Lumi Gjanica është kthyer sërish në qendër të një skandali mjedisor, pasi Prokuroria e Fierit ka dërguar në gjyq kompaninë që administron uzinën e përpunimit të naftës në Drizë dhe drejtuesin e saj teknik. Akuza lidhet me shkarkimin e ujërave me mbetje nafte pa trajtim, të cilat përfundonin në një përrua që derdhet drejtpërdrejt në Gjanicë.
Sipas hetimeve të nisura në vitin 2023, ujërat e ndotura shkarkoheshin në natyrë pa kaluar më parë në procesin e nevojshëm të trajtimit. Distanca mes pikës së shkarkimit dhe lumit ishte vetëm rreth 17 metra. Pra, mbetjet e uzinës përfundonin në një rrjedhë ujore që lidhej drejtpërdrejt me lumin që përshkon qytetin e Fierit.
Analizat e kampionëve të ujit kanë zbuluar një nivel nafte prej 13.8 miligramësh për litër, ndërkohë që kufiri i përcaktuar në lejen mjedisore ishte 10 miligramë për litër. Uji është klasifikuar në klasën e pestë, që nënkupton gjendje të keqe. Këto rezultate tregojnë se nuk bëhet fjalë për një shqetësim të zakonshëm, por për ndotje që ka tejkaluar parametrat e lejuar.
Sipas Prokurorisë, drejtuesi teknik i uzinës kishte dijeni për pikën ku kryhej shkarkimi, por nuk mori masa për ta ndaluar atë. Kompania dyshohet se ka shmangur kostot e trajtimit të ujërave të ndotura, duke i shkarkuar ato në mjedis. Tashmë, përgjegjësia për këto akuza do të shqyrtohet nga Gjykata e Fierit.
Por problemi i Gjanicës nuk mbaron me dërgimin e një dosjeje në gjykatë. Në fillim të nëntorit, lumi është filmuar sërish me ujë të zi, duke rikthyer në vëmendje një ndotje që prej vitesh shqetëson banorët e Fierit. Pamjet janë një tjetër sinjal alarmi për gjendjen e lumit, i cili kalon mes qytetit dhe nuk mund të trajtohet si një kanal ku mund të derdhen mbetjet e aktivitetit industrial.
Është e papranueshme që një lumë në mes të një qyteti të kthehet në pritës të mbetjeve të naftës, ndërsa qytetarët përballen vazhdimisht me pasojat e një mjedisi të ndotur. Dërgimi i çështjes në gjykatë është një hap, por Fierit i duhet edhe diçka më shumë: kontroll i vazhdueshëm, transparencë mbi burimet e ndotjes dhe masa konkrete që Gjanica të mos vazhdojë të trajtohet si vendgrumbullim industrial.