Pavel Prigozhin lindi në një familje jashtëzakonisht të pasur, por trashëgimia që e bëri një nga të rinjtë më të pasur të Rusisë erdhi me një ndërlikim potencialisht vdekjeprurës.
Babai i tij, Yevgeny Prigozhin, kishte ndërtuar një perandori shumë miliardë dollarëshe përmes lidhjeve me presidentin Vladimir Putin, përpara se të sfidonte Kremlinin dhe të vdiste në një aksident misterioz ajror. Në moshën vetëm 25-vjeçare, Pavel trashëgoi jo vetëm bizneset e të atit, por edhe Grupin Wagner, një nga organizatat private ushtarake më famëkeqe në botë.
Tre vjet më vonë, trashëgimtari i ri ka arritur diçka që pakkush e priste. Në vend që të shihte perandorinë të shembej ose t’ia dorëzonte plotësisht Putinit, ai ka ruajtur një prani fitimprurëse në Afrikë, duke e shndërruar një forcë mercenarësh shumë më të vogël në një rrjet biznesesh që merren me arin, armët, produktet farmaceutike dhe alkoolin.
Sipas një hetimi të gazetës The Wall Street Journal, rreth 500 mercenarë të Wagner-it vazhdojnë të jenë nën komandën e Pavel Prigozhinit në Republikën e Afrikës Qendrore, ku interesat e biznesit të familjes gjenerojnë më shumë se 400 milionë dollarë në vit, sipas vlerësimeve të Global Initiative Against Transnational Organized Crime.
Kjo marrëveshje ka krijuar një paradoks të jashtëzakonshëm politik: Djali i një njeriu që organizoi një rebelim të armatosur kundër Putinit po ndihmon tashmë në ruajtjen e ndikimit rus në Afrikë, duke i siguruar Moskës qasje në burime të vlefshme, pozicione strategjike dhe një rrjet të gjerë propagande.
Për Kremlinin, Prigozhini i ri duket se është shndërruar njëkohësisht në një kujtesë të pakëndshme të sfidës së të atit dhe në një partner të dobishëm biznesi.
Nga kuzhinieri i Putinit te armiku i tij
Yevgeny Prigozhin e ndërtoi pasurinë e tij përmes një kompanie kateringu, e cila u zgjerua më pas në investime, pasuri të paluajtshme dhe sipërmarrje të tjera fitimprurëse. Afërsia e tij me Putinin i siguroi nofkën “kuzhinieri i Putinit”, ndërsa kontratat qeveritare për furnizimin me ushqim të ushtrisë ruse, shkollave publike dhe institucioneve shtetërore krijuan bazat financiare të perandorisë së tij të biznesit.
Vlerësimet për pasurinë e tij ndryshonin jashtëzakonisht shumë, duke nisur nga rreth 2 miliardë dollarë deri te pretendimet e Fondacionit Kundër Korrupsionit, të lidhur me liderin e ndjerë të opozitës ruse, Alexei Navalny, sipas të cilave vlera e perandorisë së tij të biznesit Concord dhe kompanive të saj bija arrinte në 20 miliardë dollarë.
Përcaktimi i vlerës së vërtetë ishte pothuajse i pamundur. Prigozhin e kishte ndërtuar një pjesë të madhe të pasurisë përmes marrëdhënieve brenda Kremlinit, ku marrëveshjet financiare që lidhin biznesmenët privatë me shtetin rus kanë qenë rrallëherë transparente. Por kateringu ishte vetëm fillimi.
Prigozhin themeloi Grupin Wagner, një organizatë private mercenarësh që u shndërrua në një instrument të fuqishëm të ndikimit ushtarak dhe gjeopolitik rus. Forcat e saj luftuan në Ukrainë dhe operuan në vende të ndryshme të Afrikës dhe Lindjes së Mesme, ku ndihma dhe mbrojtja ushtarake shkëmbeheshin me qasjen në burime të vlefshme natyrore.
