OKB kërkon taksimin e fitimeve rekord të kompanive të naftës për të financuar klimën

Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, António Guterres, u bëri thirrje qeverive të vendosin taksa mbi fitimet e jashtëzakonshme të kompanive të naftës dhe gazit, për të financuar tranzicionin energjetik dhe për të mbështetur vendet më të cenueshme nga ndryshimet klimatike.

Gjatë samitit COP31, që po zhvillohet në Antalia të Turqisë, Guterres kërkoi përshpejtimin e largimit nga karburantet fosile dhe rritjen e financimeve për vendet në zhvillim, sipas The Guardian.

Nëntë kompanitë më të mëdha të naftës kanë realizuar rreth 95 miliardë dollarë fitime vetëm gjatë tremujorit të fundit, ndërsa Fondi për Humbjet dhe Dëmet nga ndryshimet klimatike ka marrë rreth 600 milionë dollarë financime.

Shuma e grumbulluar nga fondi është e barabartë me fitimet që këto kompani realizojnë në afërsisht 14 orë.

“Ndotësit duhet të paguajnë”, deklaroi Guterres, duke kërkuar që një pjesë e fitimeve të jashtëzakonshme të industrisë së karburanteve fosile të përdoret për të mbështetur vendet që përballen me pasojat e ndryshimeve klimatike.

Propozimi është pjesë e një nisme më të gjerë të Kombeve të Bashkuara për financimin e tranzicionit energjetik, në një periudhë kur kostot e energjisë dhe konfliktet gjeopolitike kanë shtuar presionin mbi ekonomitë importuese.

Sipas të dhënave të paraqitura nga Guterres, që prej fillimit të konfliktit në Lindjen e Mesme, Bashkimi Europian ka paguar mbi 100 miliardë euro shtesë për importet e karburanteve fosile, pa marrë sasi më të mëdha energjie.

Ndërkohë, çmimet e benzinës janë rritur mesatarisht me rreth 26%, ndërsa ato të naftës për automjete me 38% në 130 vende.

Sekretari i Përgjithshëm kërkoi që vendet importuese të reduktojnë varësinë nga karburantet fosile, duke investuar në burime të pastra, rrjete elektrike, sisteme të ruajtjes së energjisë dhe elektrifikim. Vendet prodhuese të naftës dhe gazit u nxitën të diversifikojnë ekonomitë e tyre.

Guterres propozoi gjithashtu krijimin e një pakti të ri për drejtësinë klimatike, të mbështetur në përshpejtimin e tranzicionit energjetik, mbrojtjen e popullsive të cenueshme, sigurimin e financimeve dhe forcimin e bashkëpunimit ndërkombëtar.

Ai kërkoi që vendet e zhvilluara të sigurojnë të paktën 300 miliardë dollarë financime klimatike në vit deri në vitin 2035.

Për të kufizuar ngrohjen globale në 1.5 gradë Celsius, kapacitetet botërore të energjisë së rinovueshme duhet të trefishohen deri në vitin 2035 krahasuar me vitin 2025, ndërsa prodhimi i energjisë nga qymyri pa teknologji për reduktimin e emetimeve duhet të ulet me të paktën 75%.

Propozimi për taksimin e fitimeve të jashtëzakonshme nuk përbën ende një marrëveshje ndërkombëtare dhe zbatimi i tij do të kërkonte vendime nga qeveritë përkatëse.