AI News
  • Investigime
  • Analiza
  • Lajme
    • Rajoni
  • Reportazhe
    • Profil
  • Opinion
    • Blog
    • Project Syndicate
    • Ese
  • Intervista
Nuk u gjet
Shiko të gjitha rezultatet
  • Tema:
  • Belinda Balluku
  • Erion Veliaj
  • Veting
    • KPK
    • KP
    • KPA
  • SPAK
  • Mjedisi
  • Edi Rama
  • Sali Berisha
  • Zgjedhje 2025
    • Zgjedhje të pjesshme
AI News
  • Investigime
  • Analiza
  • Lajme
    • Rajoni
  • Reportazhe
    • Profil
  • Opinion
    • Blog
    • Project Syndicate
    • Ese
  • Intervista
Nuk u gjet
Shiko të gjitha rezultatet
AI News
Kryefaqja Rajoni

Vala e arrestimeve në Serbi pas zgjedhjeve ngjall shpresa, por edhe pikëpyetje

Një valë arrestimesh pas humbjes së partisë së Aleksandër Vuçiçit në zgjedhjet në Serbi ka nxitur shpresat se mund të vijë një ndryshim i vërtetë institucional, por ka ngritur gjithashtu pikëpyetje të reja lidhur me dështimet e së kaluarës nën qeverinë që po largohet.

Katarina BaleticMarina ZecngaKatarina BaleticdheMarina Zec
35 minutes më parë
në Rajoni
Koha e leximit: 10 min lexim
A A
0
Ndaj në FacebookNdaj në Twitter
after
Efektivë të policisë gjatë një proteste në Beograd në maj 2026. Foto: Gavrilo Andrić / protesti.pics. https://protesti.pics/after

Pas dy ditësh festimesh në vijim të zgjedhjeve historike, të cilat i dhanë fund sundimit 14-vjeçar të Partisë Progresive Serbe muajin e kaluar, policia arrestoi Radivoje Stojkoviçin, drejtorin e Shkollës së Mesme “Jovan Jovanovic Zmaj” në qytetin verior të Novi Sadit.

Gjatë gati dy viteve të protestave studentore kundër qeverisë, të cilat nisën në Novi Sad në vitin 2024, drejtori i shkollës, Stojkoviç, ishte kthyer në një nga simbolet e presionit të ushtruar ndaj mësuesve që hynë në grevë për të shprehur mbështetjen për nxënësit e tyre dhe pakënaqësinë e tyre.

Stojkoviçi u ndalua më 28 tetor, pasi refuzoi të zbatonte katër vendime gjyqësore dhe të rikthente në detyrë katër mësues, të cilët ishin larguar nga puna pasi kishin mbështetur protestat studentore.

Shkolla e mesme që drejtohej nga Stojkoviçi njihet në Serbi si vendi ku lindi një nga elementët më të rëndësishëm të simbolikës së protestave. Pikërisht këtu u shfaqën mbishkrime grafiti kundër protestave, ku shkruhej “Caci u skolu” (“Nxënës, kthehuni në shkollë”). Për shkak të një gabimi drejtshkrimor në këtë mbishkrim, termi “caci” u kthye në një nofkë për të gjithë mbështetësit e Partisë Progresive Serbe dhe figurës së saj dominuese prej kohësh, Aleksandër Vuçiçit.

Për këtë arsye, arrestimi i Stojkoviçit shërbeu si një fillim simbolik i asaj që ka ndodhur që prej 28 tetorit: arrestime pothuajse të përditshme të personave të afërt me qeverinë në largim, të drejtuar nga Partia Progresive, të cilët tashmë akuzohen për shpërdorim detyre, përfshirje në korrupsion ose kryerje të veprave të tjera të paligjshme.

Protestuesit kishin kërkuar që përgjegjësit të jepnin llogari për këto shkelje, ndërsa arrestimet janë pritur me entuziazëm në rrjetet sociale. Madje është krijuar edhe një faqe interneti me emrin raspadsistema.com (Rënia e Sistemit), e cila dokumenton çdo arrestim apo dorëheqje të re.

Shumëkush beson se do të ketë edhe shumë raste të tjera për t’u regjistruar në këtë faqe interneti.

