Rikthehet sërish skenari “Donbasi” në tryezë, në këmbim të Ukrainës në NATO
Një skenar që deri pak kohë më parë konsiderohej i papranueshëm duket se është rikthyer në tryezën e negociatave diplomatike për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë: anëtarësimi i Kievit në NATO në këmbim të lëshimit të territoreve ndaj Rusisë.
Sipas burimeve të njohura me zhvillimet, të cituara nga gazeta amerikane “The Wall Street Journal”, ideja është rikthyer në diskutim nga Jared Kushner, dhëndri dhe i dërguari i posaçëm i presidentit amerikan Donald Trump.
Moska ka kundërshtuar prej vitesh anëtarësimin e Ukrainës në Aleancën e Atlantikut të Veriut, duke e konsideruar këtë një kërcënim për sigurinë e saj. Edhe vetë Trump e kishte përjashtuar këtë mundësi në fillim të vitit të kaluar, duke e cilësuar anëtarësimin e Ukrainës në NATO si të papranueshëm për Rusinë.
Megjithatë, sipas burimeve të gazetës, çështja është diskutuar muajt e fundit në disa takime mes zyrtarëve evropianë, Jared Kushner dhe të dërguarit tjetër amerikan, Steve Witkoff.
Një nga diskutimet e fundit thuhet se është zhvilluar javën e kaluar në një aeroport ushtarak në Dublin, ku përfaqësuesit amerikanë janë takuar me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky, këshilltarin e tij Rustem Umerov dhe disa këshilltarë evropianë të sigurisë kombëtare.
I njëjti propozim është diskutuar edhe në të paktën një takim në Emiratet e Bashkuara Arabe, ku Kushner dhe Witkoff zhvilluan bisedime me përfaqësues ukrainas, evropianë dhe rusë, në kuadër të përpjekjeve për arritjen e një marrëveshjeje paqeje.
Sipas një lideri evropian, ideja ishte diskutuar që në muajin gusht, gjatë një bisede telefonike.
Dy skenarët e SHBA-së për t’i dhënë fund luftës
Gjatë negociatave, pala amerikane ka paraqitur dy skenarë të mundshëm për zgjidhjen e konfliktit.
Skenari i parë parashikon që Ukraina të heqë dorë nga territoret e Donbasit që ende kontrollon, në këmbim të anëtarësimit të plotë në NATO.
Donbasi është një nga rajonet më të përgjakshme të luftës, ku forcat ukrainase dhe ruse janë përballur në beteja të ashpra që prej fillimit të pushtimit rus.
Skenari i dytë parashikon ngrirjen e konfliktit përgjatë vijës aktuale të frontit, duke bërë të mundur që një pjesë e territoreve të Donbasit të mbetet nën kontrollin ukrainas.
Në këtë rast, Ukrainës do t’i ofroheshin garanci ndërkombëtare sigurie për ta mbrojtur nga një sulm i mundshëm rus në të ardhmen. Këto garanci do të mbështeteshin në një marrëveshje ndërkombëtare me SHBA-në dhe, potencialisht, me aleatë evropianë.
Një zyrtar amerikan ka deklaruar se negociatorët po shqyrtojnë disa ide, por ka theksuar se çdo marrëveshje përfundimtare duhet të pranohet si nga Ukraina, ashtu edhe nga Rusia.
Rikthimi i mundësisë së anëtarësimit të Ukrainës në NATO tregon se deri ku mund të jetë e gatshme të shkojë administrata Trump për të kapërcyer ngërçin diplomatik mes Kievit dhe Moskës.
Megjithatë, mbetet e paqartë nëse ndërmjetësit amerikanë po e shqyrtojnë seriozisht këtë propozim dhe nëse vetë Trump ka ndryshuar qëndrim për anëtarësimin e Ukrainës në Aleancë.
