Në qytetin kinez Shenzhen u mbajt një takim i rrallë midis presidentit të Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, homologut të tij kinez, Xi Jinping, dhe atij rus, Vladimir Putin, i cili dërgoi sinjale të forta për drejtimin që mund të marrin marrëdhëniet ndërkombëtare dhe balancat e fuqisë në skenën botërore.
Të tre krerët, që udhëheqin vendet me arsenalin më të madh bërthamor në planet, u fotografuan së bashku në një rezidencë shtetërore, duke e prezantuar këtë moment si një hap drejt bashkëpunimit dhe konsolidimit të paqes në mbarë globin. Por një analizë e CNN sugjeron se ky samit mund të përfaqësojë edhe një fazë të re në strategjinë e Pekinit dhe Moskës për të rishkruar rregullat e rendit aktual ndërkombëtar dhe për të zbehur epërsinë e Uashingtonit.
Të lidhura
None found
Vizioni i Xi Jinping dhe Vladimir Putin për të riformatuar ekuilibrat globalë nuk është i ri. Ai u shfaq qartë gjatë vizitës zyrtare që lideri kinez zhvilloi në Moskë në vitin 2023.
Teksa shtrëngonte dorën e presidentit rus, Xi u regjistrua duke thënë: “Së bashku, duhet të çojmë përpara këto ndryshime që nuk kanë ndodhur për 100 vjet.”
Këto fjalë përmbledhin qëllimin e përbashkët të të dy liderëve për një arkitekturë të re botërore, ku Perëndimi dhe veçanërisht Shtetet e Bashkuara të mos kenë më fjalën e fundit në çështjet ndërkombëtare.
Samiti i Shenzhenit zgjati rreth 90 minuta dhe gjatë tij Donald Trump u shpreh se e ndiente veten të privilegjuar që qëndronte pranë Xi Jinping dhe Vladimir Putinit. Ai theksoi se tri vendet ndodhen në një pozicion të veçantë për të bashkëpunuar në ndërtimin e një të ardhmeje më stabile.
“Asnjë problem nuk u zgjidh kurrë nën shkollën e vjetër, duke refuzuar të flitej për to. Së bashku, ne po zgjedhim një kurs të ndryshëm”, tha Trump.
Megjithatë, takimi nuk solli rezultate të prekshme dhe, siç vëren CNN, nuk kishte asnjë tregues se presidenti amerikan i bëri presion Putinit për të marrë përgjegjësi për agresionin në Ukrainë. Kjo ka ngjallur dyshime nëse ky samit i favorizoi më tepër interesat e Moskës dhe Pekinit sesa një përpjekje serioze për të adresuar krizat ndërkombëtare.
Një rend i ri botëror
Për Xi Jinping dhe Vladimir Putin, koncepti i një bote shumëpolare ka qenë prej vitesh boshti i diplomacisë së tyre. Të dy kanë thelluar aleancën mes vendeve të tyre dhe kanë nxitur formimin e platformave e institucioneve ndërkombëtare që veprojnë jashtë orbitës perëndimore.
Mediat shtetërore kineze e përshkruan takimin si një “pikë të re fillimi” për një paradigmë të re marrëdhëniesh midis fuqive të mëdha, e bazuar në respektin reciprok, bashkëjetesën paqësore, dialogun dhe bashkëpunimin.
Në fjalën e tij, Xi Jinping vuri theksin te respektimi i sovranitetit dhe tërësisë territoriale të çdo vendi, si dhe te parimi i mosndërhyrjes në çështjet e brendshme të shteteve të tjera. Kjo pikë ka peshë të madhe për Pekinin, sidomos në lidhje me Tajvanin, ishullin demokratik dhe vetëqeverisës mbi të cilin Kina pretendon sovranitet.
Për Vladimir Putinin, nga ana tjetër, ky takim shërbente si një mundësi për të forcuar qëndrimin diplomatik të Rusisë dhe për të demonstruar se Moska ruan ende një linjë të drejtpërdrejtë komunikimi me Uashingtonin, ndërkohë që Trump synon t’i japë fund konfliktit në Ukrainë.
Pas përfundimit të bisedimeve, Putin përmendi ngjashmëritë me presidentin amerikan rreth asaj që ai e quajti “vlera qytetëruese”.
Sipas CNN, kjo shprehje lidhet me një vizion të rendit botëror ku çdo shtet i përcakton vetë normat e veta, pa qenë i detyruar t’u përmbahet domosdoshmërisht standardeve ndërkombëtare për të drejtat dhe liritë politike.
Trump, një mundësi për Moskën dhe Pekinin
Një faktor tjetër që i shton rëndësi këtij takimi është edhe klima politike brenda SHBA-së. Xi dhe Putin janë të ndërgjegjshëm se dinamikat e brendshme amerikane, përfshirë ndryshimet në Kongres dhe zgjedhjet presidenciale të vitit 2028, mund të kenë ndikim të madh në orientimin e politikës së jashtme të Uashingtonit.
Analiza e CNN thekson se të dy liderët mund ta perceptojnë administratën Trump si një dritare të favorshme për të avancuar objektivat e tyre, pikërisht në një moment kur marrëdhëniet mes fuqive të mëdha po kalojnë transformime të thella.
Në këtë kuadër, imazhi i Trump, Xi dhe Putinit të ulur bashkë në Shenzhen merr një peshë që tejkalon një takim të zakonshëm diplomatik. Ai simbolizon përpjekjet për të riformuar balancat globale dhe për të krijuar një rend të ri ndërkombëtar, në të cilin roli i Shteteve të Bashkuara nuk do të jetë më aq dominues sa në dekadat e kaluara.