Minierat e arit dhe diamanteve, fushat e naftës dhe gazit, kontratat e sigurisë dhe marrëveshjet për trajnimin ushtarak u bënë pjesë e një modeli biznesi që ndërthurte luftën me përfitimin tregtar. Prigozhin ishte njëkohësisht arkitekti i perandorisë dhe komandanti i saj më i njohur, por ambicia e tij në rritje për pushtet e çoi përfundimisht në një përplasje të drejtpërdrejtë me udhëheqjen ruse.
Në qershor të vitit 2023, Prigozhin akuzoi komandantët e lartë ushtarakë rusë dhe zyrtarët e Ministrisë së Mbrojtjes se kishin mashtruar si Putinin, ashtu edhe opinionin publik, lidhur me arsyet e luftës në Ukrainë dhe objektivat e saj.
Më pas, forcat e Wagner-it nisën një rebelim të armatosur, duke u tërhequr nga pozicionet në Ukrainë, duke marrë nën kontroll selinë ushtarake ruse në Rostov-on-Don dhe duke përparuar në drejtim të Moskës. Kryengritja zgjati mezi një ditë. Prigozhin urdhëroi ndërprerjen e marshimit, pranoi një marrëveshje që i lejonte të shkonte në Bjellorusi dhe pa që çështja penale për rebelim të armatosur kundër tij të pushohej.
Dy muaj më vonë, në gusht të vitit 2023, avioni i tij privat u rrëzua teksa udhëtonte nga Moska drejt Shën Petersburgut, duke vrarë Prigozhinin, dy figura të tjera të larta të Wagner-it dhe të gjithë personat e tjerë në bord. Rrethanat e ngjarjes mbeten të diskutueshme.
Në dhjetor të vitit 2023, The Wall Street Journal raportoi, duke iu referuar zyrtarëve të inteligjencës perëndimore dhe një ish-oficeri të inteligjencës ruse, se Nikolai Patrushev, një nga bashkëpunëtorët më të afërt të Putinit, kishte organizuar një komplot për vrasjen e Prigozhinit. Kremlini i hodhi poshtë këto pretendime.
Për Pavelin, rrëzimi i avionit ndryshoi gjithçka. Babai e kishte përcaktuar atë si trashëgimtarin kryesor të pasurisë së tij, duke vendosur një perandori të madhe tregtare në duart e një të riu që kishte kaluar pjesën më të madhe të jetës duke shijuar privilegjet e saj. Por trashëgimi i pasurisë ishte një gjë.
Ruajtja e saj, në një kohë kur Kremlini kishte çdo arsye për të mos i besuar familjes, ishte diçka krejt tjetër. Pritshmëria e zakonshme ishte që trashëgimtari i ri do të humbiste gradualisht kontrollin mbi bizneset e të atit, veçanërisht mbi operacionet ushtarake, të cilat Putini ishte i vendosur t’i vendoste nën autoritetin e shtetit. Në vend të kësaj, Pavel filloi të ndërtonte mbi pjesën e perandorisë që ende mund ta ruante.
Afrika: Miniera e arit pas mbijetesës së Wagner-it
Pavel Prigozhin e kuptoi se përballja e hapur me Putinin në Rusi do të ishte jashtëzakonisht e rrezikshme. Afrika ofronte një rrugë tjetër. Operacionet e të atit kishin krijuar tashmë një rrjet të gjerë marrëdhëniesh me liderë politikë, komandantë ushtarakë dhe interesa lokale biznesi. Në këmbim të shërbimeve të sigurisë, operacioneve ushtarake dhe mbështetjes politike, kompanitë e lidhura me Wagner-in kishin siguruar qasje në vendburime të vlefshme ari, diamantesh dhe burimesh të tjera. Republika e Afrikës Qendrore u bë një nga shembujt më të rëndësishëm të kësaj marrëveshjeje.
Pavarësisht pasurive të konsiderueshme natyrore, përfshirë vendburimet e arit, diamanteve dhe uraniumit, vendi vazhdon të jetë ndër më të varfërit në botë. Presidenti i tij, Faustin-Archange Touadéra, është mbështetur shumë te ndihma ruse në fushën e sigurisë për të konsoliduar pushtetin dhe për t’u përballur me grupet e armatosura rebele.