“Këto arrestime janë shumë inkurajuese, por ende nuk mund t’i quajmë arrestime masive. Në të vërtetë, ky është vetëm fillimi i arrestimeve në Serbi”, tha për BIRN avokatja Jana Acimovic Planojeviç.

Një nga kërkesat kryesore të studentëve që udhëhoqën protestat ishte krijimi i një sistemi që funksiononte realisht – një sistem në të cilin njerëzit kryenin detyrat e tyre, në vend që të punësoheshin për të mbajtur në pushtet Partinë Progresive, me çdo mjet të mundshëm.

“Ne kishim një ushtri të tërë njerëzish që punonin brenda institucioneve shtetërore, të cilët shkelnin sistematikisht ligjin dhe ishin të nënshtruar ndaj një qendre të vetme pushteti politik. Kjo është e papranueshme në një vend demokratik, ku sundon shteti i së drejtës”, tha Acimovic Planojeviç.

Sipas saj, padrejtësitë dhe marrëveshjet korruptive që lulëzuan gjatë qeverisjes së Vuçiçit dhe të progresistëve ishin rezultat i dështimit të mekanizmave që duhej t’i mbanin ata nën kontroll. “Mund të miratojmë ligjet më të mira dhe të krijojmë organe të pavarura mbikëqyrëse, por institucionet, në fund të fundit, përbëhen nga njerëz që duhet t’i zbatojnë këto ligje”, tha ajo.

Megjithatë, arrestimet e fundit kanë ngritur edhe disa pikëpyetje: pse, kur qeveria e re ende nuk është formuar, strukturat e policisë dhe zyrat e prokurorisë po veprojnë tani, ndërkohë që në të kaluarën i kanë shpërfillur në praktikë këto vepra penale?

Vladimir Vuciniç, avokat dhe ish-gjyqtar në Gjykatën Speciale të Serbisë për luftën kundër krimit të organizuar, tha për BIRN se ka përshtypjen që, pas zgjedhjeve, institucionet gjyqësore kanë vepruar “në mënyrë të nxituar dhe të përshpejtuar, duke u përpjekur të justifikojnë mosveprimin e tyre për një periudhë relativisht të gjatë kohore”.

Ato mund të jenë duke vepruar kështu edhe për të mbrojtur pozitat e tyre në të ardhmen, ndërsa merr fund qeverisja e Partisë Progresive dhe administrata e re e Listës Studentore merr drejtimin e vendit. “Megjithatë, është më mirë që procedurat të nisin me vonesë sesa të mos nisin fare”, pranoi Vuciniçi. “Pra, nga njëra anë, ekziston edhe ky aspekt pozitiv.”

Serbët kanë qenë dëshmitarë të shumë arrestimeve të bujshme në të kaluarën, por shumë prej tyre nuk kanë përfunduar kurrë me një vendim gjykate. Për këtë arsye, publiku vazhdon të jetë skeptik nëse do të ketë ndonjëherë dënime.

Vuciniçi tha se çdo rast duhet të vlerësohet individualisht, por se pyetja kryesore është se çfarë provash do të mblidhen dhe nëse ato do të jenë të mjaftueshme që prokuroria të ngrejë aktakuzë.

“Vetëm nëse provat janë të mjaftueshme për ngritjen e akuzave, mund të fillojmë të flasim për një proces të mundshëm gjyqësor. Është ende shumë herët për të spekuluar se cili mund të jetë vendimi i gjykatës”, tha ai.

“Policia duhet të mbahet përgjegjëse”

festival slobode
Mbështetësit e Listës Studentore festojnë fitoren në zgjedhje në Beograd, pranë një grafiti ku shkruhet “Ai ra”, më 26 tetor 2026. Foto: Gavrilo Andric/protesti.pics

Sinisa Jankoviç është ish-inspektor policie dhe drejtor i organizatës joqeveritare serbe Kareja Institute, e cila merret me studimin e shkeljeve të shtetit të së drejtës dhe abuzimeve policore. Ai i ka ndjekur me vëmendje arrestimet e fundit.

