“Historitë e çmendura të Tiranës”, Ben Blushi zbulon 100 personazhet e romanit

Ben Blushi ka bërë publike listën e 100 personazheve që kanë gjetur vend në romanin e tij më të ri, “Historitë e çmendura të Tiranës”. Një përzgjedhje që kapërcen kufijtë e historisë politike dhe përfshin emra nga fusha të ndryshme, duke ndërtuar një panoramë të gjerë të njerëzve që kanë lënë gjurmë në historinë e kryeqytetit ose janë lidhur me të në periudha të ndryshme.

Rrëfimi i shkrimtarit shtrihet në rreth 400 vite, nga fillesat e Tiranës deri në vitet e tranzicionit. Në të ndërthuren figura si Sulejman Bargjini, Ahmet Zogu, Enver Hoxha, Benito Musolini, Fan Noli e Mehmet Shehu, por edhe personalitete të artit, kulturës, arkitekturës dhe emra më pak të zakonshëm për një rrëfim historik, si Sudja.

Lista nis me personazhe të lidhura me historinë e hershme të qytetit, mes tyre Sulejman Bargjini, Tyrjani, Ibrahim Bargjini, Ibrahim Toptani, Ibrahim Kavaja dhe Kapllan Pasha. Më tej shfaqen emra të njohur të historisë shqiptare, si Naim Frashëri, Abdyl Frashëri, Esat Pashë Toptani, Avni Rustemi, Gjergj Fishta dhe Ndre Mjeda.

Një pjesë e konsiderueshme e personazheve lidhet me monarkinë shqiptare dhe zhvillimet politike të fillimshekullit XX. Në këtë grup përfshihen Ahmet Zogu, Geraldina Zogu, Leka Zogu, si dhe Senije, Myzejen, Ruhije dhe Maxhide Zogu. Krahas tyre janë edhe Wilhelm Wied, Otto Witte, Vittorio Emanuele dhe Benito Musolini.

Romani përfshin gjithashtu figura të periudhës komuniste, si Enver Hoxha, Mehmet Shehu, Sabiha Kasimati, Stanislav Zuber dhe Maks Velo. Në listë janë edhe personalitete ndërkombëtare, mes tyre Mao Ce Duni, Pol Poti, Nikita Hrushovi, Laurent-Désiré Kabila, Omar Bongo dhe Inácio Lula da Silva.

Por përzgjedhja nuk kufizohet vetëm te politikanët dhe figurat e pushtetit. Edward Lear, Sarah Bernhardt, Harry Fultz, Franz von Nopcsa, Armando Brasini, Florestano di Fausto dhe Teodor Keko janë disa prej emrave që zgjerojnë dimensionin kulturor dhe artistik të librit. Ndërsa përfshirja e Sudes sjell në këtë panoramë edhe kujtesën e periudhës së firmave piramidale, një prej episodeve më të trazuara të tranzicionit shqiptar.

Një histori e Tiranës në 38 kapituj

Duke shpjeguar arsyet që e shtynë të shkruante këtë roman, Blushi ka folur për lidhjen personale me qytetin ku ka lindur dhe për boshllëqet që, sipas tij, ekzistojnë në dokumentimin e së kaluarës së Tiranës.

“Kam lindur në Tiranë. Është qytet që e dua shumë”, është shprehur shkrimtari, duke vënë në dukje se për një pjesë të konsiderueshme të historisë së qytetit mungojnë burimet e plota dokumentare. Sipas tij, rreth 300 vite të së kaluarës së Tiranës janë më pak të dokumentuara, ndërsa shekulli i fundit ofron shumë më tepër materiale historike.

Libri është ndërtuar në 38 kapituj dhe përfshin afërsisht katër shekuj zhvillime, personazhe dhe ngjarje. Për mënyrën se si është organizuar rrëfimi, Blushi ka përdorur edhe një krahasim me formatin e një seriali të Netflix-it, duke synuar një strukturë dinamike dhe një histori që të mbajë gjallë interesin e lexuesit.

“Tirana që njohim është e dokumentuar, ka datë të themelimit 1614 nga Sulejman Pashë Bargjini”, ka deklaruar ai, duke shpjeguar se synimi i romanit është të sjellë në vëmendje njerëzit dhe ngjarjet që shoqëruan transformimin e qytetit dhe rrugëtimin e tij drejt statusit të kryeqytetit.

Lista e plotë e 100 personazheve në romanin “Historitë e çmendura të Tiranës”

• Sulejman Bargjini
• Tyrjani
• Ibrahim Bargjini
• Ibrahim Toptani
• Ibrahim Kavaja
• Ibrahim Bushatlliu
• Humajum Hanëmi
• Kapllan Pasha
• Haxhi Et’hem Beu
• Ballkëzja
• Edward Lear
• Giorgio
• Mahmut Toptani
• Mamica Kastrioti
• Zenel Bastari
• Baba Shemimi
• Murad Toptani
• Naim Frashëri
• Refik Toptani
• Sadije Toptani
• Gani Toptani
• Esat Pashë Toptani
• Iljaz Toptani
• Petro Shallvari
• Abdyl Hamiti
• Wilhelm Wied
• Otto Witte
• Tundja
• Max Hoffman
• Burhanedin Mehmed Shezade
• Ignaz Trollmann
• Franz von Nopcsa
• Bajazit Doda
• Servete Maçi
• Ahmet Zogu
• Senije Zogu
• Myzejen Zogu
• Ruhije Zogu
• Maxhide Zogu
• Avni Xhaxhuli
• Shehzade Mehmed Abidi
• Beqir Valteri
• Harry Fultz
• Fan Noli
• Avni Rustemi
• Ndre Mjeda
• Gjergj Fishta
• Mehmet Shehu
• Armando Brasini
• Florestano di Fausto
• Benito Musolini
• Mid’hat Frashëri
• Abdyl Frashëri
• Skënderi
• Dhimitër Canco
• Haki Stërmilli
• Leo Elton
• Mehdi Frashëri
• Çapi
• Lef Nosi
• John Wesley de Kay
• Sarah Bernhardt
• Stavri Blushi
• Agavnia Mesqian
• Virxhinia Mesqian
• Shahan Mesqian
• Rupen Mesqian
• Vasil Laçi
• Vittorio Emanuele
• Geraldina Zogu
• Sali Njazi Dede
• Enver Hoxha
• Marko von Toptani
• Xhaviti
• Günter Netzer
• Akaki Horava
• Sabiha Kasimati
• Stanislav Zuber
• Mao Ce Duni
• Pol Poti
• Maks Velo
• Zheko Zhikov
• Odile Daniel
• Vladimir Butuzovi
• Nikita Hrushovi
• Çan Pa
• Laurent-Désiré Kabila
• Omar Bongo
• Inácio Lula da Silva
• Dhimitër Shuteriqi
• Josef Fitzthum
• Ajnshtajni
• Jani Basho
• Andromaqi
• Lirika
• Dyli
• Teodor Keko
• Sudja
• Gogo
• Leka Zogu

Përmes këtyre 100 emrave, “Historitë e çmendura të Tiranës” synon të ndërtojë një mozaik personazhesh dhe periudhash, ku historia e kryeqytetit rrëfehet jo vetëm përmes ngjarjeve të mëdha politike, por edhe përmes njerëzve, episodeve dhe historive që kanë shoqëruar jetën e tij ndër shekuj.