Rreth 240 milionë adoleshentë në mbarë botën nuk kanë kryer asnjë ditë aktivitet fizik gjatë javës së kaluar. Shifra alarmante vjen nga një studim i ri i Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), i cili evidenton se mungesa e lëvizjes te të rinjtë mbetet pothuajse e pandryshuar prej 15 vitesh, ndërsa vajzat janë dukshëm më pak aktive se djemtë.
Studimi, i publikuar në revistën shkencore The Lancet Global Health, përfshiu më shumë se 3.2 milionë adoleshentë të moshës 11 deri në 17 vjeç, në 140 vende dhe rajone. Sipas të dhënave, këta të rinj nuk kishin kryer asnjë ditë aktivitet fizik me intensitet mesatar ose të lartë, për të paktën 60 minuta.
Në nivel global, adoleshentët raportuan se kryejnë aktivitet fizik mesatarisht vetëm 2.7 ditë në javë. Vetëm 14% e tyre deklaruan se ushtrohen çdo ditë, ndërsa OBSH vëren se gjatë 15 viteve të fundit nuk është shënuar progres domethënës në këtë drejtim.
Mungesa e aktivitetit fizik nuk lidhet vetëm me stilin e jetesës, por përbën edhe një faktor të rëndësishëm rreziku për shëndetin. Sipas OBSH-së, ajo rrit mundësinë e zhvillimit të sëmundjeve kardiovaskulare, diabetit të tipit 2 dhe disa llojeve të kancerit.
“Prej 15 vitesh, nuk është shënuar asnjë progres në nivel global për të nxitur të rinjtë të jenë fizikisht aktivë, ndërsa vajzat mbeten veçanërisht prapa”, deklaroi drejtori i përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus.
Vajzat më pak aktive se djemtë
Dallimet mes gjinive janë të dukshme në rezultatet e studimit. Rreth 28% e vajzave deklaruan se nuk kishin kryer asnjë aktivitet fizik gjatë javës së kaluar, krahasuar me 22% të djemve.
Ndërkohë, vetëm 11% e vajzave thanë se ishin fizikisht aktive çdo ditë, kundrejt 17% të djemve. Ky hendek vërehet pothuajse në të gjitha vendet e përfshira në studim.
Të dhënat tregojnë gjithashtu dallime të konsiderueshme nga një vend në tjetrin. Në Namibi, Nepal dhe Filipine, rreth 40% e adoleshentëve të të dyja gjinive raportuan se nuk kishin kryer asnjë aktivitet fizik gjatë javës së kaluar. Në Serbi dhe Bangladesh, nga ana tjetër, më shumë se 30% e të anketuarve deklaruan se ishin aktivë çdo ditë.
OBSH: Shkollat dhe qytetet duhet të nxisin lëvizjen
Sipas drejtuesit të OBSH-së, zgjidhja nuk është thjesht t’u kërkohet të rinjve të ushtrohen më shumë, por të krijohen kushte që e bëjnë aktivitetin fizik pjesë të natyrshme të përditshmërisë së tyre.
“Zgjidhja nuk qëndron te t’u themi adoleshentëve që të bëjnë më shumë përpjekje. Çështja kryesore është të sigurohemi që shkollat, rrugët dhe lagjet të jenë mjedise ku aktiviteti fizik, loja dhe lëvizja të jenë të sigurta, të lehta dhe të natyrshme”, theksoi Tedros.
OBSH identifikon disa faktorë që ndikojnë në këtë prirje, mes tyre mungesën e hapësirave publike të sigurta, vështirësitë për të ecur ose për të lëvizur me biçikletë, kushtet në shkolla, kostot ekonomike dhe një stil jetese gjithnjë e më të orientuar drejt ekraneve.
Përballë kësaj situate, organizata kërkon politika më të forta në arsim, transport, planifikim urban, sport dhe shëndetësi, si dhe masa të posaçme për të eliminuar pengesat që kufizojnë pjesëmarrjen e vajzave në aktivitetet fizike.
“Vendet kanë nevojë për politika që mundësojnë përfshirjen e lehtë, të sigurt dhe të përballueshme të aktivitetit fizik në jetën e përditshme”, thekson OBSH.