Jankoviç argumentoi se entuziazmi i publikut për arrestimet ka lënë në hije një çështje po aq të rëndësishme: përgjegjësinë e efektivëve të policisë që nuk kanë vepruar lidhur me këto raste në të kaluarën.

Pas zgjedhjeve, disa efektivë policie dhe zyrtarë janë arrestuar. Marko Kriçak, kreu i Drejtorisë së Policisë Kriminale, dhe Bosko Sekuloviç, kreu i Shërbimit për Luftën kundër Krimit, janë lënë në paraburgim për 30 ditë, nën akuzën e shpërdorimit të detyrës. Kriçak është akuzuar gjithashtu për keqtrajtim dhe torturë. Të gjitha akuzat lidhen me një vrasje të ndodhur në një restorant në Beograd në muajin maj.

Kriçak dyshohet gjithashtu se ka qenë i përfshirë në torturimin e protestuesve në gusht të vitit 2025, megjithëse deri më tani nuk është ngritur asnjë akuzë ndaj tij në lidhje me këto pretendime.

Ndërkohë, lidhur me përdorimin e forcës së tepruar ndaj personave të ndaluar gjatë të njëjtit incident në gusht të vitit 2025, janë arrestuar nëntë efektivë policie në detyrë dhe një ish-efektiv policie.

Jankoviçi tha për BIRN se e kupton që publiku është “i etur për arrestime”, por beson se, nga këndvështrimi i strukturave policore, operacionet e fundit janë nxitur nga frika e humbjes së privilegjeve dhe e pozicioneve të pushtetit.

Për këtë arsye, Jankoviçi argumentoi se fshehja e veprave penale të kryera në të kaluarën, shpërdorimi i pozitës zyrtare dhe moskryerja e duhur e detyrave zyrtare janë shkelje të tjera penale, për të cilat duhet të ndiqen penalisht përgjegjësit, krahas rasteve që po hetohen aktualisht.

“Nëse veprimet e ndërmarra deri më tani do të kishin pasur qëllime të sinqerta, e gjithë kjo do të ishte bërë shumë më herët – disa prej tyre muaj më parë dhe disa të tjera madje vite më parë”, tha ai.

Acimovic Planojeviç theksoi gjithashtu rëndësinë e vendosjes së përgjegjësisë brenda radhëve të policisë, duke iu referuar numrit të madh të ankesave të paraqitura kundër efektivëve në të gjithë Serbinë gjatë protestave.

Në raportin e tij më të fundit mbi procesin e integrimit të Serbisë në BE, Komisioni Evropian vuri në dukje se “vetëm pak autorë të këtyre shkeljeve janë ndjekur penalisht” për incidentet e dhunshme ndaj protestuesve dhe gazetarëve gjatë protestave.

“Sa u përket raportimeve për përdorim të tepruar të forcës nga policia gjatë protestave, çështjet janë ende në proces, megjithëse asnjë nga efektivët e policisë ndaj të cilëve janë ngritur akuza nuk është dënuar deri më tani”, thuhej në raportin e publikuar më 4 nëntor.

Acimovic Planojeviç tha se kjo situatë duhet të korrigjohet tashmë. “Pres që të gjithë efektivët e policisë që kanë shkelur ligjin gjatë periudhës së mëparshme të mbahen përgjegjës për veprimet e tyre, që përgjegjësia e tyre të përcaktohet përmes procedurave të duhura ligjore dhe që ata të ndëshkohen në përputhje me ligjin”, tha ajo.

Trazira në zyrat e prokurorisë

2026 11 11videomaterijal privodjenjekorupcija.mp4 snapshot 00.15.856 e1794583917806
Arrestime lidhur me dyshimet për abuzime në ndërmarrjen publike “Beogradske elektrane”. Foto: Ministria e Brendshme e Serbisë.

Më 5 nëntor, Prokuroria e Lartë Publike e Serbisë publikoi një deklaratë lidhur me vizitën në Beograd të Prokurorit të Përgjithshëm të Holandës. Deklarata nisi në mënyrë rutinore, duke bërë fjalë për nënshkrimin e një memorandumi mirëkuptimi dhe bashkëpunimi ndërmjet shërbimeve të prokurorisë për çështjet madhore të krimit të organizuar.

