Ukraina dhe Rusia kanë rënë dakord në parim për një shkëmbim të madh të të burgosurve, pas dy ditësh bisedimesh të ndërmjetësuara nga Shtetet e Bashkuara në Abu Dhabi. Marrëveshja humanitare është rezultati i vetëm konkret i negociatave, të cilat përfunduan pa përparim për çështjet kryesore që ndajnë dy vendet, si armëpushimi dhe kontrolli mbi territoret e pushtuara.
I dërguari i posaçëm i SHBA-ve, Jared Kushner, njoftoi arritjen e marrëveshjes sot në Abu Dhabi, duke bërë të ditur se numri përfundimtar i të burgosurve që do të shkëmbehen do të përcaktohet të enjten.
“Një nga rezultatet pozitive është se ramë dakord për shkëmbimin më të madh humanitar të të burgosurve, për të cilin do të përcaktojmë numrat përfundimtarë nesër”, deklaroi Kushner.
Marrëveshjen e konfirmuan edhe kryenegociatori ukrainas, Rustem Umerov, dhe homologu i tij rus, Vladimir Medinsky. Megjithatë, asnjëra palë nuk dha detaje të mëtejshme për numrin përfundimtar të personave që do të përfshihen në shkëmbim apo datën kur do të realizohet ai.
Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, kishte deklaruar të martën se gjatë negociatave ishte diskutuar mundësia e shkëmbimit të 1,000 të burgosurve nga secila palë, me mundësinë që shifra të arrinte deri në 1,500 për secilin vend.
Kjo marrëveshje përbën rezultatin më konkret të bisedimeve të para të drejtpërdrejta mes Kievit dhe Moskës pas nëntë muajsh. Raundi i mëparshëm i negociatave ishte zhvilluar në Gjenevë, në shkurt të këtij viti, por nuk kishte prodhuar përparim të rëndësishëm.
Edhe gjatë negociatave të zhvilluara në Stamboll, në maj të vitit 2025, të dyja palët kishin rënë dakord për shkëmbimin e nga 1,000 të burgosurve, megjithëse nuk arritën të gjenin një marrëveshje për armëpushimin.
Ndërkohë, Jared Kushner dhe i dërguari tjetër amerikan, Steve Witkoff, pritet të udhëtojnë të enjten drejt Moskës, ku do të takohen me presidentin rus, Vladimir Putin. Pas takimit, dy përfaqësuesit amerikanë do të shkojnë në Dublin për bisedime me presidentin ukrainas, Volodymyr Zelensky.
Pavarësisht marrëveshjes për shkëmbimin e të burgosurve, palët vijojnë të kenë qëndrime të kundërta për çështjet territoriale dhe kushtet e përfundimit të luftës. Rusia kërkon që Ukraina të tërhiqet nga territoret në rajonin lindor të Donbasit, të cilat vijojnë të jenë nën kontrollin e Kievit. Nga ana tjetër, Zelensky ka këmbëngulur se vendimet për çështjet territoriale duhet të merren në nivelin më të lartë politik, pra nga udhëheqësit e të dy vendeve.
Moska ka refuzuar gjithashtu thirrjet për një armëpushim të menjëhershëm, duke kërkuar që fillimisht të arrihen marrëveshje më të gjera për çështjet e sigurisë.
Në Abu Dhabi kanë qenë të pranishëm edhe përfaqësues evropianë, të cilët kanë zhvilluar konsultime të ndara me zyrtarët ukrainas dhe amerikanë, por nuk kanë marrë pjesë drejtpërdrejt në negociatat trepalëshe mes SHBA-së, Ukrainës dhe Rusisë.
Kryenegociatori rus, Vladimir Medinsky, tha se delegacioni i tij nuk kishte zhvilluar bisedime me përfaqësuesit evropianë dhe vuri në pikëpyetje arsyen e pranisë së tyre në Abu Dhabi.
“Jo, nuk kemi komunikuar me ta. Nuk e kuptojmë se në çfarë cilësie ndodhen këtu”, u shpreh Medinsky për gazetarët.
Ai pretendoi gjithashtu se Rusia nuk kishte marrë asnjë nismë apo propozim konkret për paqen nga vendet evropiane, duke vënë në dyshim se çfarë mund të diskutohej me përfaqësuesit e tyre.
“Nuk e kuptojmë se çfarë ka për të diskutuar me ta”, deklaroi ai.
Nga ana tjetër, Rustem Umerov bëri të ditur se delegacioni ukrainas do të zhvillonte takime të mëtejshme me partnerët evropianë gjatë së mërkurës.
Uashingtoni ka sinjalizuar se vendet evropiane duhet të përfshihen në një fazë të mëvonshme të negociatave, veçanërisht kur diskutimet të kalojnë te çështjet e sigurisë së ardhshme të kontinentit.
