Media Channel 5 ka publikuar sot intervistën e lajmëruar pak ditë më parë të gazetarit Andreë Callaghan me kryeministrin Rama.
Intervista bashkë me hulumtimin e Callaghan është publikuar në faqen në Youtube të Channel 5 dhë përfshin protestat disamujore në Shqipëri e projektet e Jared Kushner në Zvërnec e Sazan.
Gjatë intervistës, gazetari e bën përgjegjës kreun e qeverisë për dhënien e miratimeve të përshpejtuara që, sipas tij, lejuan kalimin e zonave me mbrojtje ekologjike drejt zhvillimit privat në një zonë natyrore të paprekur do të ndërtohen 10 mijë apartamente.
Callaghan gjithashtu e vuri përballë kryeministrin Rama me disa hollësi që kanë dalë gjatë hetimit të ccështjes si ligjshmëria dhe mënyrën se si është realizuar transaksioni, pretendimi se toka iu shit investitorëve përmes dokumenteve të diskutueshme dhe personin që i shiti tokën kompanisë së Kushner-it.
Gazetari e sfidoi kryeministrin për faktin se persona të lidhur me qeverinë ose që kanë përfituar prej saj mund të përfundojnë të dënuar për vepra të rënda penale duke cekur arrestimin e shefes së SHISH Vlora Hyseni si dhe ish-kryebashkiakët dhe ish-ministrat e qeverisë të dënuar ose që janë në hetim penal nga SPAK.
Callaghan i kujtoi rastin e ish-drejtoreshës së SHISH, Vlora Hyseni, ndaj së cilës është caktuar masa e sigurisë “arrest në shtëpi” në kuadër të hetimeve për lidhjet e dyshuara me Ergys Agasin. Sipas akuzave të prokurorisë, Hyseni kishte pasur komunikime të shpeshta me Agasin, i cili ishte në kërkim.
Intervista e plotë
Intervistuesi: Ne jemi nga Channel 5.
Edi Rama: Më tregoni, çfarë dëshironi nga unë?
Intervistuesi: Mendoj se pyetja e parë lidhet me të gjitha protestat që po zhvillohen. Të fillojmë apo jo?
Edi Rama: Po, kemi filluar.
Intervistuesi: Atëherë, pyetja e parë është: çfarë mendimi keni për protestat në rrugë, lëvizjen e quajtur “Revolucioni Flamingo” dhe njerëzit që po kërkojnë ndryshim këtu?
Edi Rama: Po ju, a keni përshtypjen se po dëshmoni një revolucion këtu?
Intervistuesi: Unë thjesht po përdor emërtimin që u kanë dhënë vetë.
Edi Rama: Po, është një protestë dhe gjithçka është në rregull. Ata kanë të drejtë të protestojnë. Ne jemi një vend i lirë dhe demokratik.
Intervistuesi: A i keni dëgjuar të shprehin shqetësime që ju kanë bërë të mendoni se ndoshta duhet të ndryshoni disa gjëra në shoqëri?
Edi Rama: Jo, por duhet të them se ajo javë e parë, kur të gjithë dolën në rrugë, ishte shumë e dobishme. Sigurisht, kemi nxjerrë përfundimet tona prej saj dhe disa prej çështjeve që dolën nga këto përfundime tashmë po zbatohen.
Intervistuesi: Cilat janë disa prej këtyre çështjeve që mendoni se është e rëndësishme të zbatohen?
Edi Rama: Për shembull, pasqyra digjitale. Pak ditë më parë, presidenti juaj ekspozoi një burim informacioni të inteligjencës artificiale për qeverinë. Ne e kishim lançuar menjëherë këtë pas analizimit të vërejtjeve të protestës në fillim dhe tani po e zhvillojmë dhe po e zbatojmë më tej. Për shembull, tashmë keni në internet, plotësisht dhe në mënyrë transparente, të gjithë informacionin që lidhet me projektin që shkaktoi atë zemërim.
Intervistuesi: Një nga temat që u ngrit shpesh në këto protesta ishte rritja e krimit të organizuar në Shqipëri, veçanërisht mënyra se si grupe të ndryshme janë zgjeruar deri në atë pikë sa kanë arritur të dominojnë tregun e kokainës në Evropë, Australi dhe vende të tjera.
Edi Rama: Kush e thotë këtë?
Intervistuesi: Raportet e DEA-s, informacionet e inteligjencës nga SPAK-u dhe organizata të tjera kanë folur për mënyrën se si tregje të ndryshme të kokainës, si ato në Londër, Izrael dhe gjithashtu disa porte në Ekuador, tashmë kontrollohen nga grupe që identifikohen si të lidhura me mafien shqiptare.
Edi Rama: Unë kam dëgjuar të kundërtën, të paktën nga vetë drejtuesi i SPAK-ut disa vite më parë, i cili tha se nuk ekziston një gjë e tillë si mafia shqiptare. Ajo nuk ekziston. Ka shqiptarë, ashtu siç ka amerikanë, spanjollë apo italianë, e kështu me radhë, që janë të përfshirë në këto rrjete në mbarë botën. Por nuk ekziston diçka e tillë si një mafie shqiptare që kontrollon botën e kokainës. Më falni, por kjo është marrëzi.