Një mbështetje e mundshme amerikane për këtë ide mund të shkaktojë tensione të reja brenda NATO-s, pasi disa vende anëtare, përfshirë Gjermaninë, kanë shprehur prej kohësh rezerva ndaj anëtarësimit të Kievit.
Kushner: Rusia po bëhet më e hapur ndaj garancive të sigurisë për Ukrainën
Të enjten, Jared Kushner deklaroi se qeveria ruse ka filluar të ndihet më e gatshme për të pranuar garanci sigurie për Ukrainën të ngjashme me ato që ofron NATO.
Kushner dhe Steve Witkoff u takuan në Berlin me përfaqësues të vendeve që mbështesin Ukrainën, për të diskutuar financimin e ardhshëm dhe garancitë e sigurisë për Kievin.
Sipas Kushner, çdo shkelje e një marrëveshjeje të tillë do të sillte pasoja të rënda dhe një përgjigje të fortë ndërkombëtare.
Ai shtoi se presidenti Trump është i hapur për të ofruar garanci të tilla, duke theksuar se qëllimi është krijimi i një mekanizmi aq të fortë parandalues, sa të mos jetë e nevojshme të vihet ndonjëherë në zbatim.
Megjithatë, Moska nuk ka dhënë sinjale për pranimin e anëtarësimit të Ukrainës në NATO, madje as në një formë të tërthortë.
Të premten, zëvendësministri i Jashtëm rus, Sergei Ryabkov, deklaroi se çdo formë e anëtarësimit të Ukrainës në NATO, qoftë edhe e pjesshme apo e tërthortë, do të ishte e papranueshme për Rusinë.
Ai përsëriti kërkesën e Moskës që Ukraina të mos bëhet pjesë e Aleancës, duke e cilësuar këtë qëndrim si të panegociueshëm.
Macron kërkon hapjen e diskutimit për anëtarësimin e Ukrainës në NATO
Pas takimit në Berlin, presidenti francez Emmanuel Macron deklaroi se ka ardhur momenti që çështja e anëtarësimit të Ukrainës në NATO të diskutohet hapur.
Sipas burimeve të pranishme në takime, kjo çështje u ngrit edhe gjatë bisedimeve në Berlin, por pala gjermane nuk ishte e gatshme ta çonte më tej diskutimin.
Madje, kancelari gjerman Friedrich Merz thuhet se u ka thënë bashkëpunëtorëve të tij se Ukraina nuk do të bëhet pjesë e NATO-s për sa kohë ai të jetë gjallë.
Nga ana tjetër, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky deklaroi javën e kaluar se Kievi vijon të negociojë me SHBA-në dhe vendet evropiane për garancitë e sigurisë.
Ai theksoi se çdo marrëveshje përfundimtare duhet të miratohet nga populli ukrainas.
Sipas Zelenskyt, negociatorët amerikanë i kanë përshkruar garancitë e propozuara si marrëveshje dypalëshe, të ngjashme me ato që SHBA-ja ka me Izraelin.
Presidenti ukrainas konfirmoi gjithashtu se pala amerikane kishte ngritur drejtpërdrejt mundësinë e anëtarësimit të Ukrainës në NATO në këmbim të tërheqjes nga Donbasi.
“Amerikanët ngritën një pyetje: Çfarë do të ndodhte nëse Ukraina do të bëhej pjesë e NATO-s? A do të tërhiqej Ukraina nga Donbasi?”, deklaroi Zelensky gjatë një bisede me gazetarët.
Kjo pyetje përmbledh dilemën e vështirë në qendër të negociatave: a mund të sigurojë Ukraina mbrojtje afatgjatë përmes NATO-s, duke paguar çmimin e humbjes së një pjese të territorit të saj?
Për momentin, asnjë marrëveshje nuk është arritur dhe mbetet për t’u parë nëse ky skenar do të shndërrohet në një propozim konkret apo do të mbetet vetëm një nga alternativat e diskutuara në prapaskenat diplomatike.




