Presidenti Donald Trump sinjalizoi të enjten se synon të shmangë një tjetër valë të madhe sulmesh ndaj Iranit deri në vitin e ri, edhe pse kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu po ushtron presion për rifillimin e veprimeve ushtarake dhe Uashingtoni vijon të shqyrtojë objektivat e mundshëm dhe reagimin hakmarrës të Iranit.
Deklaratat e Trump vijnë në një kohë kur sulmet në të gjithë Gjirin Persik po përshkallëzohen, negociatat me Teheranin kanë ngecur dhe raportimet thonë se Netanyahu po i kërkon Uashingtonit t’i bashkohet Izraelit në një fushatë bombardimesh që do të zgjaste katër deri në shtatë ditë. Ndërkohë, qeveritë arabe të Gjirit paralajmërojnë se sulmet e reja mund të shkaktojnë një kundërpërgjigje shkatërruese ndaj infrastrukturës energjetike të rajonit.
“Nuk po nxitoj të marr ndonjë vendim [për Iranin]. Do të shohim se çfarë do të ndodhë pas fillimit të vitit”, i tha Trump portalit Axios gjatë një interviste të shkurtër telefonike në bordin e avionit presidencial Air Force One, teksa po kthehej nga Kina.
Komentet e Trump vijnë pas vlerësimit të tij javën e kaluar se një tjetër valë e madhe sulmesh ishte “shumë pak e mundshme”. Ndërkohë, sekretari i Shtetit, Marco Rubio, ka argumentuar se Uashingtoni po i përmbush tashmë objektivat e tij përmes presionit ekonomik, pa pasur nevojë për operacione të mëdha luftarake.
Megjithatë, Shtëpia e Bardhë u ka kërkuar Pentagonit dhe agjencive të inteligjencës të vlerësojnë se si mund të kundërpërgjigjet Irani ndaj skenarëve të ndryshëm të sulmeve amerikane, sipas një raportimi të veçantë të medias. Zyrtarët janë veçanërisht të shqetësuar nëse një tjetër operacion mund të shkaktojë sulme shkatërruese iraniane ndaj infrastrukturës së naftës dhe gazit natyror në vendet e Gjirit.
Ndër objektivat e mundshëm që po shqyrtohen janë kompleksi bërthamor iranian Pickaxe Mountain, i fortifikuar rëndë dhe i groposur thellë nën një mal, si dhe instalime ushtarake, ura, centrale elektrike dhe drejtues iranianë.
Trump nuk ka autorizuar një tjetër operacion madhor dhe preferenca e tij e deklaruar për të pritur deri në vitin e ri nuk e përjashton ndryshimin e qëndrimit nëse situata përkeqësohet.
Këto diskutime zhvillohen në një kohë kur Netanyahu po intensifikon përpjekjet për të bindur Uashingtonin se një tjetër fushatë ushtarake është e nevojshme.
The New York Times raportoi se kryeministri izraelit po kërkon një operacion të përbashkët që do të zgjaste katër deri në shtatë ditë, duke përmendur shqetësimet se Irani po rindërton kapacitetet e tij raketore dhe të dronëve, ndërsa mund të jetë duke avancuar edhe programet e armëve kimike dhe biologjike.
Presioni ndaj Uashingtonit ka qenë i konsiderueshëm. Një zyrtar i lartë izraelit i tha Ynet News se “Netanyahu po ushtron presion të jashtëzakonshëm ndaj amerikanëve, me shpresën se do të arrijë te Trump dhe do të marrë prej tij dritën jeshile”.
Sipas televizionit izraelit Channel 13, Netanyahu u tha zyrtarëve izraelitë të sigurisë të mërkurën në mbrëmje se një operacion kundër Iranit ishte “i pashmangshëm”.
Një zyrtar i lartë ushtarak izraelit i tha këtij televizioni se të dy vendet kanë tashmë plane të koordinuara operacionale.
“Ka plane të përbashkëta dhe të miratuara mes Forcave të Mbrojtjes së Izraelit (IDF) dhe Komandës Qendrore të SHBA-së (CENTCOM). Çështja është koha e zbatimit”, tha zyrtari.
Këto raportime pasuan një takim të zhvilluar të mërkurën në Izrael mes komandantit të Komandës Qendrore të SHBA-së, admiral Brad Cooper, shefit të Shtabit të Përgjithshëm të IDF-së, gjenerallejtënant Eyal Zamir, dhe drejtorit të Mossadit, Roman Gofman.
Më pas, Cooper udhëtoi drejt Arabisë Saudite, ku u takua me princin e kurorës Mohammed bin Salman dhe ministrin e Mbrojtjes, princin Khalid bin Salman, në një kohë kur sulmet në rajon po përshkallëzohen.
Gofman vizitoi gjithashtu Uashingtonin dhe Miamin javën e kaluar për bisedime me drejtorin e CIA-s, John Ratcliffe, dhe të dërguarin e Shtëpisë së Bardhë, Steve Witkoff.
Gjatë këtyre takimeve, kreu i Mossadit thuhet se paraqiti informacione të inteligjencës izraelite lidhur me kërkimet dhe testimet iraniane për armët kimike, ndërsa kërkoi rifillimin e veprimeve ushtarake.
Trump ngriti publikisht shqetësime për synimet e mundshme të Iranit për të zhvilluar armë kimike dhe biologjike gjatë një interviste për Fox News të mërkurën në Shenzhen të Kinës. Ai sugjeroi se Teherani po shqyrtonte alternativa të tjera, pasi sulmet amerikane kishin dëmtuar rëndë programin e tij bërthamor.

