknologjinë e Nvidia do të humbisnin pas dorëheqjes së Huang.

"Jensen e drejtoi zinxhirin e furnizimit në mënyrë brilante te Nvidia, por shumë nga këto marrëveshje ishin një shtrëngim duarsh me Jensen, jo një kontratë me shkrim", postoi ai në X.

"Pa Jensen, të paktën disa nga ato marrëveshje kritike do të humbasin."

Shefi tjetër i teknologjisë, Sam Altman, drejtor ekzekutiv i OpenAI, e anashkaloi çështjen e kthimit të Huang në Nvidia në një konferencë, duke thënë: "Nuk mendoj se di mjaftueshëm për t'iu përgjigjur kësaj pyetjeje".

Por Altman, i cili vetë u rikthye në punën e tij pasi u pushua nga puna në vitin 2023, tha se Huang ishte një "heroi im".

Aksionarët në Nvidia gjithashtu duan që Huang të kthehet në krye të kompanisë. Qindra miliarda paund janë fshirë nga vlera e tregut të aksioneve të firmës ditët e fundit, por ajo ende vlen rreth 3.87 trilionë dollarë. Çmimi i aksioneve të saj ra në tregtimin e hershëm të së hënës.

Në një letër të hapur drejtuar bordit, Brad Gerstner, themeluesi i Altimeter Capital dhe shefi i Atreides Management, Gavin Baker, kërkuan që menaxhmenti të linte "të gjitha opsionet në tryezë, përfshirë kthimin e mundshëm të Jensen Huang".

Lord Sarfraz, një anëtar i Dhomës së Lordëve të Mbretërisë së Bashkuar, i ka shkruar gjithashtu kryetarit të ri të Nvidia-s, Harvey Jones, duke i nxitur drejtorët e firmës që ta "shqyrtojnë seriozisht" kthimin e Huang pas hetimit.

Për momentin, drejtoresha financiare e Nvidia-s, Colette Kress, po e drejton firmën dhe do të prezantojë rezultatet e kompanisë sot./ BBC