Intervistuesi: Nga mendoni se vjen kjo marrëzi?
Edi Rama: Jo, është marrëzi sepse nuk përputhet me realitetin.
Intervistuesi: Pra, nuk mendoni se kjo po ndodh realisht?
Edi Rama: Nuk është çështje mendimi. Po ju them se vetë drejtuesi i SPAK-ut ka deklaruar që nocioni i mafies shqiptare nuk ekziston.
Intervistuesi: Në rregull. Por, nëse shohim të dhënat e publikuara së fundmi nga SPAK-u, thuhet se gjatë periudhës 2015–2024 vlerësohet që më shumë se 54% e parave që qarkullojnë në sektorin e pasurive të paluajtshme dhe të ndërtimit në Shqipëri vijnë nga burime të panjohura dhe të paligjshme. Ju keni pasur rol në miratimin e shumë prej këtyre ndërtimeve.
Edi Rama: Kush e ka thënë këtë?
Intervistuesi: SPAK-u. Gazetarë të ndryshëm, media ndërkombëtare.
Edi Rama: SPAK-u nuk e ka thënë kurrë këtë. SPAK-u nuk ka publikuar kurrë një raport të tillë. SPAK-u mund të ketë thënë diçka tjetër, që nga paratë e sekuestruara ka bërë një vlerësim se një pjesë e tyre është investuar në pasuri të paluajtshme. Por SPAK-u nuk ka thënë kurrë këtë që po thoni ju.
Intervistuesi: Për shumë prej protestuesve në rrugë, e dini, kemi brezin Z, kemi krizën e përballueshmërisë së kostos së jetesës dhe të strehimit. Shumë njerëz po hasin vështirësi për të paguar qiranë dhe për të gjetur një vend të mirë për të jetuar. Qiratë po rriten, pagat kanë mbetur të njëjta dhe njerëzit shohin se në qytet ka mbi 55 mijë apartamente bosh, të cilat askush nuk mund t’i përballojë. Njerëzit nuk po vendosen në to. Shumë veta po pyesin se çfarë po ndodh.
Edi Rama: 55 mijë çfarë? Ka 55 mijë apartamente bosh? Kjo është një tjetër marrëzi. Nga vjen kjo shifër?
Intervistuesi: Dua të them se e kam lexuar në shumë burime të ndryshme.
Edi Rama: Mund ta lexoni në të gjitha burimet, por kjo nuk do të thotë se është e vërtetë. Ky është realiteti në të cilin jetojmë sot. Nuk ekziston një gjë e tillë si 50 mijë apartamente bosh në Shqipëri. Është e pakuptimtë.
Intervistuesi: Pra, mendoni se shumica e këtyre apartamenteve luksoze…
Edi Rama: Unë nuk mendoj. Unë flas këtu jo si dikush që shpreh opinione, jo si gazetar dhe as si një person që keni takuar rastësisht në rrugë. Flas si kryeministër i vendit. Prandaj kam përgjegjësinë të flas mbi bazën e të dhënave dhe fakteve, jo mbi bazën e pretendimeve. Ju keni lexuar… Edhe unë kam lexuar shumë gjëra dhe ka plot gënjeshtra që qarkullojnë, si dhe gjysmë të vërteta që janë edhe më të mëdha se gënjeshtrat. Kështu që fakti që ju keni lexuar diçka nuk do të thotë se ajo është e vërtetë. Pikërisht për këtë ju pyeta se cili është burimi.
Intervistuesi: Mendoj se, kur kaloni nëpër Tiranë sot, shihni kudo vinça, kulla të larta gjigante dhe rrokaqiej luksozë që po ndërtohen. Disa prej tyre nuk duket se kanë shumë banorë të regjistruar apo biznese që marrin me qira hapësirat e tyre.
Edi Rama: Jam kurioz të shoh se ku i shihni ju këto kulla gjigante që po ndërtohen kudo, në të gjitha anët, sepse edhe kjo është një iluzion optik. Nëse i numëroni kullat në Tiranë, nuk do të arrini ende në dhjetë. Edhe nëse numëroni kantieret ku po ngrihen ndërtesa të reja, nuk do të arrini ende në dhjetë, sepse unë i numëroj.
Intervistuesi: Por, kur udhëtoni nëpër qytet, shihni kantiere ndërtimi kudo, me kulla gjigante të planifikuara. Ka disa të tilla…
Edi Rama: Nuk ka diçka të tillë si kulla gjigante të planifikuara kudo. Kjo nuk është e vërtetë. Nuk është e vërtetë. Pra, a do të flasim për fakte apo thjesht do të bëjmë një bisedë ku ju hidhni lloj-lloj pretendimesh, bazuar në ato që mendoni se keni parë apo në ato që mendoni se janë të vërteta, sepse i keni lexuar diku?
Intervistuesi: Por, nëse kjo është e vërtetë, do të ishte diçka e mirë, apo jo? Zhvillimi, hotelet që vijnë, rrokaqiejt…
Edi Rama: Unë nuk thashë se nuk ka zhvillim. Ka shumë zhvillim. Ju thatë se kostot po rriten dhe pagat kanë mbetur të njëjta. Edhe ky është një vlerësim i pasaktë, sepse PBB-ja e këtij vendi ishte më pak se 10 miliardë euro kur unë mora detyrën dhe këtë vit parashikohet të arrijë nivelin e paimagjinueshëm deri para disa vitesh prej 30 miliardë eurosh. Pra, është trefishuar. Edhe pagat sot, sigurisht që nuk janë në nivelin e Bashkimit Evropian, por janë shumë më të larta se më parë. Rritja e fundit e pagave ka ndodhur vitin e kaluar.