Sipas The Wall Street Journal, në vend vazhdojnë të jenë të pranishëm rreth 500 luftëtarë të Wagner-it. Ata ndihmojnë në mbrojtjen e Touadérës, luftojnë kundër kryengritësve dhe operojnë brenda një rrjeti më të gjerë sipërmarrjesh tregtare dhe marrëveshjesh sigurie. Forcat e lidhura me Wagner-in janë akuzuar gjithashtu për vrasje jashtëgjyqësore, intimidim dhe abuzime të tjera.
Marrëdhënia është e dobishme për të dyja palët. Touadéra përfiton mbrojtje ushtarake, ndërsa Prigozhin ruan qasjen në burime natyrore dhe ndikimin që do të ishte e vështirë t’i siguronte përmes aktiviteteve të zakonshme tregtare.
Mbi të gjitha, raportohet se Touadéra ka ndërhyrë pranë Moskës për të penguar zëvendësimin e luftëtarëve të mbetur të Wagner-it me personel që do të vepronte drejtpërdrejt nën komandën e Ministrisë ruse të Mbrojtjes. Kjo e ndihmoi Pavelin të ruante njëfarë pavarësie, edhe pse Kremlini po ndërmerrte hapa për të përthithur një pjesë të madhe të organizatës së dikurshme të të atit.
Sipas studiuesve dhe zyrtarëve të cituar nga The Wall Street Journal, personeli i Wagner-it u integrua më pas në disa struktura të ushtrisë, policisë dhe shërbimeve të inteligjencës së Republikës së Afrikës Qendrore. Për Prigozhinin e ri, kjo nënkuptonte më shumë sesa mbijetesën e kontratave të sigurisë. Ajo i siguroi qasje në informacione, ndikim politik dhe institucione të afta për të mbrojtur interesat e tij tregtare në rritje.
Përfitimet financiare kanë qenë të jashtëzakonshme. Sipas The Wall Street Journal, rrjeti i Pavel Prigozhinit kontrollon vendburimin më të madh të arit në vend, i cili gjeneron rreth 250 milionë dollarë në vit. Raportohet se autoritetet vendase kanë ndihmuar në eksportimin e arit duke lëshuar dokumente ku ngarkesat identifikohen si pronë e qeverisë, duke mundësuar transportimin e tij përmes kanaleve që mund të vështirësojnë kontrollin ndërkombëtar. Disa ngarkesa, sipas raportimeve, janë transportuar përmes Bjellorusisë, një aleate e ngushtë e Rusisë.
Ari është vetëm një pjesë e biznesit. Ndërmarrjet e lidhura me Wagner-in raportohet se janë përfshirë gjithashtu në tregtinë e armëve, shpërndarjen e tramadolit, një opioid që jepet me recetë mjekësore, si dhe në prodhimin dhe shitjen e vodkës dhe birrës të tregtuara në nivel lokal.
Studiues dhe zyrtarë rajonalë të cituar nga gazeta thonë se Prigozhin ka ruajtur aktivitetet e tregtisë së armëve me grupe rebele në vende të tilla si Sudani dhe Libia. Global Initiative Against Transnational Organized Crime vlerëson se rrjeti më i gjerë i bizneseve të familjes Prigozhin gjeneron më shumë se 400 milionë dollarë në vit përmes aktiviteteve të ligjshme dhe të paligjshme.
Kur Pavel udhëton nga shtëpia e tij në Shën Petersburg drejt Banguit, kryeqytetit të Republikës së Afrikës Qendrore, raportohet se qëndron në një hotel luksoz që shërben si selia de facto e Wagner-it. Prona mbrohet nga roje të armatosura dhe madje edhe zyrtarët e lartë qeveritarë që kërkojnë të takohen me të duhet t’i nënshtrohen kontrolleve të sigurisë. Ajo që ka mbetur nga Wagner-i mund të jetë shumë më e vogël se forca që dikur komandonte babai i tij, por në Bangui, ndikimi i saj politik dhe ekonomik mbetet i konsiderueshëm.
