13 nëntori 2026 duhej të shënonte fundin e botës, pse dështoi parashikimi i shkencëtarëve pas 66 vjetësh?

Data 13 nëntor 2026 ishte përcaktuar 66 vjet më parë si momenti kur njerëzimi mund të përballej me një katastrofë për shkak të mbipopullimit të Tokës, shkruan The Independent.

Parashikimi ishte publikuar më 1960 në revistën prestigjioze shkencore “Science”, nga studiuesit Heinz von Foerster, Patricia M. Mora dhe Lawrence W. Amiot.

Në studimin me titull “Doomsday: Friday, 13 November, A.D. 2026”, shkencëtarët kishin analizuar të dhënat historike të popullsisë botërore gjatë rreth 2,000 vjetëve.

Modeli i tyre matematikor sugjeronte se popullsia po rritej me ritme gjithnjë e më të shpejta dhe se, nëse kjo prirje vazhdonte pa ndryshime, numri i njerëzve do t’i afrohej matematikisht pafundësisë më 13 nëntor 2026.

Megjithatë, ky nuk ishte një parashikim për shkatërrimin fizik të planetit, por një paralajmërim provokues për pasojat e rritjes së pakontrolluar të popullsisë.

Për disa dekada, modeli rezultoi çuditërisht i përafërt me zhvillimet reale demografike.

Por, nga fillimi i viteve 1990, rritja e popullsisë botërore nisi të devijonte ndjeshëm nga parashikimi.

Rënia e lindshmërisë, ndryshimet shoqërore dhe zhvillimi ekonomik ndikuan që ritmi i shtimit të popullsisë të ngadalësohej.

Sipas projeksioneve të Kombeve të Bashkuara, popullsia botërore pritet të arrijë kulmin prej rreth 10.3 miliardë banorësh në mesin e viteve 2080, përpara se të fillojë një rënie graduale.

Studiuesit që kanë analizuar këtë parashikim theksojnë se rasti dëshmon kufizimet e modeleve matematikore kur ato përdoren për të parashikuar zhvillime shoqërore gjatë periudhave shumë të gjata.

Kështu, 13 nëntori 2026 mbetet një datë simbolike në historinë e parashikimeve shkencore, duke treguar se edhe modelet e mbështetura në të dhëna historike mund të dështojnë kur ndryshojnë sjelljet njerëzore.