El Niño mund të jetë një nga episodet më të fuqishme të regjistruara në të paktën 1,000 vitet e fundit, sipas parashikimeve që paralajmërojnë pasoja të rënda në mbarë botën.
Në kushtet e një krize klimatike që po thellohet, fenomeni shton rrezikun e thatësirave, përmbytjeve, zjarreve dhe mungesës së ushqimit në shumë rajone.
Të lidhura
None found
Shqetësimi është shprehur gjatë bisedimeve të OKB-së për klimën, COP31, që po mbahen në Turqi. Përfaqësues të organizatave ndërkombëtare dhe aktivistë kanë kërkuar veprim të menjëhershëm, sidomos për vendet më të varfra dhe më të cenueshme nga ndryshimet klimatike.
El Niño është një dukuri natyrore që shfaqet çdo disa vite, kur ujërat në lindje të Oqeanit Paqësor ngrohen në mënyrë të pazakontë. Efektet e tij mund të shtrihen në gjithë globin, duke ndryshuar ndjeshëm modelet e temperaturave dhe reshjeve.
Në disa vende, pasojat tashmë janë të dukshme. Indonezia është përballur me zjarre të mëdha dhe dëme në të korra, ndërsa SHBA ka regjistruar përmbytje në zonat bregdetare. Thatësira po rëndohet në Sudan; Ekuadori dhe Somalia, nga ana tjetër, janë goditur nga përmbytje të konsiderueshme.
Celeste Saulo, sekretarja e përgjithshme e Organizatës Botërore Meteorologjike, paralajmëroi se ndryshimet klimatike po e rrisin rrezikshmërinë e dukurive ekstreme. Sipas saj, moti po mbingarkohet dhe El Niño do të shumëfishojë rreziqet.
Ndër vendet që pritet të preken rëndë janë Ishujt Marshall në Oqeanin Paqësor. Thatësira ka krijuar atje një krizë të furnizimit me ujë dhe vendi ka shpallur gjendjen e jashtëzakonshme. Për ujë të pijshëm, Ishujt Marshall mbështeten kryesisht te reshjet.
E dërguara e klimës për Ishujt Marshall, Kathy Jetn̄il-Kijiner, tha se gjendja po bëhet gjithnjë e më e vështirë. Krahas thatësirës, vendi përballet me rritjen e nivelit të detit, e cila kërcënon banesat dhe burimet e ujit të pijshëm.
Një tjetër problem është financimi i pamjaftueshëm për vendet në zhvillim. Ndonëse shtetet e pasura ranë dakord vitin e kaluar t’i trefishonin fondet për përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike, paratë e siguruara mbeten shumë më pak se sa nevojiten.
Vlerësimet tregojnë se deri në vitin 2035 do të duhen rreth 305 miliardë dollarë çdo vit për t’i ndihmuar vendet më të varfra të përballojnë përmbytjet, valët e të nxehtit, zjarret dhe pasoja të tjera të krizës klimatike. Jetn̄il-Kijiner kërkoi më shumë mbështetje nga shtetet e pasura, duke theksuar se vendet me kontributin më të vogël në ndryshimet klimatike po përballen me kosto që nuk mund t’i përballojnë.
Vëmendja është përqendruar edhe te Afrika Lindore, ku thatësira mund të sjellë zhvendosje masive. Komisioneri i Lartë i OKB-së për Refugjatët (UNHCR) paralajmëron se deri në 3 milionë njerëz mund të detyrohen të lënë vendbanimet e tyre në Kenia, Somali, Sudanin e Jugut dhe Ugandë.
Në Kenia, prodhimi i misrit ka rënë me 40%. Kjo pritet të përkeqësojë sigurinë ushqimore dhe të pakësojë mundësitë e vendit për të përballuar fluksin e refugjatëve.
Bill Hare, shkencëtar i klimës dhe drejtor ekzekutiv i Climate Analytics, paralajmëroi se El Niño mund ta bëjë ngrohjen globale të ndihet sikur po përshpejtohet, duke shtuar rrezikun e krizave humanitare të lidhura me ushqimin dhe ujin.
Parashikimet e vendosin kulmin e fenomenit në dhjetor, ndërsa ndikimet e tij pritet të vazhdojnë gjatë gjithë vitit të ardhshëm. Mes pasojave kryesore mund të jenë temperaturat ekstreme, reshjet e pamjaftueshme ose të tepërta dhe dëmtimi i të korrave. Stresi termik mund të shkaktojë gjithashtu zbardhjen e koraleve në oqeane.
Organizatat mjedisore u bëjnë thirrje shteteve të shkojnë përtej premtimeve diplomatike dhe t’u japin ndihmë konkrete komuniteteve të prekura. Mohamed Adow, themelues i Power Shift Africa, theksoi se një premtim nuk mund të mbrojë të korrat: njerëzve u duhen burime në terren.
Sipas Adow, vendet që po i përjetojnë drejtpërdrejt pasojat e krizës klimatike kanë nevojë për ndihmë urgjente dhe nuk mund të presin angazhime të tjera ndërkombëtare.
