Uashingtoni propozon garanci sigurie për Ukrainën në modelin e NATO-s, Evropa shpreson për marrëveshje paqeje

Optimizmi po përhapet në disa kryeqytete evropiane, teksa skuadra negociatore e presidentit amerikan Donald Trump ka hedhur në tryezë garanci kolektive sigurie për Ukrainën, të cilat ngjasojnë me ato që ofron NATO.

Ky propozim interpretohet si një shenjë se Uashingtoni mund të ketë nisur të ndryshojë qëndrimin ndaj Kievit, por njëkohësisht hap pyetje rreth kushteve që mund të kërkohen në shkëmbim të një angazhimi të tillë.

Të lidhura

None found

Sipas raportimit të Politico, zyrtarët evropianë që marrin pjesë në negociatat e paqes e shohin këtë si një zhvillim domethënës diplomatik, sidomos pas frikës së vazhdueshme se SHBA-ja mund të tkurrte ndihmën për Ukrainën. Sidoqoftë, ata shqetësohen se garancitë e propozuara mund të vijnë me çmimin e lëshimeve të mëdha territoriale ose politike nga Kievi.

Propozimi u bë i njohur javën e kaluar në Berlin nga Jared Kushner, dhëndri dhe i dërguari i posaçëm i Trump, pas dy javësh me diplomaci të dendur. Kushner u shpreh se presidenti amerikan ishte i gatshëm për një marrëveshje të tillë dhe se edhe pala ruse dukej e prirur ta pranonte. Megjithatë, një zyrtar rus e ka kundërshtuar idenë, ndërsa Vladimir Putin nuk e ka refuzuar publikisht.

Nëse garancia mbështetet në Nenin 5 të NATO-s, kjo do të thoshte që çdo agresion i ri kundër Ukrainës do të vinte në lëvizje një mekanizëm të përbashkët reagimi nga vendet garantuese. Një gjë e tillë do të transformonte thellësisht arkitekturën e sigurisë për Kievin dhe do të synonte të parandalonte një tjetër agresion rus pas mbylljes së luftës.

Përfshirja e drejtpërdrejtë e SHBA-së do të kishte peshë të veçantë, duke marrë parasysh fuqinë e saj ushtarake. Në qoftë se garancitë do të mbështeteshin me angazhime të forta ligjore, politike dhe ushtarake, një sulm i ardhshëm rus mund të çonte edhe në një konfrontim të drejtpërdrejtë me Uashingtonin.

Sidoqoftë, jo të gjithë në Evropë janë të bindur se ky propozim mjafton. Një ndihmës i presidentit francez Emmanuel Macron e quajti hapin amerikan si një lëvizje në drejtimin e duhur, por theksoi se zgjidhja më e besueshme do të ishte anëtarësimi i plotë i Ukrainës në NATO.

“Garancia më e fortë e solidaritetit mes aleatëve është padyshim Neni 5”, tha ai, duke shtuar se një mbrojtje e barabartë me këtë nen duhet të jetë e besueshme dhe e shoqëruar me angazhim konkret.

Ndryshimi i klimës politike në Evropë

Një arsye pse disa kryeqytete evropiane e marrin seriozisht propozimin e Kushnerit është se debatet rreth garancive të tilla sigurie kanë filluar prej muajsh prapa skenave ndërmjet zyrtarëve amerikanë dhe evropianë.

Po ashtu, ka pasur bisedime rreth propozimit francez që Ukraina të anëtarësohet plotësisht në NATO. Por kjo mundësi shihet si një vijë e kuqe për Moskën, e cila e ka kundërshtuar vazhdimisht zgjerimin e Aleancës në drejtim të Ukrainës.

Një zyrtar evropian i afërt me negociatat pohoi se ka pasur një avancim të qartë në diskutimet për garancitë e sigurisë dhe se tani ka një afrim më të madh qëndrimesh me Shtetet e Bashkuara.

Hapi tjetër prioritar është arritja e armëpushimeve të kufizuara në sektorin e energjisë dhe në Detin e Zi. Këto pika pritet të trajtohen në raundin e ardhshëm të negociatave mes Rusisë dhe Ukrainës, me ndërmjetësimin e SHBA-së.

Ende nuk ka një datë zyrtare për takimin, por zyrtarët evropianë thonë se ai mund të mbahet në Abu Dhabi pas festës së Falënderimeve në SHBA, më 26 nëntor. Pjesëmarrja e vendeve evropiane në këto bisedime konsiderohet e domosdoshme.

Zelensky kërkon sqarime për garancitë amerikane

Megjithë optimizmin diplomatik, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka ngritur rezerva për mënyrën se si do të zbatohej konkretisht një garanci sigurie e ngjashme me Nenin 5 të NATO-s.

Ai u shpreh se nuk është e qartë nëse të gjitha palët e interpretojnë njësoj thelbin e këtij angazhimi, duke vënë theksin veçanërisht te çështja e pranisë së trupave amerikane në territorin ukrainas.

“Çfarë nënkupton Neni 5? Që në territorin tuaj ndodhen forca të partnerëve. Atëherë, pyetja ime është: Po ushtarët amerikanë?”, deklaroi Zelensky.

