Komisioni Evropian po ul ambiciet e tij legjislative për vitin 2027, duke i dhënë përparësi konkurrueshmërisë, çrregullimit të rregullave dhe sigurisë ekonomike, ndërsa koha deri në përfundimin e mandatit të dytë të Ursula von der Leyen po shkurtohet.
Sipas Programit të tij Vjetor të Punës dhe anekseve përkatëse, të siguruara nga POLITICO, BE-ja synon të forcojë tregun e përbashkët, të reduktojë burokracinë, të modernizojë industrinë dhe të fuqizojë kapacitetet e saj mbrojtëse, në një kohë kur rreziqet gjeopolitike dhe pasiguria ekonomike janë në rritje.
Komisioni publikoi të mërkurën versionin përfundimtar të programit dhe anekseve.
“BE-ja duhet të ruajë aftësinë për të ndjekur rrugën e saj”, thotë Komisioni, duke shtuar se “pavarësia është përparësia jonë për ekonominë e Evropës”.
Por, ndërsa nismat ekzistuese, si Akti për Përshpejtimin Industrial (Industrial Accelerator Act), po përballen me vonesa, Brukseli po përqendrohet në përfundimin e procesit legjislativ për nismat që janë tashmë në përgatitje.
Gjithashtu, po heq dorë nga propozimet që nuk kanë asnjë mundësi për t’u miratuar, së bashku me një sërë rregulloresh të vjetruara, përfshirë një rregullore për shitjen e rezervave të gjalpit ndaj Bashkimit Sovjetik, i cili nuk ekziston më prej kohësh.
Më poshtë janë nismat kryesore të Programit të Punës, që pritet të shpallen të mërkurën:
Energjia
Komisioni Evropian do të braktisë zyrtarisht përpjekjen e tij të dështuar për të reformuar mënyrën e taksimit të energjisë, si pjesë e listës së masave legjislative që do të hiqen nga axhenda vjetore.
Reforma e Direktivës së Taksimit të Energjisë e vitit 2021 ishte hartuar për të ndryshuar rregullat tatimore të BE-së, në mënyrë që energjia elektrike të tatohej me një normë më të ulët sesa lëndët djegëse fosile. Ideja ishte të nxitej përdorimi i formave më të pastra të energjisë. Por vendet anëtare kaluan pesë vite pa arritur një marrëveshje për këtë masë, pasi ajo mund t’i detyronte disa kryeqytete të rrisnin taksat mbi benzinën, naftën dhe gazin natyror.
Programi i Punës rendit gjithashtu legjislacionin e ri që pritet të miratohet në vitin 2027, përfshirë një “paketë thjeshtimi” për energjinë, krahas kuadrit për periudhën pas vitit 2030. Ky i fundit përfshin një sërë reformash të ligjeve për klimën dhe energjinë, me qëllim përmbushjen e objektivave klimatike të BE-së për vitin 2040. Dokumenti nuk shpjegon se çfarë do të përmbajë kjo paketë thjeshtimi.
Masa të tjera të rëndësishme përfshijnë një Mekanizëm të Tregut për Ngrohjen e Pastër, për të mbështetur përhapjen e përdorimit të pompave të nxehtësisë; një Korporatë Evropiane për Lëndët e Para Kritike, e cila do të blejë dhe grumbullojë rezerva metalesh të nevojshme për energjinë e pastër, mbrojtjen dhe teknologjinë; një rishikim të Kuadrit të Përkohshëm të Ndihmës Shtetërore, për të ndihmuar industritë më të prekura nga çmimet e larta të energjisë; si dhe një rishikim të standardeve të CO2 për automjetet e rënda.
Qëndrueshmëria
Komisioni Evropian do të tërheqë zyrtarisht një ligj të rëndësishëm kundër praktikave mashtruese të kompanive në lidhje me pretendimet e tyre mjedisore (greenwashing).
E propozuar në mars të vitit 2023, Direktiva për Pretendimet Mjedisore (Green Claims Directive) synonte të plotësonte Direktivën e BE-së për Fuqizimin e Konsumatorëve për Tranzicionin e Gjelbër, e cila në shtator prezantoi rregulla më të rrepta për pretendimet mjedisore. Direktiva e re do t’u përcaktonte kompanive mënyrën se si duhet të paraqisnin prova për të mbështetur pretendimet e tyre për praktika miqësore me mjedisin.
Por ajo u la mënjanë në qershor të vitit 2025, pas një mosmarrëveshjeje të madhe mes Komisionit dhe qeverive të BE-së lidhur me detyrimet e tepërta të raportimit për kompanitë. Dokumenti, sipas Komisionit, “ka pak gjasa të sigurojë mbështetjen” e vendeve anëtare brenda një “afati kohor të arsyeshëm”.
Financat dhe taksimi
Komisioni Evropian do të tërheqë rregulloren e propozuar për Aksesin në të Dhënat Financiare.
FIDA, siç njihet propozimi, do t’u kishte dhënë palëve të treta akses në të dhënat financiare që zotërohen nga kompanitë e sigurimeve, menaxherët e aseteve, fondet e pensioneve dhe aktorë të tjerë të mëdhenj të sektorit financiar.