“Ka tregues se Irani po shqyrton gazrat, po shqyrton armët biologjike, sepse ne i kemi bllokuar rrugën me programin bërthamor”, tha Trump.
Teherani i hodhi poshtë akuzat të enjten. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme, Esmaeil Baqaei, i krahasoi ato me polemikat mbi informacionet e inteligjencës lidhur me armët e pretenduara të shkatërrimit në masë të Irakut, përpara pushtimit amerikan të vitit 2003.
“Akuzat vazhdojnë të ndryshojnë, por narrativa që qëndron në themel të tyre mbetet shqetësueshëm e njohur”, shkroi Baqaei në rrjetin X.
“Tani gjendemi përballë akuzave të reja ogurzeza dhe një narrative që duket se po ndjek të njëjtin skenar mashtrues”, shkroi ai.
Pretendimet e kundërta vijnë në një kohë kur vazhdon pasiguria për vendndodhjen dhe gjendjen e uraniumit të Iranit të pasuruar në nivele të larta. Inspektorët ndërkombëtarë nuk kanë qenë në gjendje ta verifikojnë në mënyrë të pavarur atë pas sulmeve të mëparshme amerikane dhe izraelite ndaj objekteve bërthamore iraniane.
Zyrtarët iranianë përsëritën të enjten se Teherani nuk do t’i japë Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike qasje të pakufizuar në objektet e ndjeshme bërthamore, për sa kohë që përballet me kërcënimin e sulmeve të tjera ushtarake.
Diskutimet diplomatike dhe ushtarake zhvillohen mes sulmeve të reja që përfshijnë forcat amerikane, instalimet ushtarake iraniane dhe anijet tregtare në të gjithë Gjirin Persik.
Më herët të enjten, Bloomberg raportoi se zyrtarët perëndimorë besonin se mundësia e rifillimit të sulmeve amerikane në shkallë të gjerë ishte rritur, për shkak të përshkallëzimit të sulmeve në rajon. Megjithatë, më pas Trump sinjalizoi se nuk po nxitonte të merrte një vendim.
Forcat iraniane kanë shënjestruar objektet ushtarake amerikane në Bahrein dhe Kuvajt, ndërsa forcat amerikane goditën në fillim të kësaj jave një instalim raketor të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) në ishullin iranian Qeshm.
Përballja është shtrirë edhe në Arabinë Saudite, ku një sulm i kryer nga forcat Houthi, të mbështetura nga Irani, dëmtoi disa kate të një rrokaqielli në zonën financiare King Abdullah të Riadit të enjten. Autoritetet saudite raportuan se nuk pati të lënduar.
Qeveritë e vendeve të Gjirit i kanë kërkuar Uashingtonit të shmangë një tjetër valë të madhe sulmesh, nga frika e kundërpërgjigjes iraniane ndaj infrastrukturës jetike energjetike dhe e përshkallëzimit të pengesave për transportin tregtar detar në Ngushticën e Hormuzit.
Edhe pse tensionet ushtarake po rriten, administrata Trump po vazhdon të përdorë bllokadën detare dhe fushatën e presionit ekonomik për ta vënë Teheranin nën trysni dhe për ta detyruar të bëjë lëshime, pa nisur një tjetër ofensivë madhore.
Ekonomia e Iranit po pëson goditje nën presionin e kombinuar të sanksioneve dhe bllokadës, me inflacionin që ka kaluar 90 për qind dhe rialin që po humbet ndjeshëm vlerën, sipas raportimit.
Presidenti iranian Masoud Pezeshkian paralajmëroi të enjten se ndërprerjet në prodhimin vendas mund të shkaktojnë rritje të papunësisë, përhapje të varfërisë dhe shtim të pakënaqësisë sociale, ndërsa Teherani përpiqet të ruajë kapacitetet e tij ekonomike nën presionin amerikan.
“Synimi është të menaxhojmë situatën aktuale, duke mbështetur prodhimin dhe ruajtur kapacitetet ekonomike të vendit”, tha Pezeshkian, sipas mediave shtetërore iraniane.
Ndërkohë, përpjekjet diplomatike kanë sjellë pak përparim. Përfaqësuesit e Katarit u takuan në fillim të kësaj jave në Oman me ministrin e Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, por pa arritur ndonjë përparim të rëndësishëm.
Teherani vazhdon të kërkojë përfundimin e bllokadës detare amerikane, lehtësimin e sanksioneve dhe lirimin e aseteve të ngrira, kushte që Uashingtoni i ka refuzuar më parë. Nga ana tjetër, Shtetet e Bashkuara këmbëngulin për lëshime lidhur me programin bërthamor të Iranit.
Edhe Garda Revolucionare Islamike e Iranit paralajmëroi të enjten se nuk do të pranonte vazhdimin e bllokadës apo të përballjes së tanishme ushtarake, shkruan Breitbart.
“Nuk do të pranojmë vazhdimin e status quo-së aktuale, një gjendje as lufte dhe as paqeje, apo një luftë rraskapitjeje”, paralajmëroi të enjten zëdhënësi i IRGC-së, Hossein Mohebbi.
Deklaratat e fundit të Trump sinjalizojnë se një tjetër ofensivë e madhe amerikane kundër Iranit nuk ka gjasa të ndodhë përpara përfundimit të vitit 2026. Kjo e lë fushatën e presionit ekonomik të Uashingtonit në qendër të strategjisë së tij, edhe pse përgatitjet ushtarake vazhdojnë dhe Teherani nuk tërhiqet nga kërkesat e tij në negociata.