Por më pas, në deklaratë thuhej se dy drejtuesit e prokurorive kishin diskutuar gjithashtu “rëndësinë e zhvillimeve të fundit në Serbi, të cilat kanë eliminuar pengesat politike dhe institucionale ndaj punës së zyrave të prokurorisë publike në vendin tonë”.

Për vëzhguesit e sistemit gjyqësor, kjo deklaratë shkaktoi jo pak habi. Ish-prokurori Vuciniç tha se duhet ngritur gjithashtu pyetja se përse ata që kishin qenë më parë në dijeni të problemeve të tilla në hetimin dhe ndjekjen penale të disa çështjeve nuk kishin ndërmarrë asnjë veprim.

“Ju (Prokurori i Lartë Publik) mbani një pozicion në të cilin duhet të keni qenë në dijeni se po ushtrohej pengim i punës së prokurorisë, apo jo? Nëse në atë kohë nuk kishit fuqi ta eliminonit këtë pengesë, përse të paktën nuk e bëtë publike?” – pyeti Vuciniçi.

Dy ditë pas zgjedhjeve, të cilat paralajmëruan ndryshimin e pushtetit, më 27 tetor, Prokuroria e Lartë Publike ndërmori veprime. Ajo ngriti një komision për të mbikëqyrur shqyrtimin e punës së zyrave të tjera të prokurorisë.

Më 10 nëntor, komisioni publikoi raportin e tij të parë, në të cilin thuhej se Prokuroria e Lartë Publike në Beograd ishte përgjegjëse për parregullsi në trajtimin e disa çështjeve me interes të lartë publik.

Këto çështje lidhen me përdorimin e pretenduar të një arme zanore gjatë një proteste masive kundër qeverisë në Beograd, në mars të vitit 2025, si dhe me sulmet ndaj studentëve dhe një bastisje policore në godinën e Rektoratit të Universitetit.

“Ekzistojnë arsye për të dyshuar se janë kryer vepra penale që hyjnë në juridiksionin e Prokurorisë Publike për Krimin e Organizuar”, deklaroi komisioni, duke shtuar se raporti i ishte përcjellë kësaj prokurorie për nisjen e procedurave penale.

Në raport pretendohej se drejtuesi i Prokurorisë së Lartë Publike në Beograd, Nenad Stefanoviç, “instrumentalizoi disa prokurorë publikë për të ndjekur objektiva të paligjshëm dhe, në praktikë, krijoi një sistem prokurorial paralel”.

Prokuroria e Lartë Publike reagoi duke deklaruar se “i hedh poshtë si të pabazuara pretendimet e përfshira në raportin e Prokurorisë së Lartë Publike”.

Acimovic Planojeviç e përshkroi periudhën pas zgjedhjeve dhe përpara konstituimit të parlamentit të ri si një fazë tranzitore, gjatë së cilës institucionet po përshtaten me ndryshimin e rrethanave politike, në vend që të dëshmojnë një vullnet të vërtetë për të vepruar në mënyrë të pavarur.

“Ende nuk mund të flasim për ndonjë pavarësi reale institucionale. Ajo që po shohim tani është një përpjekje për t’u përshtatur me situatën e re, për të shmangur përgjegjësinë personale dhe për të dëshmuar se zyrtarët kanë vepruar dhe vazhdojnë të veprojnë në përputhje me ligjin”, tha ajo.

Ajo theksoi se arrestimet e fundit përfaqësojnë vetëm fillimin e asaj që duhet të shndërrohet në një proces më të gjerë të rimëkëmbjes së sistemit të drejtësisë.

“Në këtë moment jam vërtet optimiste, sepse besoj se ligji është shkelur në përmasa jashtëzakonisht të mëdha dhe se të gjithë personat përgjegjës duhet të ndiqen penalisht, në mënyrë që të rikthehet sundimi i shtetit të së drejtës”, tha ajo.

Acimovic Planojeviç theksoi se sistemi gjyqësor duhet të funksionojë si një pushtet plotësisht i pavarur, pa ndërhyrje nga pushteti ekzekutiv apo nga çfarëdo ndikimi tjetër politik.