Një makineri propagande që mban të kënaqur Putinin
Mbrojtja ushtarake dhe të ardhurat nga burimet minerare nuk janë arsyet e vetme përse Kremlini ka interes të ruajë operacionet afrikane të Prigozhinit të ri. Pavel kontrollon gjithashtu një rrjet informativ që ndihmon në avancimin e interesave politike ruse në të gjithë kontinentin.
Operacionet radiofonike dhe televizive të lidhura me Wagner-in në Republikën e Afrikës Qendrore promovojnë Rusinë, lavdërojnë Putinin dhe Touadérën, si dhe shpërndajnë narrativa kundër Perëndimit. Ndër teoritë konspirative që qarkullojnë në rajon janë pretendimet se Shtetet e Bashkuara përdorin popullsinë afrikane për të testuar armë biologjike. Nuk ka asnjë provë të besueshme që mbështet këto pretendime.
Këto operacione janë pjesë e një strategjie më të gjerë ruse, e cila ndërthur ndihmën ushtarake, përfshirjen ekonomike dhe fushatat informative për të zgjeruar ndikimin e Moskës dhe për të dobësuar atë të vendeve perëndimore. Rrjeti i Prigozhinit është lidhur gjithashtu me aktivitete për ndikim në shtetet fqinje afrikane, ku pakënaqësia ndaj ish-fuqive koloniale dhe pakënaqësia me politikat e sigurisë të mbështetura nga Perëndimi kanë krijuar mundësi për Rusinë.
Vende të tilla si Mali, Nigeri dhe Burkina Faso kanë përjetuar grusht shteti ushtarakë, ndërsa juntat që kanë marrë pushtetin kanë ndjekur politika për afrimin e marrëdhënieve me Moskën. Rusia është paraqitur si një alternativë ndaj Francës dhe fuqive të tjera perëndimore, veçanërisht në vendet që përballen me kryengritje xhihadiste.
Simbolet ruse janë bërë gjithnjë e më të dukshme në disa prej këtyre vendeve. Demonstratat pro-ruse, mesazhet politike dhe nismat kulturore kanë ndihmuar në përforcimin e imazhit të Moskës si një partnere për qeveritë që synojnë të reduktojnë ndikimin perëndimor. Raportohet gjithashtu se historia, kultura dhe gjuha ruse janë përfshirë në programet mësimore të disa shkollave.
Për Putinin, përfitimet shkojnë përtej simbolikës politike. Që nga nisja e pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia, në shkurt të vitit 2022, sanksionet perëndimore kanë kufizuar një pjesë të aktiviteteve të saj financiare ndërkombëtare.
Rrjetet tregtare që operojnë përmes shteteve afrikane ofrojnë kanale alternative për tregtinë, gjenerimin e të ardhurave dhe ushtrimin e ndikimit ndërkombëtar. Kjo i bën operacionet e mbijetuara të Wagner-it të vlefshme, edhe kur roli i tyre ushtarak është më i kufizuar.
Një ekspert rus i cituar nga gazeta gjermane Die Zeit e përshkroi marrëdhënien mes Kremlinit dhe Wagner-it si një marrëdhënie të ndërvarësisë reciproke. Moska ka nevojë për kapacitetet dhe ndikimin e rrjetit të mercenarëve, ndërsa Wagner-i ka nevojë për një marrëdhënie funksionale me shtetin rus që të mbijetojë.
Por kjo marrëveshje ndërlikohet nga një histori e pakëndshme. Kremlini nuk e ka harruar se babai i Pavelit sfidoi autoritetin e Putinit, ndërsa Prigozhini i ri është plotësisht i vetëdijshëm për rrethanat që shoqëruan vdekjen e të atit. Për momentin, interesat e tyre duket se përputhen.
