Merz kushtëzon buxhetin e BE-së me ndihmën për Ukrainën: Gjermania kërkon ndarje të barabartë të barrës financiare

Kancelari gjerman Friedrich Merz e ka kushtëzuar marrëveshjen për buxhetin e ardhshëm të Bashkimit Evropian me mbështetjen e re për Ukrainën, duke bashkuar dy tema politikisht të ndjeshme që kanë nxjerrë në pah përçarjet e thella midis shteteve anëtare.

Kievi po përballet me një mungesë prej 70 miliardë eurosh në buxhetin e tij për vitin 2027, të shkaktuar nga sulmet ajrore të pandërprera të Rusisë. BE-ja ka premtuar të mbulojë dy të tretat e këtij boshllëku, afërsisht 45 miliardë euro, përmes një instrumenti që ende nuk është përcaktuar.

“Një angazhim kolektiv që të gjithë ne, pa përjashtim, do të kontribuojmë në mënyrë të drejtë në mbylljen e këtij boshllëku është një parakusht thelbësor për zgjidhjen e kësaj çështjeje dhe për diskutimin e çdo çështjeje të mëtejshme, veçanërisht atyre me implikime financiare”, tha Merz në një letër drejtuar Presidentit të Këshillit Evropian António Costa.

Merz argumentoi se negociatat e vazhdueshme mbi buxhetin shtatëvjeçar të bllokut duhet të garantojnë “një zgjidhje të mbështetur nga të gjitha shtetet anëtare që siguron një perspektivë të shëndoshë dhe shumëvjeçare financimi për Ukrainën nga viti 2028 e tutje, duke përfshirë detyrimet e interesit që janë grumbulluar tashmë”.

Interesi i referohet kredisë mbështetëse prej 90 miliardë eurosh, e cila mbështetet nga huamarrja e përbashkët midis 24 vendeve. Hungaria, Sllovakia dhe Republika Çeke siguruan një përjashtim nga linja e kredisë në këmbim të sigurimit të unanimitetit të nevojshëm.

Kryesori nuk do të shlyhet derisa Rusia të bjerë dakord për dëmshpërblimet e luftës. Megjithatë, pagesat e interesit do të fillojnë të bëhen vitin e ardhshëm. Fillimisht, Brukseli vlerësoi 3 miliardë euro në vit, por rritja e ndjeshme e kostove të huamarrjes e ka ndryshuar llogaritjen.

45 miliardë eurot që BE-ja synon t’i japë Kievit në vitin 2027 do t’i shtohen kredisë ekzistuese.

Duke pasur parasysh shkallën masive të hendekut, një raund i ri borxhi i përbashkët është shfaqur shpejt si opsioni kryesor. Komisioni Evropian është gati t’u paraqesë vendeve opsione të mundshme përpara një samiti të posaçëm në fund të muajit.

Në letër, Merz i kërkon Costas të përshpejtojë afatin kohor për diskutime duke e vendosur çështjen si një “prioritet” në samitin informal të kësaj jave në Dublin. Tema nuk ishte parashikuar fillimisht në axhendë.

Kancelari shpreh keqardhje të thellë që mbështetja financiare dhe ushtarake për vendin e lodhur nga lufta “shpërndahet në mënyrë të pabarabartë dhe ofrohet kryesisht vetëm nga disa shtete anëtare”.

“Mbështetja e Ukrainës është një çështje e sigurisë sonë të pandashme evropiane, dhe kështu duhet të jetë edhe ndarja e barrës për atë mbështetje”, shkruan ai.

Gjermania është donatori më i madh dypalësh për Ukrainën. Mbështetës të tjerë kryesorë, si Danimarka, Finlanda, Holanda dhe Suedia, ndajnë ankesat e Merz dhe duan ta bashkojnë buxhetin dhe Ukrainën në një paketë të vetme.

Të gjitha këto vende ndodh t’i përkasin të ashtuquajturve “kursyes” ose “modernizues” që mbështesin shkurtime të përgjithshme në projektbuxhetin. Kjo i ka vënë ata në një kurs përplasjeje me “Miqtë e Kohezionit”, të cilët po luftojnë për të mbajtur një nivel të lartë shpenzimesh.