Intervistuesi: Pra, mendoni se shumë prej këtyre protestuesve dhe njerëzve që po flasin po gabojnë?
Edi Rama: Nuk mendoj se të gjithë këta protestues e kanë gabim. Mendoj se ka shumë arsye për të qenë kritikë ndaj gjërave. Unë jam shumë kritik edhe ndaj vetes, por kur bëhet fjalë për fakte, jo për imagjinata.
Intervistuesi: Atëherë, në një aspekt pozitiv dhe faktik, cili ka qenë faktori kryesor ekonomik që ka ndihmuar rritjen e ekonomisë shqiptare që kur ju nisët qeverisjen?
Edi Rama: Kur unë mora detyrën e kryeministrit, ky vend kishte më pak se 2 milionë turistë. Sot jemi shumë mbi 12 milionë. Vetëm nga turizmi, të ardhurat që hyjnë në vend janë mbi 8 miliardë.
Intervistuesi: Këto janë lajme shumë të mira.
Edi Rama: Ka shumë lajme të mira, por ju nuk keni ardhur këtu për lajmet e mira. Keni ardhur për lajmet e këqija. Prandaj po përpiqem të vendos njëfarë ekuilibri.
Intervistuesi: Le të flasim për dy projektet e mëdha ku janë të përfshirë Kushnerët, sepse kjo ka qenë një çështje e rëndësishme në lajme. Cila është situata aktuale me projektin e ishullit të Sazanit?
Edi Rama: Ma thoni ju.
Intervistuesi: Epo, unë shkova atje së fundmi. Duket se nuk po ndodh asgjë dhe pashë se paratë janë ngrirë për momentin.
Edi Rama: Kjo është një tjetër marrëzi. Paratë nuk janë… Nuk ka para, në asnjë formë, të lidhura me këto projekte, sepse nuk bëhet fjalë për një projekt. Janë dy projekte që janë ngrirë.
Intervistuesi: Pra, negociatat për Sazanin vazhdojnë ende?
Edi Rama: Dëgjoni, Sazani është tokë publike. Nëse nuk e dini, po ju informoj. Dhe, në këtë moment, nuk ka ende një marrëveshje mes Republikës së Shqipërisë dhe grupit që dëshiron të investojë në Sazan. Jemi në negociata. Nuk ka ende marrëveshje.
Nuk ka para, nuk ka projekt, nuk ka ende asnjë marrëveshje.
Ndërkohë, ju keni mashtruar gjithë botën — jo ju personalisht, as kanali juaj, më falni. Është hera e parë që raportojmë për këtë. Është thënë se ishulli është privatizuar, se flamingot në ishull, të cilat nuk e kanë kaluar kurrë ishullin, do të vriten dhe do të hahen për mëngjes nga Trumpi dhe të gjitha këto gjëra. Nuk ka ende marrëveshje. Jemi duke negociuar një marrëveshje, sepse shpresojmë të krijojmë një sipërmarrje të përbashkët, ku Republika e Shqipërisë do të jetë partnere. Këtë po them unë, dhe shumë më tepër mund të gjeni te Flamingo Mirror, ku tregohet se 90% e asaj që thuhet është gënjeshtër.
Intervistuesi: Mirë. Cila është gënjeshtra më e madhe që keni parë të thuhet dhe që dëshironi ta sqaroni për publikun amerikan?
Edi Rama: Se ishulli i Sazanit është privatizuar.
Intervistuesi: SPAK po heton investimin.
Edi Rama: Hëm.
Intervistuesi: Do të ndërtohen 10 mijë apartamente në një zonë natyrore të virgjër, të paprekur, dhe shumë e shumë gjëra të tjera.
Çfarë mund të na thoni për atë udhëtim me jaht që bëtë me Ivankën dhe Jared-in?
Edi Rama: Ishim në varkën e një miku dhe ndaluam për të bërë një not.
Intervistuesi: Unë nuk kam bërë kurrë një udhëtim me jaht me Ivankën dhe Jared-in.
Edi Rama: Nuk është e vërtetë.
Intervistuesi: Kaluam disa ditë në Shqipëri. Njërën nga netët, kryeministri Rama erdhi në varkë. Nuk e kisha takuar kur isha në qeveri. Por këtë e tha Ivanka.
Edi Rama: Jo, ajo nuk e ka thënë kurrë këtë.
Intervistuesi: Ajo tha në një podcast se ju të dy ishit në një jaht dhe se ajo u hodh në ujë, pasi hoqi këpucët.
Edi Rama: Jo, ajo nuk e ka thënë kurrë këtë.
