Kujdesi për prindërit e moshuar po kthehet në një sfidë jo vetëm familjare, por edhe financiare për shumë familje në Shqipëri. Me rritjen e nevojës për shërbime të specializuara dhe pamundësinë për t’u kujdesur gjatë gjithë kohës në shtëpi, një pjesë e familjeve po i drejtohen qendrave private të përkujdesjes për të moshuarit.
Por sa kushton kjo zgjidhje? Sipas të dhënave të raportuara nga tregu, tarifat mujore në azilet private variojnë nga 70 mijë deri në 120 mijë lekë të reja. Në rastet kur kërkohet përkujdesje më intensive, përfshirë trajtim me oksigjen, kostot mund të arrijnë edhe në 150 mijë lekë të reja.
Këto shifra tregojnë se për familjet që kanë të ardhura mesatare, vendosja e një prindi në një qendër private mund të përbëjë një barrë të konsiderueshme financiare.
Një nga faktorët që ndikon drejtpërdrejt në përcaktimin e tarifës është gjendja shëndetësore. Të moshuarit që kanë nevojë për mbikëqyrje të vazhdueshme, ndihmë mjekësore dhe shërbim infermieror kërkojnë më shumë burime njerëzore dhe kujdes të specializuar.
Sipas drejtuesve të qendrave të përkujdesjes, një pjesë e të moshuarve që pranohen në këto institucione kanë probleme të rënduara fizike ose mendore dhe kanë nevojë për asistencë gjatë gjithë 24 orëve.
Kujdestari në shtëpi, një tjetër alternativë me kosto të lartë
Për familjet që dëshirojnë t’i mbajnë prindërit në banesën e tyre, një alternativë është punësimi i një kujdestari. Por edhe kjo zgjidhje ka një kosto të konsiderueshme.
Pagesat për një kujdestar në shtëpi variojnë nga 50 mijë deri në 80 mijë lekë të reja në muaj, për një angazhim ditor prej rreth 6 orësh. Kostoja ndryshon në varësi të orarit, përvojës së punonjësit dhe nevojave të personit që kërkon asistencë.
Ndërkohë, për qendrat private, pagat neto të kujdestarëve luhaten nga 55 mijë deri në 70 mijë lekë të reja në muaj, për një orar standard pune prej 8 orësh. Kjo tregon edhe një nga arsyet pse shërbimi kërkon shpenzime të konsiderueshme, pasi institucionet duhet të sigurojnë staf të mjaftueshëm për të mbuluar turnet dhe nevojat e rezidentëve.
Azilet publike, kapacitete të kufizuara dhe kritere për përfitim
Një alternativë tjetër janë institucionet publike të përkujdesjes për të moshuarit. Megjithatë, pranimi në këto qendra nuk është i hapur për çdo pensionist, pasi përfitimi i shërbimit lidhet me plotësimin e kritereve sociale dhe ekonomike.
Sipas Shërbimit Social Shtetëror, shërbimi rezidencial u ofrohet personave që kanë mbushur moshën e pensionit, përfitojnë pension social ose minimal, nuk zotërojnë banesë apo llogari bankare dhe janë të vetmuar ose të braktisur, sipas verifikimeve të punonjësve socialë.
Në Shqipëri funksionojnë gjashtë institucione rezidenciale publike për të moshuarit, të vendosura në Tiranë, Shkodër, Kavajë, Fier, Gjirokastër dhe Poliçan.
Sipas të dhënave të raportuara në prill 2026, kapaciteti i sistemit publik ishte rreth 370 vende për të moshuarit, një numër që mbetet i kufizuar përballë nevojave në rritje.
Popullsia po plaket, ndërsa kërkesa për kujdes po rritet
Rritja e kërkesës për shërbime të përkujdesjes lidhet edhe me ndryshimet demografike në vend. Plakja e popullsisë, emigrimi dhe largimi i një pjese të madhe të të rinjve kanë ndryshuar strukturën e familjeve shqiptare, duke bërë që gjithnjë e më shumë të moshuar të kenë nevojë për ndihmë të specializuar.
Përballë kësaj situate, qendrat private po përballen edhe me vështirësi në gjetjen e punonjësve. Disa prej tyre po shqyrtojnë mundësinë e punësimit të kujdestarëve nga vende si Filipinet dhe Tunizia, për të përballuar mungesën e fuqisë punëtore vendase.
Kështu, kujdesi për të moshuarit po shndërrohet në një çështje gjithnjë e më të rëndësishme sociale dhe ekonomike. Për familjet, zgjedhja mes kujdesit në shtëpi, punësimit të një kujdestari apo vendosjes në një qendër rezidenciale varet jo vetëm nga gjendja shëndetësore e prindërve, por edhe nga mundësitë financiare për të përballuar shpenzimet mujore.