Propozimi synonte të çlironte potencialin e të dhënave financiare të bllokut dhe të nxiste inovacionin në teknologjinë financiare (fintech). Por kompanitë tradicionale financiare, veçanërisht kompanitë e sigurimeve, e kundërshtuan atë dhe kërkuan tërheqjen e tij në çdo rast të mundshëm.
Komisionerja për Shërbimet Financiare, Maria Luís Albuquerque, e ka mbrojtur këtë projektligj, duke e paraqitur si një element kyç për rikthimin e konkurrueshmërisë. Ajo ka arritur ta shpëtojë të paktën një herë nga shkurtimet e parashikuara nga Komisioni në kuadër të procesit të thjeshtimit.
Komisioni do të prezantojë një paketë për thjeshtimin dhe konkurrueshmërinë e sektorit bankar në tremujorin e parë të vitit 2027.
Gjithashtu, ai po tërheq propozimin dhjetëvjeçar për një Skemë Evropiane të Sigurimit të Depozitave, i cili nuk arriti të siguronte marrëveshjen mes qeverive të BE-së.
Teknologjia
Komisioni Evropian po planifikon një paketë të re për transformimin digjital në mesin e vitit 2027, ku në axhendë janë edhe thjeshtimi i rregullave dhe të drejtat e autorit.
Ky plan zgjeron një proces thjeshtimi që tashmë ka nisur. Paketa Digjitale Omnibus e Komisionit për vitin 2025 propozoi ndryshime në rregullat për inteligjencën artificiale, të dhënat dhe sigurinë kibernetike. Masa për thjeshtimin e rregullave të inteligjencës artificiale hyri në fuqi në korrik.
Sa i përket ruajtjes së të dhënave, Komisioni kishte sugjeruar më parë se mund të kishte gati një propozim në nivel të gjithë BE-së deri në fund të vitit. Tashmë, Programi i Punës thotë se ai do të “vlerësojë më tej ndikimin e rregullave për ruajtjen e të dhënave në nivel të BE-së, me synimin për të ndërmarrë hapa të mëtejshëm vitin e ardhshëm”.
Gjithashtu, do të rishikojë rregullat për transparencën e reklamave politike, të cilat e shtynë Google dhe Meta të ndalonin publikimin e reklamave politike në BE.
Lëvizshmëria
Dokumenti i Komisionit thotë se Brukseli do të kërkojë mënyra për të thjeshtuar rregullat e transportit, duke iu referuar paketës së thjeshtimit të transportit të njoftuar tashmë nga von der Leyen. Gjithashtu, do të rishikojë standardet e CO2 për automjetet e rënda.
Si pjesë e kësaj pakete thjeshtimi për vitin 2027, Komisioni planifikon gjithashtu të shfuqizojë një rregullore të vitit 1990, që përcaktonte masat që duhej të ndërmerreshin gjatë krizave në tregun e transportit rrugor të mallrave.
Ai angazhohet gjithashtu të mbrojë lirinë e lundrimit dhe sigurinë detare në Ngushticën e Hormuzit dhe atë të Bab al-Mandab, si pjesë e një përpjekjeje më të gjerë për të rikthyer stabilitetin në Lindjen e Mesme dhe në rajonin e Detit të Kuq.
Konkurrueshmëria
Komisioni synon të eliminojë pengesat brenda tregut të përbashkët të BE-së dhe po shqyrton masa të reja për të parandaluar vendet anëtare që të vendosin barriera ndaj tregtisë ndërkufitare.
Ai premton gjithashtu të trajtojë të ashtuquajturat kufizime territoriale të furnizimit, të cilat shkaktojnë ndryshime çmimesh për produktet bazë të konsumit në vende të ndryshme të BE-së.
Reduktimi i burokracisë është një tjetër përparësi. Brukseli planifikon një “Pakt kundër mbingarkesës me kërkesa shtesë” (gold-plating), me qëllim ndalimin e qeverive të BE-së që të shtojnë kërkesa të panevojshme gjatë zbatimit të legjislacionit evropian.
Ai dëshiron gjithashtu të krijojë një mekanizëm për të rishikuar dhe hequr këto barra, ndërsa në tremujorin e tretë të vitit 2027 do të propozojë masa të reja për të përshpejtuar procedurat e dhënies së lejeve për projektet me rëndësi strategjike.
Lista e masave që të hiqen
Brukseli po heq nga axhenda një sërë propozimesh që nuk kanë më asnjë perspektivë miratimi, përfshirë ato për ndarjen e orareve të përdorimit të pistave të aeroportit dhe për një skemë mbarëevropiane të sigurimit të depozitave bankare. Shumë prej tyre kanë mbetur pezull prej vitesh.
Gjithashtu, në kuadër të pastrimit të legjislacionit, Komisioni do të shfuqizojë disa masa të vjetruara, siç është një rregullore për shitjen e veçantë të gjalpit të ndërhyrjes në treg ndaj Bashkimit Sovjetik.
Bashkimi Sovjetik u shpërbë në vitin 1991.
https://www.politico.eu/article/brussels-sets-slimline-legislative-agenda-for-2027/