Intervistuesi: Ajo tha se u hodh në ujë, por nuk tha se unë isha në jaht, sepse unë nuk kam bërë asnjë udhëtim me jaht. Shkova për t’i mirëpritur kur ndaluan në portin e Durrësit për furnizim me karburant. Ata ishin pjesë e ekuipazhit të një jahti që i përkiste dikujt që njoh, djalit të Jacob Rothschild-it, i cili për shumë vite ka qenë kujdestar dhe donator i një siti arkeologjik jashtëzakonisht të rëndësishëm në Shqipëri.
Intervistuesi: Pra, e takuat në pikën e furnizimit me karburant. Ajo doli…
Edi Rama: I takova në jaht, ndërsa jahti po furnizohej me karburant dhe qëndronte i ankoruar në port. Hëngrëm darkë dhe unë u largova.
Intervistuesi: Pra, ajo nuk u hodh nga jahti kur ju ishit aty. Mendoni se nuk e bëri vërtet këtë?
Edi Rama: O Zot i madh! Nuk e di çfarë bëri ajo gjatë udhëtimit.
Intervistuesi: Ju më thatë se kishit bërë një udhëtim me jaht.
Edi Rama: Nuk kam bërë asnjë udhëtim.
Intervistuesi: Besoj se kështu ishte raportuar.
Edi Rama: Po, ishte raportuar, sepse, si shumë gjëra të tjera që raportohen, ishte gënjeshtër.
Intervistuesi: Mirë, faleminderit që e sqaruat.
Edi Rama: Jo, nuk mendoj se sqarova ndonjë gjë, sepse kjo nuk do të qëndrojë. Ajo që do të mbetet është se unë paskam qenë në jaht duke bërë një udhëtim?
Intervistuesi: Nëse ajo do t’ju kishte thënë se do të shkonte në ishull, a do ta kishit paralajmëruar për nepërkat?
Edi Rama: Nuk jam në dijeni që në ishull ka nepërka.
Intervistuesi: Unë mësova se ekzistojnë nga New York Times. Pra, mendoni se edhe kjo mund të jetë lajm i rremë?
Edi Rama: Jo, nuk e di. Nuk e di.
Intervistuesi: Po, unë shkova në ishull. Nuk ju kafshoi ndonjë gjarpër?
Edi Rama: Nuk ka nepërka. Ndoshta pata fat, por nuk kishte nepërka.
Intervistuesi: Epo, unë nuk i hoqa këpucët dhe nuk u ngjita në majë të ishullit.
Edi Rama: Sigurisht që ato nuk ishin aty për t’ju mirëpritur, por jeni me fat që nuk ju kafshuan. Pra, nuk e di. New York Times foli për nepërka. Ku shkuat ju dhe Ivanka për të ngrënë? A po më ndiqni apo jo?
Intervistuesi: Po, po ju ndjek.
Edi Rama: Ishim në jaht. Jahti ishte i ankoruar në port për natën.
Intervistuesi: Por ju shkuat për të ngrënë dhe…
Edi Rama: Hyrëm brenda. Ishin dhjetë persona që po darkonin dhe unë isha i ftuar. I përshëndeta dhe u largova për të shkuar në shtëpi.
Intervistuesi: Shkëlqyeshëm.
Edi Rama: Çfarë është kaq e vështirë për ju?
Intervistuesi: Nuk mendoj se nuk ju besoj. Thjesht po pyes…
Edi Rama: Jo, jo, por ju nuk po më ndiqni. Thoni se më besoni, por nuk po më ndiqni.
Intervistuesi: Cila pjesë nuk po ndjek? Sepse thatë se u takuam në jaht për darkë.
Edi Rama: Ju thatë se u takuam në pikën e furnizimit me karburant. Nuk e dija pjesën e darkës.
Intervistuesi: Unë nuk përdora kurrë fjalët “pikë furnizimi me karburant”. Ju i përdorët. Ju thatë “pikë furnizimi me karburant”.
Edi Rama: Jo, jemi të regjistruar. Unë thashë se i takova në jaht, ndërsa jahti po furnizohej me karburant. Thashë se kishin ndaluar për t’u furnizuar me karburant. Nuk thashë se ishin në një pikë furnizimi me karburant, sepse nuk kam parë kurrë pika të tilla për varkat. E di që varkat furnizohen me karburant në port, jo në një stacion si makinat. Por ndoshta në anën tuaj të botës varkat dalin në rrugë dhe furnizohen në stacione. Nuk e di.
Intervistuesi: Pikat e furnizimit me karburant mund të jenë edhe në ujë. Nuk është e thënë të jenë si pikat e karburantit për makinat.
Edi Rama: Nuk jam i familjarizuar me pikat e furnizimit me karburant për varkat. Mirë. Unë e di që ata ishin në port, të ndaluar dhe të ankoruar, dhe unë shkova atje.
Intervistuesi: A e dini kush është pronari i atij restoranti?
Edi Rama: Cilit restorant?
Intervistuesi: Atij ku shkuat atë natë në Vlorë. Po atë natë kur pretendohet se Ivanka ishte në udhëtimin me jaht me Edi Ramën, gjë që ai e mohon, dolën raportime dhe fotografi që tregonin të dy në restorantin Gjurma në Vlorë, vendi me peshkun e mrekullueshëm të pjekur që vizituam më herët.
