Marrëdhëniet mes Maqedonisë dhe Zvicrës, zgjerimi i shkëmbimeve ekonomike, perspektiva evropiane dhe siguria rajonale ishin në qendër të bisedimeve që zhvilluan sot në Shkup Timço Mucunski, ministër i Punëve të Jashtme dhe Tregtisë së Jashtme, dhe Ignasio Kasis, ministër i Departamentit Federal të Punëve të Jashtme të Zvicrës dhe kryesues i OSBE-së. Në daljen e përbashkët para gazetarëve, ata nënvizuan përparësitë që ndajnë për bashkëpunimin dypalësh, stabilitetin e Ballkanit Perëndimor, integrimin evropian dhe rolin e OSBE-së në rrethanat e sotme të sigurisë.
Takimi u zhvillua gjatë vizitës së ministrit zviceran në vend. Krahas marrëdhënieve dypalëshe, ministrat shqyrtuan çështje të tregtisë dhe ekonomisë, hapësirat për investime e partneritete të reja biznesi dhe bashkëpunimin zhvillimor për vitet 2025–2028. Në tryezë ishin gjithashtu sfidat gjeopolitike dhe të sigurisë, kryesimi zviceran i OSBE-së, situata në rajon, reformat në vend dhe e ardhmja e tij evropiane.
Të lidhura
None found
Duke folur për rrugën drejt Bashkimit Evropian, Mucunski rikonfirmoi orientimin evropian të Maqedonisë. Ai bëri të ditur se me Kasis kishte trajtuar ecurinë e reformave dhe objektivin strategjik të vendit për t’u bërë anëtar me të drejta të plota në BE.
Sipas Mucunskit, Qeveria ndjek një politikë që ndërthur realizmin me ambicien: vijimin e reformave, përafrimin me standardet evropiane dhe zgjerimin e marrëdhënieve me të gjitha vendet e Evropës.
Ai tha se me homologun zviceran kishin ndarë vlerësimin që rrethanat e reja gjeopolitike kërkojnë udhëheqje më të vendosur, solidaritet dhe bashkim. Përballë ndryshimeve të mëdha në botë, Mucunski e cilësoi të domosdoshme parashikueshmërinë, përgjegjësinë dhe partneritetet e qëndrueshme, duke i parë ato si rrugën e vetme për mbrojtjen e paqes dhe mirëqenies në Evropë.
Nga ana e tij, Kasis e vendosi stabilitetin dhe perspektivën evropiane ndër tri shtyllat e bashkëpunimit. Ai tha se një Ballkan Perëndimor i qëndrueshëm dhe me prosperitet përbën përparësi si për Zvicrën, ashtu edhe për të gjithë hapësirën e OSBE-së. Duke përshëndetur dhe mbështetur të ardhmen evropiane të vendit, ai vlerësoi se kjo rrugë do t’ia fuqizojë pozicionin në kuadrin më të gjerë politik dhe të sigurisë.
Kasis shpjegoi se kontributi i OSBE-së në integrim mund të përfshijë vëzhgimin dhe vlerësimin e gjendjes së sundimit të ligjit, si edhe lehtësimin e raporteve me fqinjët. Ai siguroi se organizata mbetet e gatshme ta vijojë këtë mbështetje nëpërmjet misionit të saj në vend.
Duke shpjeguar sloganin e zgjedhur nga Zvicra për OSBE-në, ai e lidhi besimin, sigurinë dhe prosperitetin në një zinxhir të pandashëm: siguria nuk mund të ekzistojë pa besim dhe prosperiteti nuk mund të arrihet pa siguri. Ruajtjen e besimit ai e paraqiti si synim të këtij angazhimi.
Mucunski e përshkroi vizitën si të rëndësishme në dy drejtime, për shkak të agjendës dypalëshe dhe përgjegjësisë së Kasis si kryesues i OSBE-së. Sipas tij, bisedimet u zhvilluan në një çast veçanërisht vendimtar për paqen, qëndrueshmërinë dhe sigurinë evropiane, duke ofruar njëkohësisht rastin për të riafirmuar raportet e shkëlqyera mes dy shteteve dhe vullnetin e përbashkët për t’i çuar ato më tej.
Për çështjet ekonomike, Mucunski bëri të ditur se diskutimet kishin synuar zgjerimin e bashkëpunimit, sidomos në tregti, ekonomi dhe investime. Ai tha se të dyja palët shohin hapësira të konsiderueshme për lidhje më të ngushta mes komuniteteve të biznesit dhe për partneritete të reja në fusha të ndryshme. Synimi, sipas tij, është që ekonomia të zërë një vend edhe më të fuqishëm në marrëdhëniet dypalëshe dhe t’u hapë mundësi bashkëpunimi edhe qytetarëve.