“Pres që në periudhën e ardhshme sistemi gjyqësor të çlirohet nga ndikimi politik dhe të jetë në gjendje ta zbatojë ligjin në mënyrë të pavarur. Kështu duhej të kishte funksionuar gjatë gjithë kohës, por në të vërtetë vepronte në një atmosferë të përgjithshme presioni dhe frike. Besoj se ky proces më i gjerë i çlirimit të shoqërisë është i rëndësishëm dhe do të ndikojë edhe në sistemin gjyqësor”, shtoi ajo.

“Ky është një moment kritik, unik dhe historik për Serbinë”, deklaroi ajo.

Qëndrimi i Vuçiçit

Ish-presidenti Aleksandër Vuçiç i ka cilësuar arrestimet e fundit si një mision hakmarrjeje nga ana e Listës Studentore fituese, kundër personave të lidhur me qeverinë e rrëzuar të Partisë Progresive.

“Brenda 17 ditësh nga zgjedhjet, Serbia humbi atë për të cilën ishte njohur, atë që kishte qenë gurthemeli dhe shtylla e zhvillimit të vendit. Ajo humbi stabilitetin. Frika ka hyrë në shtëpitë e njerëzve”, deklaroi Vuçiçi më 11 nëntor.

“Besimi i publikut nuk do të rikthehet brenda natës”

Disa nga arrestimet e deritanishme lidhen me akuza për shpërdorim detyre ose korrupsion.

Mes të arrestuarve janë pronari i Alta Bank, Davor Macura, dhe dy punonjës të saj, nën dyshimin për tërheqjen e paligjshme të më shumë se 380 milionë eurove nga arka e bankës.

Në mesin e të arrestuarve janë gjithashtu drejtori i Shërbimit Hidrometeorologjik të Republikës, Jugoslav Nikoliç, dhe dy persona të tjerë, nën dyshimin për pastrim parash, si dhe disa zyrtarë vendorë të akuzuar për shpërdorim detyre.

Është arrestuar gjithashtu drejtori i burgut, Rodoljub Ronceviç, nën dyshimin për shpërdorim detyre dhe korrupsion, të lidhur me praktikat e votimit.

Vuciniçi thotë se shpërdorimi i detyrës është një nga akuzat që përmendet më shpesh në arrestimet e fundit, por kjo vepër penale është shpesh e vështirë të provohet në praktikë. “Si rregull, këto procedura priren të zgjasin relativisht shumë”, paralajmëroi ai.

Serbia ka pasur prej kohësh probleme me ndjekjen penale efektive të rasteve të korrupsionit.

Në raportin e tij për zhvillimet gjatë vitit 2025, Komisioni Evropian deklaroi se “bilanci i rezultateve të Serbisë në luftën kundër korrupsionit është përkeqësuar, si në rastet e nivelit të lartë, ashtu edhe në ato të nivelit më të ulët”.

Akuzat për korrupsion, të ngritura pas shembjes së një strehe të saporinovuar në stacionin hekurudhor të Novi Sadit në nëntor 2024, ku humbën jetën 16 persona, u bënë shkaku kryesor që nxiti protestat kundër qeverisë. Këto protesta përfunduan me humbjen në zgjedhje të Partisë Progresive të Aleksandër Vuçiçit përballë Listës Studentore të opozitës, e cila u formua si rezultat i lëvizjes protestuese.

Hetimet për korrupsionin në lidhje me tragjedinë në stacionin hekurudhor të Novi Sadit ende nuk kanë përfunduar. Mbetet për t’u parë se si do të vijojnë ato pas ndryshimit të qeverisë.

Acimovic Planojeviç argumentoi se reforma institucionale duhet të nisë me emërimin e drejtuesve të kualifikuar, profesionistë dhe me integritet, krahas një shqyrtimi sistematik të personelit të sektorit publik. Ky proces duhet të përfshijë verifikimin e kualifikimeve të tyre, ligjshmërinë e emërimeve, autenticitetin e diplomave dhe përgjegjësinë individuale për veprimet e paligjshme të kryera në të kaluarën.