Për t’jua kujtuar, ai restorant është në pronësi të Arturit, të njëjtit trafikant shqiptar droge që është përfshirë në falsifikimin e dokumenteve të pronësisë dhe në marrëveshjen mashtruese për tokën me Jared Kushner-in.
Edi Rama: A është ai mirë apo jo?
Intervistuesi: Në jaht?
Edi Rama: Në jaht. Hypëm në jaht për darkë.
Intervistuesi: Në cilin restorant? Ka një fotografi tuajën në një restorant që quhet Gjurma.
Edi Rama: Kjo ka ndodhur shumë më vonë. Nuk është i njëjti vend. Një natë tjetër.
Intervistuesi: Kjo është e këtij viti, në fillim të vitit.
Edi Rama: O Zot!
Intervistuesi: Sapo pashë fotografinë tuaj me Ivankën në restorant. Prandaj mendova se mund të ishte afërsisht në të njëjtën periudhë.
Edi Rama: Dhe restoranti ku isha me të nuk është Gjurma. Restoranti ku isha me të është një tjetër, i cili është hapur këtë vit.
Intervistuesi: Çfarë dini për një person me emrin Archer?
Edi Rama: Çfarë duhet të di? Di që është nën hetim. Kaq.
Intervistuesi: Nuk keni folur ndonjëherë me të?
Edi Rama: Nuk e njoh. Nuk e kam takuar kurrë. Madje nuk e di as si duket.
Intervistuesi: Por ishte ai që ia shiti tokën Affinity Partners-it.
Edi Rama: Pse duhet të më interesojë?
Intervistuesi: Sepse është vendi juaj.
Edi Rama: Jo, por çfarë rëndësie ka se kush e shiti tokën? Ai, me sa pretendohet, falsifikoi një dokument pronësie. Jo, jo, jo, jo. Ai është një prej pronarëve që kanë tituj pronësie të regjistruar në regjistrin shtetëror. Kështu funksionon në Shtetet e Bashkuara. Kështu funksionon në Evropë. Kështu funksionon në Brazil dhe në Peru. Vetëm në Kinë funksionon ndryshe.
Intervistuesi: Por e di se pas rënies së komunizmit në vitin 1991 pati shumë kaos, përfshirë raste të ndryshme të falsifikimit të dokumenteve të pronësisë. Edhe një herë, çdo tokë ka një pronar, apo jo?
Edi Rama: Pronari është ai që ka një titull pronësie. Titulli i pronësisë buron nga regjistri, apo jo? Ndër personat që kishin tituj pronësie për atë pjesë të tokës private ishte edhe personi që përmendët. Pra, ata kryen një transaksion. Ku është problemi këtu?
Intervistuesi: Problemi është se ajo tokë ishte zonë e mbrojtur ekologjikisht, apo jo? Aty ndodhet manastiri, i cili është ende funksional…Ajo tokë ka qenë gjithmonë nën statusin e peizazhit të mbrojtur, apo jo? Por më pas ai kishte dokumente që pretendonin se ishte pronar, bazuar në një dokument në gjuhën osmane të vitit 1901, ku thuhej se paraardhësi i tij e kishte përdorur tokën për kullotje. Më pas ai e përdori këtë dokument për ta shitur tokën.
Edi Rama: Zotëri, dëgjoni. Unë nuk jam avokati i tij. Nuk jam prokurori i tij. Nuk jam gjykatësi i tij. Jam kryeministri i Shqipërisë. Dhe ajo që mund t’ju them është se, për sa kohë një titull pronësie figuron në regjistrin e pronave të vendit, ai titull është i ligjshëm. Nëse hetimi do të tregojë të kundërtën dhe nëse gjykata do të vendosë kështu, atëherë titulli do të vihet në diskutim. Kompania, investimi dhe investitorët nuk kanë asnjë lidhje me këtë individ, përveç faktit se ai ishte njëri prej pronarëve. Ata bënë marrëveshjen me pronarët. Paguan paratë dhe tani janë pronarët. Kaq. Pronarët e sotëm të asaj toke janë investitorët.
Intervistuesi: Por administrata juaj është përgjegjëse për dhënien e miratimit të përshpejtuar, duke e kthyer një zonë të mbrojtur ekologjikisht në një zonë që mund t’i shitet zhvillimit privat.
Edi Rama: Kjo është një tjetër gënjeshtër.
Intervistuesi: Pavarësisht asaj që thotë ai, më 30 dhjetor 2024, administrata e Edi Ramës nxori një urdhër ekzekutiv që lejonte ndryshimin e posaçëm të destinacionit të tokës. Ky ndryshim mundësoi shitjen private dhe zhvillimin e të dyja zonave të propozuara: ishullit të Sazanit dhe lagunës së Vërnës. Pra, kush do ta jepte atë miratim?
Edi Rama: Ne nuk kemi dhënë asnjë miratim të përshpejtuar për këtë investim. Dhe, meqë ra fjala, nuk kemi ende asnjë miratim, miqtë e mi. A e dini këtë apo nuk jeni në dijeni?
Intervistuesi: E di që paratë janë ngrirë. 220 milionët që duhej të kalonin nga Kushner-i janë nën hetim dhe janë bllokuar.
Edi Rama: Ju po ktheheni përsëri te paratë.
Intervistuesi: Po flas për miratimin.
