SpaceX, kompania hapësinore e themeluar nga Elon Musk, ka kapur për herë të parë anijen Starship gjatë kthimit të saj në Tokë. Anija u prit në ajër nga dy krahët e mëdhenj mekanikë të kullës së lëshimit, në një arritje të rëndësishme për programin hapësinor të kompanisë.
Operacioni u krye të shtunën, më 14 nëntor, në bazën e SpaceX në Teksas, rreth 22 orë pas nisjes. Pas një zbritjeje të kontrolluar nga hapësira, Starship u vendos mes krahëve të sistemit Mechazilla, të cilët e kapën pa qenë nevoja që anija të ulej në tokë.
Të lidhura
None found
SpaceX publikoi pamjet e manovrës në rrjetin social X dhe e quajti atë një moment historik. Në mesazhin e saj, kompania njoftoi se Mechazilla kishte kapur Starship dhe përgëzoi të gjithë ekipin e SpaceX për arritjen e jashtëzakonshme.
Fluturimi i 15-të testues i Starship
Starship ishte nisur të premten, më 13 nëntor, nga baza Star e SpaceX në Teksasin Jugor, për fluturimin e saj të 15-të testues.
Pasi u nda nga raketa përforcuese Super Heavy, anija vazhdoi misionin në hapësirë. Ajo kreu 14 orbita rreth Tokës dhe lëshoi 26 satelitë Starlink të gjeneratës së ardhshme, duke përmbushur një nga objektivat kryesore të testit.
Rreth 22 orë e gjysmë nga nisja, Starship u rikthye në atmosferën tokësore dhe përballoi temperaturat jashtëzakonisht të larta të rihyrjes.
Në pjesën e fundit të zbritjes, anija doli nga retë, përdori motorët për t’u vendosur në pozicion vertikal dhe uli shpejtësinë. Më pas iu afrua kullës së lëshimit, ku u kap nga dy krahët mekanikë.
SpaceX kishte përdorur më parë të njëjtin sistem për të kapur raketën përforcuese Super Heavy, por kjo ishte hera e parë që manovra realizohej me vetë anijen Starship.
Raketa Super Heavy përfundon në Gjirin e Meksikës
Kapja e Starship nuk do të thotë se i gjithë misioni shkoi sipas planit. SpaceX synonte që, për herë të parë, të kapte të dy pjesët e sistemit: anijen kozmike dhe raketën përforcuese Super Heavy.
Gjatë kthimit të Super Heavy, motorët patën probleme dhe u fikën më herët nga sa ishte parashikuar. Sistemi automatik i udhëzimit vlerësoi se raketa nuk ishte në pozicionin e duhur për t’u kthyer në mënyrë të sigurt te kulla, ndaj aktivizoi procedurën për anulimin e uljes.
Super Heavy u drejtua për në Gjirin e Meksikës dhe u shkatërrua pas aktivizimit të sistemit të ndërprerjes së fluturimit. SpaceX ka nisur hetimet për të zbuluar shkakun e problemit. Pavarësisht humbjes së raketës përforcuese, kompania e vlerëson kapjen e Starship si një sukses të rëndësishëm teknologjik.
Rëndësia e arritjes për eksplorimin e hapësirës
Kapja e anijes me Mechazilla e afron SpaceX me synimin e saj kryesor: ndërtimin e një sistemi hapësinor plotësisht të ripërdorshëm. Plani i kompanisë është që, pas çdo misioni, si Starship ashtu edhe Super Heavy të kthehen në bazën e nisjes dhe të përgatiten për fluturime të tjera, pa ndërtuar mjete të reja për çdo udhëtim.
Kjo teknologji pritet të ulë ndjeshëm koston e udhëtimeve në hapësirë dhe të bëjë të mundura nisje më të shpeshta.
Programi po ndiqet nga afër edhe nga NASA. Starship është përzgjedhur për të dërguar astronautë në sipërfaqen e Hënës si pjesë e programit Artemis. Kreu i agjencisë hapësinore amerikane, Jared Isaacman, e përshkroi kthimin e suksesshëm të anijes si një moment pothuajse magjik dhe si një hap tjetër drejt rikthimit të njerëzve në Hënë.
Pas operacionit reagoi edhe Elon Musk. Ai shkoi te kulla e lëshimit, inspektoi nga afër Starship dhe publikoi fotografi të anijes pas kapjes.
SpaceX ende nuk ka arritur të rikuperojë të dyja fazat në të njëjtin mision. Megjithatë, ky test shënon përparim në planet e kompanisë për të transportuar njerëz dhe ngarkesa drejt Hënës dhe, më vonë, Marsit.
