Ka shqiptarë që largohen nga vendi dhe ndërtojnë jetën jashtë tij me punë të ndershme, me sakrifica dhe me përpjekje të përditshme për t’u siguruar fëmijëve një të ardhme më të mirë. Mes tyre ka njerëz që marrin përsipër edhe një përgjegjësi tjetër: t’u ruajnë fëmijëve të emigracionit gjuhën shqipe dhe lidhjen me vendin e prindërve.
Një prej tyre është Naim Doda, president i shoqatës kulturore shqiptare “Adriatiku” në Itali. Përkushtimi i tij dhe i kësaj shoqate merr kuptim konkret te mbështetja për shkollën shqipe në Firence, e cila ka nisur vitin e dytë të veprimtarisë. Duke shpenzuar kohë, energji dhe mjete për këtë nismë, ai kontribuon që fëmijët shqiptarë të lindur apo të rritur në Itali të mësojnë të lexojnë e të shkruajnë gjuhën e familjeve të tyre.
Atdhedashuria fiton vlerë kur bëhet punë e përditshme. Në Firence, ajo nis me një Abetare në duart e një fëmije. Siç përshkruan Zoge Idrizi Loshi në shkrimin për shoqatën “Adriatiku”, nisja e vitit të dytë ka sjellë në klasa nxënësit që rikthehen dhe fëmijët që takohen për herë të parë me Abetaren. Përfshirja e dy mësueseve të reja është një tjetër shenjë e përpjekjes për t’i dhënë shkollës vazhdimësi dhe për ta forcuar punën e saj.
Pas këtyre zhvillimeve qëndron një angazhim që meriton vëmendje publike. Një shkollë e gjuhës amtare në emigracion kërkon organizim, mësues, libra, mjedise dhe bashkëpunim me prindërit. Kërkon njerëz që ta mbajnë përgjegjësinë edhe pasi të ketë kaluar entuziazmi i ditës së hapjes. Pikërisht këtu matet kontributi i Naim Dodës, i shoqatës “Adriatiku”, i mësueseve dhe i familjeve që e mbështesin këtë nismë.
Për fëmijët që rriten në Itali, italishtja është natyrshëm gjuha e shkollës, e shoqërisë dhe e pjesës më të madhe të përditshmërisë. Shqipja ka nevojë për hapësirën e saj, për kujdes dhe për përdorim të vazhdueshëm. Pa këtë përpjekje, ajo rrezikon të mbetet një gjuhë që fëmija e kupton kur i flasin prindërit, por që e ka gjithnjë e më të vështirë ta flasë, ta lexojë apo ta shkruajë vetë.
Kur një fëmijë mëson shqip, ai fiton mundësinë të bisedojë më lirshëm me gjyshërit, të kuptojë historitë e familjes dhe të njohë më mirë prejardhjen e vet. Njohja e shqipes e pasuron jetën e tij në Itali dhe i jep një lidhje më të drejtpërdrejtë me Shqipërinë.
Kjo është arsyeja përse shkolla të tilla meritojnë mbështetje të qëndrueshme nga shteti shqiptar. Ministria e Arsimit duhet ta trajtojë ruajtjen e gjuhës shqipe në diasporë si një përgjegjësi që kërkon edhe fonde, edhe punë konkrete.
Mbështetja mund të marrë formën e financimit të nevojave të mësimdhënies, sigurimit të teksteve, trajnimit të mësuesve dhe bashkëpunimit të rregullt me shoqatat që mbajnë gjallë këto shkolla. Nisma si ajo e Firences ofrojnë një bazë të vlefshme: komuniteti është organizuar, prindërit janë afruar dhe fëmijët kanë hyrë në klasa. Institucionet shqiptare duhet ta ndihmojnë këtë punë të vazhdojë e të zgjerohet.
Është e drejtë të kërkohet që barra financiare dhe organizative të mos mbetet vetëm mbi shpatullat e njerëzve të përkushtuar. Vullneti i tyre është i çmuar, por vazhdimësia e mësimit të shqipes ka nevojë edhe për siguri. Një shkollë duhet të mund të planifikojë vitin e ardhshëm, të mbështesë mësuesit dhe t’u përgjigjet nevojave të nxënësve.
Naim Doda dhe bashkëpunëtorët e tij meritojnë mirënjohje për atë që po bëjnë. Po aq e meritojnë mësueset që u japin fëmijëve dijen dhe durimin e tyre, si dhe prindërit që gjejnë kohë për t’i sjellë në shkollën shqipe krahas angazhimeve të shumta familjare.
Në Firencën e artit dhe të kulturës, këta fëmijë po mësojnë të shkruajnë edhe në gjuhën e rrënjëve të tyre. Çdo fjali që lexojnë shqip është një lidhje që forcohet mes brezave. Njerëz si Naim Doda e kanë marrë përsipër pjesën e tyre të përgjegjësisë. Tani kjo punë meriton që pranë saj të jetë, me mbështetje konkrete, edhe shteti shqiptar.
Ministria e Arsimit e Shqipërisë duhet ta mbështesë shkollën shqipe në Firence me fonde dhe libra. Përkushtimi i Naim Dodës dhe i shoqatës kulturore shqiptare “Adriatiku” meriton një përgjigje konkrete institucionale: financim për vijimësinë e mësimit, Abetare dhe tekste të përshtatshme për fëmijët që rriten në diasporë, si dhe mbështetje për mësueset.
Naim Doda po investon kohën, energjinë dhe mjetet e tij për t’u ruajtur këtyre fëmijëve gjuhën shqipe. Kjo përgjegjësi duhet të ndahet edhe nga shteti shqiptar. Ministria duhet të vendosë bashkëpunim të drejtpërdrejtë me shoqatën “Adriatiku”, të njohë nevojat e shkollës dhe të sigurojë mbështetje të rregullt. Çdo libër shqip që mbërrin te këta fëmijë dhe çdo fond që ndihmon shkollimin e tyre është një investim për vazhdimësinë e gjuhës dhe të identitetit shqiptar.
