Presidenti rus Vladimir Putin ka rënë dakord që përfaqësuesit evropianë të marrin pjesë në raundin e ardhshëm të negociatave për paqen në Ukrainë. Lajmi u bë i ditur nga i dërguari i posaçëm i presidentit amerikan, Steve Witkoff, pas takimit që zhvilloi të enjten me kreun e Kremlinit në Moskë.
Përfshirja e vendeve evropiane në tryezën e negociatave mund të shënojë një zhvillim të rëndësishëm në përpjekjet për t’i dhënë fund luftës, megjithatë deklaratat e Putinit tregojnë se palët kanë ende dallime të mëdha për mënyrën se si duhet të arrihet një marrëveshje.
“Evropianët do të marrin pjesë në takimin e ardhshëm. Ne e konsiderojmë këtë një moment shumë të rëndësishëm, sepse ata janë partnerët tanë dhe është e rëndësishme që të jenë pjesë e bisedimeve”, deklaroi Witkoff për televizionin shtetëror rus.
Pas takimit në Moskë, Witkoff dhe i dërguari tjetër amerikan, Jared Kushner, udhëtuan drejt Irlandës, ku u takuan me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky. Ky i fundit përshëndeti mundësinë e zhvillimit të një raundi tjetër negociatash dhe përfshirjen e përfaqësuesve evropianë në to.
Megjithatë, Putin paralajmëroi se Moska dhe vendet evropiane kanë qëndrime të ndryshme për të ardhmen e Ukrainës. Ai tha se Rusia nuk ka qenë kundër dialogut me Bashkimin Evropian dhe se, sipas tij, kanë qenë vetë vendet evropiane ato që e kanë ndërprerë komunikimin me Moskën.
Kreu i Kremlinit kundërshtoi gjithashtu mundësinë e dërgimit të trupave perëndimore në Ukrainë pas arritjes së një marrëveshjeje paqeje. Sipas tij, një vendosje e tillë do të përbënte kërcënim për sigurinë e Rusisë dhe do të mund të çonte në rifillimin e luftës.
“Do të dëshironim shumë që ju, zotërinj, dhe e gjithë administrata amerikane, të punoni me aleatët tuaj evropianë, në mënyrë që ata të vendosin më në fund se çfarë duan: paqe apo luftë në Ukrainë”, u shpreh Putin.
Nga ana tjetër, ndihmësi i Kremlinit, Yuri Ushakov, nuk konfirmoi nëse përfaqësuesit evropianë do të marrin pjesë në raundin e ardhshëm të bisedimeve. Ai kritikoi qëndrimin aktual të Evropës ndaj konfliktit, duke e cilësuar atë si një rrugë drejt një lufte pa fund.
Pas takimit me Witkoff dhe Kushner në Dublin, Zelensky tha se shpresonte që bisedimet e ardhshme të përqendroheshin te ulja e tensioneve dhe arritja e një armëpushimi. Ai theksoi se është e rëndësishme që procesi diplomatik të rifillojë dhe të përcaktohet një axhendë konkrete për hapat e mëtejshëm.
“Vendosëm që të punojmë për një axhendë që përfshin çdo formë të uljes së tensioneve dhe disa lloje armëpushimi. Shpresoj që të kemi një axhendë të tillë. Kjo është e rëndësishme”, deklaroi presidenti ukrainas.
Dy ditët e bisedimeve trepalëshe mes SHBA-së, Rusisë dhe Ukrainës në Abu Dhabi këtë javë ishin negociatat e para të drejtpërdrejta të ndërmjetësuara nga Uashingtoni mes Moskës dhe Kievit pas nëntë muajsh. Të dyja palët thanë se ishte shënuar njëfarë përparimi, por pranuan se mbeten mosmarrëveshje të rëndësishme, veçanërisht për çështjen e territoreve.
Rusia kontrollon rreth një të pestën e territorit të Ukrainës, ndërsa Kievi refuzon të heqë dorë nga pjesa tjetër e rajonit të Donbasit, në lindje të vendit.
Ndërkohë, Zelensky ngriti shqetësimin edhe për kufizimet e reja në shërbimin satelitor Starshield, të cilin ushtria ukrainase e përdor për komunikim në fushën e betejës. Sipas tij, kufizimet kanë ndikuar në të gjithë vijën e frontit, duke vështirësuar komunikimin e forcave ukrainase.
Starshield është versioni ushtarak i shërbimit Starlink, i kompanisë SpaceX. Zelensky tha se kufizimet po ulin shpejtësinë e përdorimit të sistemit dhe se Ukraina ka pasur probleme të ngjashme edhe muajin e kaluar. Ai shtoi se nëse vendimmarrës në SHBA po marrin vendime që e trajtojnë territorin ukrainas sikur të mos jetë pjesë e Ukrainës, kjo tregon drejtimin në të cilin po shkojnë zhvillimet.
Gjatë takimit në Moskë, Putin u propozoi gjithashtu të dërguarve amerikanë krijimin e një misioni të përbashkët humanitar ruso-ukrainas në qytetin Kostjantinivka, në lindje të Ukrainës. Kreu i Kremlinit pretendoi se qyteti kontrollohet nga Rusia, ndërsa autoritetet ukrainase kanë kundërshtuar më parë këtë pretendim, duke thënë se forcat e tyre vijojnë të jenë të pranishme në zonë.
Putin tha se misioni mund të organizohej sipas modelit të një nisme të zhvilluar në qytetin Oleshky, në jug të Ukrainës, në fund të muajit të kaluar, e cila lejoi largimin e banorëve nga zona e kontrolluar nga Rusia dhe dërgimin e ndihmave për ata që vendosën të qëndronin.
Sipas presidentit rus, do të duheshin pesë ditë për të pastruar nga minat zonën përreth Kostjantinivkës. Ai pretendoi se në qytet kanë mbetur ende rreth 400 deri në 500 banorë dhe se misioni do t’i mundësonte komunitetit ndërkombëtar të kuptonte se kush e kontrollon realisht zonën.
Ndihmësi i Kremlinit, Yuri Ushakov, tha se përfaqësuesit amerikanë e mirëpritën propozimin e Putinit dhe se do të komunikonin më tej me Moskën për këtë çështje. Megjithatë, autoritetet ukrainase kanë shprehur shqetësimin se Rusia mund të shfrytëzojë armëpushimet e përkohshme për misione të tilla humanitare për të riorganizuar forcat e saj ushtarake.
Pavarësisht përpjekjeve diplomatike, Putin nuk ka dhënë shenja se është i gatshëm të zbusë kërkesat territoriale të Rusisë. Ai ka kërkuar krijimin e një zone tampon në disa pjesë të Ukrainës që Moska nuk i ka shpallur zyrtarisht si pjesë të territorit të saj.
Në deklaratat e së enjtes, presidenti rus përsëriti se kufiri shtetëror i Rusisë duhet të jetë pika e vetme e referencës në përcaktimin e vijës ndarëse me Ukrainën. Kjo u interpretua si një tjetër sinjal se Moska synon të marrë kontrollin e plotë të katër rajoneve ukrainase që pretendon se i ka aneksuar në vitin 2022.
