Specat janë ndër perimet më të pasura me vitamina, antioksidantë dhe minerale. Por a e keni menduar ndonjëherë nëse ngjyra e tyre ndikon në vlerat ushqyese? Në fakt, ngjyra e specave tregon edhe shkallën e pjekurisë së tyre dhe përbërjen e ndryshme ushqyese. Ndërsa piqen, specat ndryshojnë nga jeshilë në të verdhë, portokalli dhe më pas në të kuq. Gjatë këtij procesi, ndryshojnë edhe nivelet e vitaminave dhe antioksidantëve. Nuk ekziston një ngjyrë që është absolutisht më e shëndetshme se të tjerat, pasi secila ofron përfitime të ndryshme.
1. Specat jeshilë: Më pak të ëmbël dhe të pasur me vitaminë C
Specat jeshilë zakonisht mblidhen përpara se të arrijnë pjekurinë e plotë. Për këtë arsye, kanë shije më pak të ëmbël dhe pak më të hidhur krahasuar me specat e kuq. Ata janë të pasur me vitaminë C, kalium dhe fibra, ndërsa kanë pak kalori. Një filxhan me speca jeshilë të copëtuar përmban rreth 120 mg vitaminë C, sasi që tejkalon nevojat ditore të shumicës së të rriturve.
2. Specat e verdhë dhe portokalli: Të pasur me antioksidantë
Specat e verdhë dhe portokalli janë më të pjekur se ata jeshilë dhe kanë shije më të ëmbël. Përveç vitaminës C, ato përmbajnë karotenoide, përbërës natyralë që veprojnë si antioksidantë. Këto substanca ndihmojnë në mbrojtjen e qelizave nga dëmtimet e shkaktuara nga radikalet e lira.
3. Specat e kuq: Më të pjekur dhe me më shumë beta-karoten
Specat e kuq qëndrojnë më gjatë në bimë derisa arrijnë pjekurinë e plotë. Gjatë kësaj kohe rritet përmbajtja e sheqernave natyrale, duke u dhënë një shije më të ëmbël. Ata përmbajnë sasi më të larta karotenoidesh, veçanërisht beta-karoten, të cilin organizmi mund ta shndërrojë në vitaminë A. Vitamina A është e rëndësishme për shëndetin e syve, sistemin imunitar dhe zhvillimin normal të organizmit. Një filxhan me speca të kuq të copëtuar përmban rreth 190 mg vitaminë C, duke i bërë ata një burim veçanërisht të mirë të kësaj vitamine.
A ndikon ngjyra në vlerat ushqyese?
Po. Gjatë pjekjes, përbërja ushqyese e specave ndryshon. Në përgjithësi, specat e kuq kanë më shumë karotenoide, ndërsa specat jeshilë ofrojnë sasi të mira të vitaminës C, fibrave dhe kaliumit.
Dallimet kryesore janë:
- Jeshilë: Vitaminë C, fibra dhe kalium.
- Të verdhë: Vitaminë C dhe karotenoide.
- Portokalli: Vitaminë C dhe antioksidantë.
- Të kuq: Vitaminë C, beta-karoten dhe karotenoide.
A është më mirë t’i konsumojmë të gjallë apo të gatuar?
Mënyra e gatimit mund të ndikojë në vlerat ushqyese të specave. Vitamina C është e ndjeshme ndaj temperaturave të larta, ndaj gatimi mund të zvogëlojë sasinë e saj. Nga ana tjetër, gatimi mund të ndihmojë organizmin të përthithë më mirë disa karotenoide, duke zbutur muret qelizore të perimeve.