Edi Rama: Por, edhe një herë, transaksioni është pranuar si i ligjshëm nga SPAK-u.
Intervistuesi: Mirë.
Edi Rama: Pra, ata i kanë paguar paratë dhe janë pronarët. Paratë do të qëndrojnë në një llogari ruajtjeje (escrow) deri në përfundimin e procesit. Nëse Artur Shahu është pronari i ligjshëm, ai do t’i marrë paratë. Nëse nuk është, paratë do t’i marrë shteti. Toka iu kthye pronarit shumë vite më parë, shumë kohë përpara se unë të vija në qeveri. Ajo nuk u ble. Toka nuk është blerë kurrë. Ajo iu kthye Arturit, familjes së tij.
Intervistuesi: Po, bazuar në atë dokument të vitit 1901, bazuar në çfarëdo që konsiderohej si dokumenti përkatës. Por a jeni në dijeni se nuk kemi të bëjmë vetëm me akuza, por edhe me dënime që lidhen me familjen e tij? Gjatë viteve 1990, ata e përdorën pikërisht atë pjesë të bregdetit për trafikimin ndërkombëtar të qenieve njerëzore drejt Italisë.
Edi Rama: Këtë nuk e di dhe nuk ka lidhje me atë për të cilën po flasim.
Intervistuesi: Por ju ishit pjesë e…
Edi Rama: Në komunizëm, ne i gjykonim njerëzit mbi bazën e familjeve të tyre. Këtu, në demokraci, gjykojmë faktet dhe individët. Nuk gjykojmë familjet.
Intervistuesi: Pra, mendoni se bëhet fjalë për përgjegjësi individuale? Domethënë, nëse një person është i korruptuar, qoftë ky kryetari i bashkisë së Torontos…
Edi Rama: Mendoj se nuk ju takon juve të përcaktoni se kush është i korruptuar dhe kush nuk është.
Intervistuesi: Nuk po them se kush është i korruptuar.
Edi Rama: Po, pikërisht këtë po bëni.
Intervistuesi: Po them se, nëse dikush arrestohet për korrupsion… Për shembull, kreu i shërbimeve të posaçme të inteligjencës u arrestua më pak se dy javë më parë, pasi kishte lidhje me një personazh të krimit të organizuar këtu.
Edi Rama: Nuk e di pse i përzieni gjërat. Çfarë lidhje ka kjo tani me investimin në Sazan?
Intervistuesi: Po ju përgjigjem lidhur me atë që thatë. Nuk po i quaj njerëzit të korruptuar. Po them se, për personat e dënuar për korrupsion, ju mendoni se përgjegjësia është më tepër çështje individuale.
Edi Rama: Cilët janë personat e dënuar për korrupsion?
Intervistuesi: Mirë, mund të flasim për Pëllumb Gjokën. Po përpiqem të përmend Pëllumb Gjokën, të cilin ju dikur e cilësuat si investitor strategjik…
Edi Rama: Çfarë? Çfarë janë këto histori?
Intervistuesi: Gjoka ishte për vite me radhë investitor strategjik i Edi Ramës. Së fundmi u dënua me gjashtë vjet burg për sigurimin e kushteve dhe mjeteve materiale për kryerjen e një vrasjeje, pjesëmarrje në krimin e organizuar dhe korrupsion aktiv të zyrtarëve të sistemit të drejtësisë. Së bashku me ish-drejtorin e policisë, ai tentoi të porosiste vrasjen me pagesë të tre personave që dyshohet se i kishin dalë pengesë në ndërtimin e hotelit të tij luksoz.
Edi Rama: Çfarë po përpiqeni të bëni këtu? Nuk ju kuptoj.
Intervistuesi: Thjesht jam kurioz, sepse…
Edi Rama: Unë nuk kam ardhur këtu për të ushqyer kureshtjen tuaj. Ju mund të jeni sa të doni kurioz. A mund të bëni pyetje për faktet dhe projektin, apo keni ardhur të kaloni nga njëra çështje te tjetra?
Intervistuesi: Ju më pyetët konkretisht se çfarë kisha parasysh me korrupsionin. Më kërkuat të jepja shembuj. Përmendët kryetarin e bashkisë së Tiranës, përmendët kreun e shërbimeve të inteligjencës.
Edi Rama: Këta njerëz janë të pafajshëm derisa të provohet fajësia e tyre. Po jua them vetëm që ta dini, sepse nuk janë dënuar. Pra, cili është problemi që dëshironi të paraqisni? Nuk ju kuptoj.
Intervistuesi: Dua të flasim për njerëz që janë dënuar.
Edi Rama: Jo, nuk dua të flas për njerëz që janë dënuar. Po ju pyesja se kush nga personat që përmendët është dënuar.
Intervistuesi: Tani po përmend dikë tjetër. Po flisja për persona të arrestuar.
Edi Rama: E çfarë pastaj? Ai është dënuar. E çfarë pastaj?
Intervistuesi: Epo, ai ka qenë investitor strategjik i qeverisë suaj dhe i është dhënë miratimi për të ndërtuar.
Edi Rama: Nuk kam asnjë ide se çfarë do të thotë të jesh investitor strategjik, miku im.