Ai shtoi se Ukraina do ta priste me kënaqësi ngritjen e bazave ushtarake amerikane në territorin e saj, ngjashëm me ato që Uashingtoni mban në Lindjen e Mesme.

Nga ana tjetër, Polonia dhe shtetet nordike e baltike vazhdojnë të jenë ndër më skeptiket ndaj propozimit. Këto vende, për shkak të afërsisë gjeografike dhe historisë me Rusinë, kërkojnë garanci konkrete dhe të ekzekutueshme.

Një shqetësim tjetër ka të bëjë me mundësinë që Kievi të detyrohet të bëjë lëshime të mëdha territoriale. Sipas raportimeve, pala amerikane e ka pyetur Ukrainën nëse do të pranonte t’ia jepte Rusisë të gjithë rajonin e Donbasit në këmbim të anëtarësimit të plotë në NATO.

Një marrëveshje e tillë do të thoshte që Ukraina t’i jepte Moskës edhe territore që ushtria ruse nuk ka mundur t’i pushtojë plotësisht me forcë.

Frika se garancitë mund të fshehin lëshime ndaj Rusisë

Përveç çështjes territoriale, në tryezën e bisedimeve është edhe rishikimi i arkitekturës së sigurisë në Evropë si dhe i marrëdhënieve mes NATO-s dhe Rusisë.

Kushner dhe bashkëpunëtorët e tij arsyetojnë se sistemi i mëparshëm i sigurisë në Evropë dështoi të parandalonte luftën dhe se duhet një kornizë e re për të shmangur konflikte të ngjashme në të ardhmen.

Disa vende evropiane janë të hapura për të diskutuar këtë ide, ndërsa të tjera kanë frikë se një proces i tillë mund t’i japë Moskës ndikim të tepruar mbi vendimet e sigurisë së kontinentit.

Gregoire Ross, nga instituti britanik Chatham House, paralajmëroi se garancitë e sigurisë mund të shfrytëzohen si pjesë e një marrëveshjeje më të gjerë me Rusinë, ku Ukraina do të humbiste Donbasin dhe NATO do të pranonte kufizime në praninë e saj ushtarake në Evropën Lindore.

Sipas tij, rreziku qëndron në faktin se Ukraina mund të marrë një premtim për mbrojtje kolektive, ndërsa kushtet që do ta bënin këtë garanci të besueshme do të dobësoheshin.

Trump kërkon marrëveshje para Krishtlindjeve

Një tjetër faktor që mund të ndikojë në bisedime është presioni i afateve kohore. Sipas një zyrtari evropian, Donald Trump synon të arrijë një marrëveshje paqeje brenda javëve të ardhshme, mundësisht përpara Krishtlindjeve.

Zelensky u tha gazetarëve se pala amerikane dëshiron që procesi të mbyllet para festave të fundvitit.

Ndërkohë, disa liderë evropianë që u takuan me Kushnerin dhe të dërguarin e posaçëm Steve Witkoff në Berlin kanë shprehur shqetësimin se Uashingtoni mund të bëjë presion të fortë mbi Kievin për të pranuar një marrëveshje brenda një afati të shkurtër.

Sidoqoftë, sipas burimeve të përfshira në diskutime, ata u qetësuan nga fakti se pala amerikane nuk u përpoq ta detyronte Ukrainën dhe aleatët e saj të pranonin me nxitim kushtet e propozuara.

Marrëdhënia Trump-Putin, faktori që mund të ndryshojë gjithçka

Pavarësisht përparimit të raportuar në bisedime, evropianët vazhdojnë të jenë të shqetësuar për raportin personal midis Donald Trump dhe Vladimir Putin.

Diplomatët evropianë kanë ndjekur me kujdes edhe takimin e Trump me presidentin rus dhe atë kinez, Xi Jinping, në Shenzhen, ku u fol edhe për paqen dhe bashkëpunimin ndërkombëtar.

Pas kthimit në Uashington, Trump përsëriti se dëshiron të mbajë marrëdhënie të mira me Putinin, të cilin e quajti mik.

“Ai do të donte shumë që lufta të përfundonte”, tha presidenti amerikan, duke iu referuar homologut të tij rus.

Kjo qasje vijon të shkaktojë pasiguri në Evropë, ku ka frikë se marrëdhëniet personale mes dy liderëve mund të ndikojnë në vendimet për të ardhmen e Ukrainës.

Në fund, pavarësisht optimizmit të krijuar nga propozimi për garancitë e sigurisë, diplomatët evropianë e dinë se vendimet përfundimtare të politikës amerikane do të varen nga Donald Trump dhe qëndrimi i tij ndaj Vladimir Putinit.

Një zyrtar evropian i përfshirë në kontaktet diplomatike e përmblodhi këtë shqetësim me fjalët: “Është krijuar një precedent. Dhe nuk ishte i mirë.”


Shtuar më 22.11.2026 11:27

Quantcast
grandpashabet girişBursa Escortgrandpashabet girişcasibomgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabet güncel girişdeneme bonusucasinofast güncel girişstarzbetonline notarymarsbahishttps://centromedicoflorence.com/cookies-service/betkommarsbahisultrabetgrandpashabetTürk İfşajojobet girişjojobetcasibombahis siteleribahis siteleriGrandpashabet girişjojobetsahabet girişjojobetjokerbet