Playboy-i që u shndërrua në biznesmen
Kur Pavel Prigozhin trashëgoi pasurinë e të atit në moshën 25-vjeçare, ai u portretizua gjerësisht si një i ri i privilegjuar, që bënte një jetë luksoze falë pasurisë dhe fuqisë së familjes së tij.
Ai kishte përvojë ushtarake, përfshirë shërbimin në struktura të lidhura me forcat e armatosura ruse dhe Wagner-in, por qasja e tij në drejtuesit e lartë të organizatës dhe në rrjetin e saj të biznesit ishte kryesisht rezultat i lidhjeve familjare. Tre vjet më vonë, tabloja duket ndryshe. Prigozhini i ri është shfaqur si një biznesmen dhe negociator i aftë për të ruajtur marrëdhëniet me liderë politikë, komandantë ushtarakë dhe partnerë tregtarë në disa vende.
Organizata që ai trashëgoi ka pak ngjashmëri me forcën Wagner që babai i tij ndërtoi në kulmin e përfshirjes së saj në Ukrainë. Yevgeny Prigozhin komandonte një rrjet ushtarak që në një moment përfshinte dhjetëra mijëra luftëtarë, shumë prej të cilëve ishin rekrutuar nga burgjet ruse.
Forca e mbetur e Prigozhinit të ri në Republikën e Afrikës Qendrore numëron rreth 500 mercenarë. Por reduktimi i numrit të personelit ushtarak nuk ka sjellë një zhdukje përkatëse të ndikimit ekonomik. Në vend që të përpiqej të rikrijonte fuqinë e dikurshme luftarake të Wagner-it, Pavel është përqendruar në ruajtjen e operacioneve fitimprurëse dhe sigurimin e marrëdhënieve politike të nevojshme për mbrojtjen e tyre.
Ky dallim ka rëndësi. Nën drejtimin e të atit, Wagner u bë i njohur për taktikat brutale në fushëbetejë, ekzekutimet, torturat dhe akuzat për krime lufte. Forcat e tij luajtën një rol të rëndësishëm në luftën e Rusisë në Ukrainë, por metodat e tyre shkaktuan gjithashtu dënime të ashpra ndërkombëtare.
Pavel ka ndjekur një strategji më të orientuar drejt biznesit, duke vënë theksin te marrëveshjet politike, qasja në informacione të inteligjencës dhe operacionet tregtare. Kjo nuk do të thotë se dhuna është zhdukur nga organizata. Personeli i lidhur me Wagner-in në Afrikë vazhdon të përballet me akuza serioze për abuzime, përfshirë vrasje, rrëmbime dhe sulme ndaj civilëve.
Megjithatë, fokusi i rrjetit që ka mbijetuar ka ndryshuar. Luftëtarët e tij nuk janë më kryesisht pjesë e një fushate të gjerë ushtarake në Ukrainë. Në vend të kësaj, ata ndihmojnë në garantimin e marrëdhënieve dhe kontrollin e territoreve nga të cilat varen operacionet fitimprurëse tregtare.
Ky model i sjell përfitime edhe Moskës. Në vend që ta eliminonte plotësisht Wagner-in, Putini ka lejuar mbijetesën e një versioni të reduktuar të këtij rrjeti, paralelisht me Korpusin Afrikan të vetë Ministrisë ruse të Mbrojtjes, sipas raportimeve mbi ristrukturimin e organizatës.
Kjo marrëveshje ruan një rrjet të konsoliduar ndikimi pa rikthyer fuqinë e jashtëzakonshme të pavarur ushtarake që e bëri Yevgeny Prigozhinin një kërcënim për Kremlinin. Për Pavelin, ajo krijon mundësinë për të ruajtur trashëgiminë e tij pa sfiduar drejtpërdrejt presidentin. Kontaktet e gjera të të atit në Libi, Siri dhe vende të tjera ofrojnë gjithashtu mundësi për zgjerim në të ardhmen. Wagner ka përvojë ushtarake dhe marrëdhënie të konsoliduara prej kohësh në këto vende, megjithëse shkalla në të cilën Pavel mund t’i shndërrojë këto lidhje në operacione të reja biznesi mbetet e paqartë.