Intervistuesi: E di që nuk jeni vetë i përfshirë në pasuri të paluajtshme…
Edi Rama: Jo, ju nuk e dini. Prandaj mos e përmendni sikur të ishte një privilegj. Është një status që jepet gjatë një procesi. Dhe po, ai e ka pasur këtë status, i cili iu hoq menjëherë sapo ndaj tij nisi të rëndonte një dënim. Kështu funksionon.
Intervistuesi: Po, pikërisht për këtë po flas. Ju e trajtoni si çështje të përgjegjësisë individuale.
Edi Rama: Çdo gjë që ka të bëjë me individët është përgjegjësi individuale.
Intervistuesi: Por unë po flas për rastet e korrupsionit. Pra, mendoni se, nëse keni njerëz në administratën tuaj ose pranë jush dhe ata dënohen për korrupsion…
Edi Rama: Jo, por si e dini ju se si ndihem unë? Çfarë dini ju për ndjenjat e mia?
Intervistuesi: Po ju pyes.
Edi Rama: Por çfarë do të thotë “si ndiheni”? Çfarë është kjo?
Intervistuesi: Po ju pyes se si ndiheni.
Edi Rama: Nuk kam ardhur këtu për të ndarë ndjenjat e mia me ju, djalosh. Kam ardhur për t’iu përgjigjur pyetjeve mbi faktet.
Intervistuesi: Në fund të fundit, ju jeni edhe kryeministri. Ndjenjat tuaja për të ardhmen e vendit…
Edi Rama: Sigurisht që jam kryeministër. Përndryshe, nuk do të ishim takuar kurrë. Por cili është qëllimi juaj? Çfarë doni të thoni? Çfarë dëshironi t’i tregoni publikut tuaj? Keni ardhur nga Amerika për çfarë? Që të bëni thashetheme me mua këtu?
Intervistuesi: Jo. Për t’ju dhënë mundësinë të sqaroni gjërat.
Edi Rama: Jo, nuk kam nevojë për mundësitë tuaja. Jam këtu vetëm për t’ju mirëpritur me respekt, duke ju kushtuar kohën time të çmuar, dhe ju duhet ta përdorni kohën time me respekt.
Intervistuesi: Por unë ju pyeta për një investitor strategjik që u arrestua.
Edi Rama: Ju dhashë përgjigjen.
Intervistuesi: Dhe pastaj më thatë se nuk jeni investitor strategjik. Mos e pyesni atë.
Edi Rama: Unë nuk thashë se ju nuk jeni investitor strategjik. Thashë se ju thatë që nuk e dini çfarë do të thotë kjo.
Kjo është koha ime e çmuar, sepse ju e përmendët sikur të ishte një privilegj. Nuk është privilegj.
Intervistuesi: 7 tetori është një ditë e rëndësishme për shumë njerëz. Çfarë kuptimi ka kjo ditë për ju?
Edi Rama: Është një ngjarje e tmerrshme që ndodhi.
Intervistuesi: A keni ndonjë qëndrim për vuajtjet e popullit palestinez?
Edi Rama: Çfarë? A keni ndonjë qëndrim për vuajtjet e popullit palestinez?
Intervistuesi: Vuajtjet, gjendjen e vështirë të popullit palestinez.
Edi Rama: Sigurisht. Shqipëria ka prej kohësh një qëndrim shumë të qartë. Ne kemi mbështetur gjithmonë zgjidhjen me dy shtete, por për sa kohë Hamasi është ende aty, nuk ka asnjë mundësi për ndonjë zgjidhje tjetër përveç shkatërrimit të Hamasit. Ky është mendimi im. Për sa kohë Hamasi nuk çmontohet plotësisht, dy milionë njerëzit e tij të burgosur nuk do të jenë kurrë vërtet të lirë.
Intervistuesi: Ju dukeni si një njeri i mirë dhe mjaft i drejtpërdrejtë, si dikush që, e dini, u përgjigjet pyetjeve. Dhe do të doja të shihja më shumë besim te qeveria nga ana e të rinjve, veçanërisht e brezit Z.
Edi Rama: Kush jeni ju që flisni në emër të të rinjve shqiptarë? Nuk ju kuptoj.
Intervistuesi: Sapo fola me një grup prej tyre…
Edi Rama: Nuk e kuptoj. Kush jeni ju që flisni për besimin e popullit shqiptar?
Intervistuesi: Fola me një grup prej tyre, por…
Edi Rama: Ka shumë të rinj shqiptarë atje. Disa prej tyre kanë mendime të caktuara, të tjerë kanë mendime të tjera. Kështu është kudo në botë.
Intervistuesi: Pra, çfarë mendoni se mund të bëhet për të rikthyer besimin e publikut në përgjithësi?
Edi Rama: Së pari, duhet të gjejmë një mënyrë për të ndalur vërshimin e gënjeshtrave në hapësirën publike, që vijnë nga të gjitha anët çdo sekondë dhe përhapen kudo. Dhe kjo nuk është përgjegjësi vetëm e medias. Është edhe përgjegjësi e rrjeteve sociale.Ndërkohë, media po detyrohet gjithnjë e më shumë t’i ndjekë këto ritme, sepse duhet shpejtësi, duhet viralitet, duhen pëlqime dhe ndjekës. Dhe kështu, të gjithë ne jemi të [sharë]. Kështu ndodh.
