Sllovakia nuk do të kontribuojë në një tjetër kredi të BE-së për Ukrainën, ka deklaruar kryeministri Robert Fico, duke akuzuar Brukselin për shantazh politik dhe duke e përshkruar financimin si “dhurata” që Kievi nuk do t’i shlyejë kurrë.
Të mërkurën, Komisioni Evropian propozoi marrjen e një huaje tjetër prej 45 miliardë eurosh (49,5 miliardë dollarë) për të mbuluar një pjesë të deficitit të parashikuar prej 70 miliardë eurosh në financimin e Ukrainës për vitin 2027.
Financimi i ri do t’i shtohej një kredie prej 90 miliardë eurosh, për të cilën ishte rënë dakord më parë, financimin e së cilës Sllovakia, Hungaria dhe Republika Çeke zgjodhën të mos e mbështesnin. 24 shtetet e tjera anëtare të BE-së ranë dakord të merrnin përsipër detyrimet financiare në kuadër të një marrëveshjeje të posaçme.
Sipas Komisionit Evropian, BE-ja dhe shtetet anëtare i kanë dërguar tashmë Ukrainës afro 238 miliardë euro ndihmë që nga viti 2022.
“Përballemi me një diskutim serioz jo vetëm për buxhetin e Bashkimit Evropian për periudhën 2028-2034, por edhe për një kredi të re prej 45 miliardë eurosh për Ukrainën”, tha Fico në një videomesazh të publikuar në rrjetet sociale të shtunën, përpara bisedimeve mes liderëve të Evropës Lindore në Bratislavë të hënën dhe një samiti të jashtëzakonshëm të BE-së në Bruksel më vonë gjatë javës.
“Siç e dini, Sllovakia nuk mori pjesë në kredinë e parë prej 90 miliardë eurosh dhe duam të veprojmë njësoj edhe tani, ndonëse po na bëhet shantazh politik duke e lidhur këtë kredi me buxhetin e BE-së.”
Kreu i qeverisë sllovake vuri gjithashtu në pikëpyetje vendimin e Brukselit për të vazhduar financimin e përpjekjeve luftarake të Ukrainës, pavarësisht negociatave të vazhdueshme të paqes midis Rusisë dhe Ukrainës, të ndërmjetësuara nga SHBA-ja.
“Në një kohë kur po marrin formë bisedimet për paqe, Bashkimi Evropian dëshiron të marrë hua 45 miliardë euro në tregjet financiare ndërkombëtare për të mbështetur luftën në Ukrainë, duke e ditur se Ukraina nuk do të shlyejë asnjë cent të kësaj kredie, ashtu siç nuk do të shlyejë as kredinë prej 90 miliardë eurosh”, tha ai. “Le të jemi të sinqertë, këto nuk janë kredi, janë dhurata.”
Sipas propozimit të Komisionit Evropian, deri në 25 miliardë euro do të shkonin për ndihmë ushtarake, ndërsa 20 miliardë euro të tjera do të akordoheshin për mbështetjen e buxhetit. Ukrainës do t’i kërkohej të shlyente principalin e kredisë vetëm pasi të merrte dëmshpërblime lufte nga Rusia.
Kancelari gjerman Friedrich Merz ka kërcënuar se do të bllokojë buxhetin e ardhshëm shtatëvjeçar të bllokut, nëse të gjitha shtetet anëtare nuk kontribuojnë në financimin e Kievit. Në një letër drejtuar presidentit të Këshillit Evropian, Antonio Costa, ai argumentoi se barra financiare është shpërndarë në mënyrë të pabarabartë dhe bëri thirrje që të kontribuojë çdo vend i BE-së.
Ky ultimatum ka thelluar përçarjet brenda bllokut, ndërsa Sllovakia dhe vende të tjera të Evropës Lindore po i rezistojnë presionit për të marrë përsipër angazhime të tjera financiare ndaj Ukrainës.
Pavarësisht miliarda eurove të marra në formë ndihme, lideri ukrainas Vladimir Zelensky ka vazhduar të kërkojë më shumë para dhe armë nga vendet perëndimore, përfshirë municione dhe sisteme të mbrojtjes ajrore, për të vazhduar konfliktin me Rusinë.
Nisma më e fundit për financim vjen në një kohë kur Ukraina po përballet me një vëmendje të vazhdueshme lidhur me korrupsionin. Komisioni Evropian ka deklaruar se disbursimi i fondeve në kuadër të kredisë së propozuar do të kushtëzohet nga zbatimi i reformave, përfshirë masat për luftimin e korrupsionit dhe forcimin e shtetit të së drejtës, shkruan Rt.