Trashëgimia të cilës Putini nuk mund t’i besojë plotësisht
Ngjashmëritë mes babait dhe djalit shkojnë përtej ambicieve të tyre tregtare. Të dy janë përfshirë në rrjete që ndërthurin interesat gjeopolitike të Rusisë me operacionet private të biznesit dhe të dy janë mbështetur te fushatat informative për të forcuar ndikimin e Moskës. Përpara se Wagner të bëhej i njohur ndërkombëtarisht, Yevgeny Prigozhin ishte i lidhur me operacione të propagandës dixhitale, të cilat synonin të avanconin interesat ruse.
Në vitin 2013, në Shën Petersburg u krijua Agjencia për Kërkime në Internet (Internet Research Agency). Organizata, e cila u bë e njohur si një fabrikë ruse troll-esh, përdorte llogari të rreme në rrjetet sociale, manipulonte diskutimet online dhe shpërndante përmbajtje mashtruese për të ndikuar opinionin publik. Agjencia u përfshi më vonë në ndërhyrjen në zgjedhjet presidenciale amerikane të vitit 2016. Në vitin 2018, autoritetet amerikane ngritën akuza penale ndaj Prigozhinit dhe personave të tjerë lidhur me operacionin e pretenduar.
Një vit pas krijimit të agjencisë, Wagner u shfaq si një forcë private ushtarake, ndërsa Prigozhin nisi gradualisht ta shndërronte atë në një instrument të rëndësishëm të politikës së jashtme ruse. Përfshirja e tij në operacionet ushtarake, përfshirë ato të lidhura me Krimenë dhe luftën në Ukrainë, i solli gjithnjë e më shumë pushtet dhe vëmendje publike.
Por Yevgeny Prigozhin zhvilloi gjithashtu një prirje të fortë për ndikim politik. Ai u bë gjithnjë e më i drejtpërdrejtë në deklaratat e tij publike, u përball hapur me zyrtarë të lartë ushtarakë dhe, në fund, sfidoi vetë Kremlinin. Cilësitë që e ndihmuan të ndërtonte perandorinë e tij, përfundimisht kontribuuan edhe në rrëzimin e tij.
Djali i tij duket i vendosur të shmangë të njëjtën rrugë. Ndryshe nga babai i tij ekstravagant, i cili e kërkonte gjithnjë e më shumë vëmendjen publike, Pavel vazhdon të qëndrojë relativisht larg syrit të publikut. Dihet pak për jetën e tij personale dhe ai ka shmangur shndërrimin në një figurë politike me profil të lartë. Kjo mënyrë të qëndruari larg vëmendjes mund të jetë një nga avantazhet e tij më të mëdha.
Kultura e brendshme e Wagner-it ndihmon gjithashtu për të shpjeguar se përse organizata mbijetoi pas vdekjes së themeluesit të saj. Maxim Shugaley, një këshilltar i lartë politik i Prigozhinit të madh, dikur e përshkroi Wagner-in në terma që shkonin shumë përtej një marrëdhënieje të zakonshme punësimi.
“Ne jemi në thelb një grup fetar”, deklaroi ai. Ky krahasim pasqyronte besnikërinë e fortë dhe identitetin kolektiv që ishte kultivuar brenda organizatës. Wagner nuk ishte thjesht një grup ushtarësh që punonin kundrejt një page. Anëtarët e tij zhvilluan një kulturë të veçantë të brendshme, të ndërtuar mbi besnikërinë, përvojën ushtarake dhe identifikimin me grupin. Institucione të tilla nuk zhduken domosdoshmërisht kur vdes themeluesi i tyre.
Por Pavel trashëgoi një organizatë, vazhdimësia e së cilës varet nga një qëllim thelbësisht i ndryshëm. Në vend që të grumbullojë fuqi ushtarake në një shkallë që mund të sfidojë shtetin rus, ajo duhet të gjenerojë të ardhura, të ruajë ndikimin dhe të dëshmojë dobishmërinë e saj për Kremlinin. Kjo është edhe arsyeja përse Putini nuk ka gjasa t’i japë Prigozhinit të ri të njëjtën pavarësi ushtarake që gëzonte dikur babai i tij.