Po, nëse nuk kemi më një bazë të përbashkët, nuk dimë më si të komunikojmë. Sepse deri jo shumë kohë më parë, të paktën gjatë jetës sonë, kishim një bazë të përbashkët. Nisnim nga faktet. Faktet nuk kundërshtoheshin duke u paraqitur si opinione. Tani, fatkeqësisht, faktet janë kthyer në opinione dhe fundi po vjen. Fundi i botës…Jo i botës, por i demokracisë, ashtu siç jemi mësuar ta konceptojmë dhe ashtu siç duam të jetë. Po vjen. Fashizmi është te porta dhe gjithë ky konfuzion do të na çojë në kohët e errëta që të gjithë mendonim se kishin marrë fund.
Intervistuesi: Kush mendoni se është sot pararojë e fashizmit në mbarë botën? Kur thoni se është te porta, për kë e keni fjalën?
Edi Rama: Hamasi.
Intervistuesi: Po. Në asnjë mënyrë Trumpi?
Edi Rama: Çfarë?
Intervistuesi: Rritja e një autokrati teknologjik të mbështetur te inteligjenca artificiale…
Edi Rama: Për çfarë po flisni?
Intervistuesi: Një establishment që kontrollon botën e kontratave të mbrojtjes. Të gjitha të dhënat tona po ngarkohen në sisteme. Një shtet i mbikëqyrjes totale.
Edi Rama: Dëgjoni, ka një shprehje në anglisht: “Kujdes se çfarë dëshironi”. Tani, ju keni hyrë në një fushë që është e juaja, jo e imja. Ju jeni amerikani. Jeni gazetari amerikan. Jeni qytetar amerikan. Prandaj, nuk do të guxoja t’ju tregoja se si funksionon Amerika apo si duhet të funksionojë. Ky është mendimi juaj dhe unë e respektoj. Ndryshe nga ju, unë nuk flas në emër të të rinjve amerikanë.
Intervistuesi: Por mendoni se ideologjia e Hamasit do të përhapet në mbarë botën?
Edi Rama: Jo, nuk mendoj se do të përhapet. Ju thatë: kush është…
Intervistuesi: Ju thatë se fashizmi është te porta.
Edi Rama: Fashizmi, në formën e tij më ekstreme, është te porta. Është te porta në shumë forma dhe trajta. Ju pyetët se cila është gjëja më fashiste që kam parë. Dhe gjëja më fashiste që kam parë, e cila është naziste, meqë ra fjala, është Hamasi.
Intervistuesi: Mendoni se Hamasi do të çojë në fundin e demokracisë globale?
Edi Rama: Jo, jo. Unë nuk thashë këtë.
Intervistuesi: Ju thatë se mendoni që demokracia po merr fund, sepse fashizmi…
Edi Rama: Demokracia po merr fund jo sepse fashizmi është te porta, por fashizmi është te porta sepse demokracia po merr fund para syve tanë dhe ne nuk po bëjmë asgjë.
Intervistuesi: Por si po merr fund? Cili është një shembull?
Edi Rama: Kemi humbur bazën e përbashkët, miku im. Fashizmi është diçka si një djall që rritet…
Intervistuesi: Pikërisht.
Edi Rama: …aty ku mbizotëron konfuzioni, ku njerëzit janë të ngujuar në barrikadat e tyre dhe nuk dëgjojnë më njëri-tjetrin. Njerëzit fajësojnë hebrenjtë, fajësojnë myslimanët, fajësojnë emigrantët, fajësojnë këtë, atë dhe gjithçka tjetër, sepse secili mendon se ka të drejtë dhe se të gjithë të tjerët e kanë gabim. Ata dëgjojnë vetëm jehonën e mendimeve të tyre, e cila shumëfishohet.
Deri para disa vitesh, një nazist në Amerikë do të fshihej në një dhomë të vogël, me kryqin e tij të vogël qesharak dhe të turpshëm, së bashku me dy ose tre miq. Sot, nazistët kanë hapësirën e tyre në rrjetet sociale dhe janë shumë.
Intervistuesi: Pra, mendoni se supremacia e bardhë në nivel global po rritet?
Edi Rama: Jo, nuk mendoj kështu. Nuk e di për çfarë po flasim. Unë po them diçka tjetër.
Intervistuesi: Mirë, zotëri, mendoj se kjo bisedë ishte shumë interesante. Shpresoj që shikuesit tuaj të jenë argëtuar. Tani, fusha ku hymë është e gjitha e juaja. Mund të gjeni amerikanë të tjerë për të diskutuar këto çështje. Jam i sigurt se do të gjeni njerëz që mendojnë si ju dhe të tjerë që mendojnë ndryshe. Dhe, përsëri, do të ketë një konfuzion të madh mes jush dhe tyre, sepse baza e përbashkët ka marrë fund. Kështu të gjithë ne, pa e kuptuar, po e ndihmojmë fashizmin të afrohet gjithnjë e më shumë.
Intervistuesi: Por nuk është Hamasi dhe nuk janë nazistët.
Edi Rama: Mirë. Ju falënderoj shumë. Shihemi më vonë. Mirupafshim.
*Intervistën në Youtube mund ta shihni KËTU
