Konferenca e OKB-së për Klimën, COP31, e zhvilluar në Antalia të Turqisë, është përfshirë nga një krizë e thellë negociatash, pasi vendet pjesëmarrëse nuk arritën konsensus për draft-marrëveshjen përfundimtare.
Presidenti i konferencës, Murat Kurum, njoftoi në seancën plenare se propozimi i paraqitur nga presidenca turke dhe ajo australiane nuk mori mbështetjen e nevojshme dhe për këtë arsye nuk u miratua.
“Që tani e tutje, nuk do të ketë tekst të ri. Ne nuk do të punojmë për hartimin e një teksti të ri në një mjedis ku nuk ka konsensus”, deklaroi Kurum.
Bashkimi Evropian dhe disa vende të tjera e kundërshtuan draftin, duke e cilësuar atë tepër të dobët për të sjellë rezultate konkrete në luftën kundër ngrohjes globale. Një nga pikat kryesore të mosmarrëveshjes ishte mungesa e një angazhimi të qartë për largimin gradual nga përdorimi i lëndëve djegëse fosile.
Ministrja franceze e Tranzicionit Ekologjik, Monique Barbie, e cilësoi propozimin një hap pas dhe një pengesë të papranueshme.
“Koha po mbaron dhe fatura ende nuk është zgjidhur”, u shpreh ajo, duke kritikuar mungesën e referencave për daljen nga lëndët djegëse fosile.
Edhe ministri irlandez i Mjedisit, Darragh O’Brien, deklaroi se Bashkimi Evropian nuk mund ta mbështeste marrëveshjen.
“Është e paimagjinueshme të kesh një marrëveshje për klimën që nuk përmend lëndët djegëse fosile, nuk përmend kalimin larg lëndëve djegëse fosile”, tha ai.
O’Brien akuzoi gjithashtu vendet prodhuese të naftës se po pengojnë përparimin e negociatave, duke bërë thirrje për një rishikim të procesit të bisedimeve klimatike të OKB-së. Kundërshtime ndaj draftit shprehu edhe Panamaja, duke argumentuar se dokumenti nuk pasqyronte përmasat e krizës klimatike.
Çfarë parashikonte draft-marrëveshja?
Teksti i propozuar nga presidencat turke dhe australiane nuk përmbante një thirrje të drejtpërdrejtë për largimin nga lëndët djegëse fosile. Ai i referohej në mënyrë të tërthortë marrëveshjes së COP28 në Dubai të vitit 2023, ku për herë të parë vendet ranë dakord për nevojën e një tranzicioni larg këtyre burimeve të energjisë.
Një tjetër pikë e debatueshme ishte propozimi për përshpejtimin e përdorimit të teknologjive të kapjes dhe ruajtjes së karbonit (CCS/CCUS), të mbështetura nga kompani të sektorit të naftës dhe qymyrit.
Sipas vëzhguesve të konferencës, Arabia Saudite dhe vende të tjera prodhuese të naftës kishin kundërshtuar përfshirjen e referencave të drejtpërdrejta për lëndët djegëse fosile, duke mbështetur një formulim më të përgjithshëm që përfshinte edhe teknologjitë e kapjes së karbonit.
Përplasje gjeopolitike në negociatat për klimën
Përtej çështjeve mjedisore, negociatat u shoqëruan edhe me përplasje diplomatike. Arabia Saudite dhe Rusia kritikuan ashpër qëndrimet e Bashkimit Evropian, ndërsa Moska i cilësoi negociatat si një formë të “larjes së gjelbër”.
Sipas BBC-së, bllokimi është një zhvillim pothuajse i paprecedentë në historinë e konferencave klimatike të OKB-së. Hera e fundit që negociatat përfunduan pa një marrëveshje të miratuar unanimisht ishte në Kopenhagë, në vitin 2009.
COP31 zhvillohet gjithashtu në një moment kritik për klimën globale. Sipas vlerësimeve të OKB-së të publikuara në tetor, bota pritet të tejkalojë kufirin prej 1.5 gradë Celsius të ngrohjes globale, objektiv i përcaktuar në Marrëveshjen e Parisit të vitit 2015.
Mungesa e konsensusit në Antalia ngre pikëpyetje mbi aftësinë e komunitetit ndërkombëtar për të arritur angazhime të përbashkëta dhe konkrete në përballimin e ndryshimeve klimatike.