Në pjesën e bisedimeve kushtuar OSBE-së dhe zhvillimeve rajonale, Mucunski përshëndeti përkushtimin e kryesimit zviceran përballë një mjedisi të ndërlikuar sigurie.
Ai u shpreh i bindur se, me Zvicrën në krye, organizata do të vijojë të japë kontribut të rëndësishëm për besimin, dialogun dhe sigurinë. Për këto përpjekje, shtoi ai, Zvicra gëzon mbështetjen e fortë të Maqedonisë.
Mucunski ripohoi gjithashtu partneritetin me OSBE-në dhe përkushtimin ndaj parimeve të saj, rëndësia e të cilave, sipas tij, po shtohet në kushtet e tanishme.
Kasis kujtoi se raportet e shkëlqyera dypalëshe të Zvicrës me Maqedoninë datojnë që nga fillimet e pavarësisë së saj. Ai vuri në dukje se kjo ishte vizita e tij e parë në vend gjatë nëntë viteve në detyrën e ministrit.
Në paraqitjen e tij, ministri zviceran i ndau marrëdhëniet dhe bashkëpunimin në tri drejtime: dimensionin njerëzor dhe larminë, lidhjet ekonomike, si dhe stabilitetin bashkë me integrimin evropian.
Ai falënderoi vendin për ndihmën dhe solidaritetin ndaj Zvicrës pas tragjedisë së ndodhur në Kran-Montana më 1 janar të këtij viti. Kasis rikujtoi se Maqedonia ishte ndër vendet e para që reaguan pas aksidentit, duke shoqëruar solidaritetin spontan me ndihmë konkrete, nisur edhe nga përvoja e saj me tragjedinë në Koçani.
Në falënderimin drejtuar Maqedonisë së Veriut, ai theksoi shpejtësinë e reagimit pas tragjedisë në Kran-Montana të Zvicrës, e cila ndodhi nëntë muaj më vonë, më 1 janar të këtij viti. Ai nënvizoi se vendi jo vetëm kishte shprehur menjëherë solidaritet, por kishte ofruar edhe mbështetjen e nevojshme, duke pasur parasysh përvojën e dhimbshme që kishte kaluar vetë.
Mirënjohje Kasis i shprehu edhe diasporës së Maqedonisë në Zvicër, që sipas tij përbëhet nga rreth 100,000 njerëz. Ai çmoi kontributin e saj në Zvicër dhe rolin në nxitjen e mbështetjes zvicerane për zhvillimin e Ballkanit pas rënies së Jugosllavisë, në periudhën kur shteteve të rajonit u duhej të rindërtonin institucionet dhe shoqëritë e tyre.
Për larminë kulturore dhe gjuhësore, ministri zviceran vuri në dukje se të dyja vendet shërbejnë si pika takimi të kulturave, gjuhëve dhe traditave të ndryshme. Këtë tipar të përbashkët ai e paraqiti si një mundësi për pasurim të ndërsjellë.
Në planin ekonomik, Kasis solli në vëmendje vizitën e prillit të këtij viti të presidentit të Konfederatës Zvicerane dhe ministrit të Ekonomisë, Gi Parmelan. Gjatë saj, Parmelan u takua me Mucunskin dhe ndihmoi në krijimin e Odës Ekonomike Zvicër-Maqedonia e Veriut.
Sipas Kasis, lidhjet ekonomike përbëjnë një nga fushat kryesore ku duhet përqendruar zhvillimi i bashkëpunimit. Ai argumentoi se tregtia dhe shkëmbimet ekonomike ndihmojnë paqen dhe stabilitetin, duke e ilustruar këtë me idenë se rrugët nëpër të cilat qarkullojnë mallrat nuk janë rrugë për armët.
Si një tjetër element të rëndësishëm, ai veçoi programin e bashkëpunimit për zhvillim për periudhën 2025–2028. Nëpërmjet këtij programi, Zvicra mbështet reformat që vendi synon të zbatojë.
Kasis sqaroi se deri në vitin 2028 synohet një orientim gradual i mbështetjes drejt ndihmës më të drejtpërdrejtë për ekonominë, hapjen e vendeve të punës dhe mundësitë për investime. Sipas tij, kjo qasje duhet të rrisë kapacitetet ekonomike të vendit dhe të japë kontribut për qëndrueshmërinë e Ballkanit Perëndimor.