Veteranët e Wagner-it ruajnë njohuri mbi operacionet ushtarake ruse, dobësitë në fushëbetejë dhe funksionimin e brendshëm të strukturave të sigurisë së vendit. Këto lidhje i japin organizatës vlerë, por njëkohësisht e bëjnë atë një burim të mundshëm shqetësimi për Kremlinin. Pas vdekjes së Yevgeny Prigozhinit, struktura të ndryshme të interesave të sigurisë ruse kërkuan të merrnin nën kontroll elementë të aseteve dhe personelit të mbetur të Wagner-it.
Megjithatë, Pavel arriti të ruante një pjesë të konsiderueshme të rrjetit, veçanërisht në Republikën e Afrikës Qendrore. Arritja e tij nuk ishte mposhtja e Kremlinit, por bindja e tij se lejimi i vazhdimit të operacioneve të tij mund t’u shërbente më mirë interesave ruse sesa shkatërrimi i gjithçkaje që kishte ndërtuar babai i tij.
Afrika ishte gjithmonë objektivi i vërtetë
Për Yevgeny Prigozhinin, Ukraina përfaqësonte ambicien ushtarake, patriotizmin dhe mundësinë për të grumbulluar ndikim politik. Afrika përfaqësonte diçka tjetër: të ardhmen financiare afatgjatë të perandorisë së tij të biznesit. Kontinenti ofronte pikërisht kombinimin nga i cili varej modeli i biznesit të Wagner-it: institucione të dobëta, burime të vlefshme natyrore, konflikte të armatosura dhe qeveri të gatshme të shkëmbenin koncesione ekonomike me mbrojtje ushtarake.
Ky model ishte bërë i dukshëm që përpara vdekjes së tij. Në Niger, mbështetësit e sundimtarëve ushtarakë marshuan me flamuj rusë dhe portrete të Prigozhinit, duke përshëndetur Wagner-in dhe Moskën si alternativa ndaj përfshirjes perëndimore. Në pjesë të tjera të Afrikës, ndërthurja e ndihmës ushtarake, propagandës dhe partneriteteve tregtare kishte siguruar për organizatën një prani që do të ishte e vështirë të zëvendësohej brenda një kohe të shkurtër.
Pavel e kuptoi vlerën e kësaj trashëgimie. Në vend që të përpiqej të rikthente organizatën e madhe ushtarake që kishte komanduar babai i tij, ai u përqendrua te themelet që mund të mbijetonin edhe pa të: qasja në burime natyrore, mbrojtja politike, rrjetet e inteligjencës dhe marrëdhëniet tregtare fitimprurëse. Ai ka dëshmuar gjithashtu se operacionet ekonomike të Wagner-it mund të vazhdojnë edhe kur pjesa më e madhe e fuqisë së tij të dikurshme ushtarake është zhdukur ose ka kaluar nën kontrollin e drejtpërdrejtë të shtetit rus.
Pyetja është se për sa kohë Putini do ta konsiderojë këtë marrëveshje të dobishme. Për Kremlinin, operacionet afrikane të Wagner-it sigurojnë para, ndikim dhe qasje strategjike, pa qenë e nevojshme që Moska të menaxhojë drejtpërdrejt çdo aspekt të organizatës. Për Pavel Prigozhinin, kjo marrëveshje ofron një mënyrë për të ruajtur pasurinë dhe ndikimin e të atit, duke shmangur përballjen që e shkatërroi atë.
Prigozhini i ri ka trashëguar një perandori të ndërtuar mbi luftën, lidhjet politike dhe burimet natyrore. Nëse do të arrijë ta ruajë atë, kjo nuk do të varet vetëm nga instinktet e tij për biznesin, por edhe nga aftësia për të mbetur i dobishëm për njeriun që babai i tij dikur guxoi të sfidonte.
VINI RE: Ky material është pronësi intelektuale e Ynet