Në të njëjtën kohë, ajo theksoi rëndësinë e mbrojtjes së profesionistëve të pavarur, të cilët kanë vazhduar të kryejnë detyrat e tyre pavarësisht presionit politik, duke argumentuar se pikërisht ata duhet të përbëjnë themelin e rinovimit institucional.

“Ky do të jetë një proces i gjatë dhe i vështirë, dhe besimi i publikut nuk do të rikthehet brenda natës”, tha ajo. “Por thelbi i reformës nuk është thjesht zëvendësimi i njerëzve. Bëhet fjalë për rindërtimin e institucioneve nga themelet, ku ligji qëndron mbi pushtetin politik dhe profesionalizmi e integriteti kanë përparësi ndaj besnikërisë partiake.”

Etiketa: Aleksandër VuçiçLista StudentoreSerbi
Tjetri
pexels building 1839464

Kur qytetet inteligjente kthehen në kërcënim

pexels building 1839464

Kur qytetet inteligjente kthehen në kërcënim

12:37 | 16/11/2026
after

Vala e arrestimeve në Serbi pas zgjedhjeve ngjall shpresa, por edhe pikëpyetje

12:03 | 16/11/2026
yalta summit 1945 with churchill, roosevelt, stalin

Dimri i pakënaqësisë së Evropës

10:34 | 16/11/2026
rama protesta

Protesta sfidon politikën tradicionale në prag të zgjedhjeve lokale

07:25 | 16/11/2026
whatsapp image 2026 11 14 at 9.29.45 am

Lagështira kërcënon Amfiteatrin e Durrësit, nisin punimet restauruese

07:49 | 15/11/2026
panorama of tel aviv

Kostoja ekonomike e luftërave të Izraelit

19:21 | 14/11/2026
  • Opinion
  • Reportazhe
  • Analiza
  • Investigime
  • Lajme
  • Blog
  • Rajoni
  • Rreth nesh
  • Stafi
  • Kontaktoni
  • Ankesa dhe Korrigjime
  • Politika e privatësisë dhe rregulla të tjera
  • Letra për redaktorin
Follow Us

Të gjitha të drejtat janë të rezervuara
© 2014 - 2026 Reporter.al - BIRN
Dev by Sfida.PRO

Menaxho Pëlqimin

Për të ofruar përvojën më të mirë, ne përdorim teknologji si cookies për të ruajtur dhe/ose për të aksesuar informacionin e pajisjes. Pranimi i këtyre teknologjive do të na lejojë të përpunojmë të dhëna si sjellja e shfletimit ose ID-të unike në këtë faqe. Mos pranimi ose tërheqja e pëlqimit mund të ndikojë negativisht në disa veçori dhe funksione.

Funksionale Always active
Ruajtja ose aksesi teknik është rreptësisht i nevojshëm për qëllimin e ligjshëm të mundësimit të përdorimit të një shërbimi specifik të kërkuar shprehimisht nga abonenti ose përdoruesi, ose me qëllimin e vetëm të kryerjes së transmetimit të një komunikimi përmes një rrjeti komunikimi elektronik.
Preferences
The technical storage or access is necessary for the legitimate purpose of storing preferences that are not requested by the subscriber or user.
Statistika
Ruajtja ose aksesi teknik që përdoret ekskluzivisht për qëllime statistikore. The technical storage or access that is used exclusively for anonymous statistical purposes. Without a subpoena, voluntary compliance on the part of your Internet Service Provider, or additional records from a third party, information stored or retrieved for this purpose alone cannot usually be used to identify you.
Marketing
Ruajtja ose aksesi teknik është i nevojshëm për të krijuar profile përdoruesish me qëllim dërgimin e reklamave, ose për të ndjekur përdoruesin në një faqe interneti ose në disa faqe interneti për qëllime të ngjashme marketingu.
  • Manage options
  • Manage services
  • Manage {vendor_count} vendors
  • Read more about these purposes
Shiko preferencat
  • {title}
  • {title}
  • {title}
Nuk u gjet
Shiko të gjitha rezultatet
  • Investigime
  • Analiza
  • Lajme
    • Rajoni
  • Reportazhe
    • Profil
  • Opinion
    • Blog
    • Project Syndicate
    • Ese
  • Intervista

© 2024 Reporter.al - Dev by aplikacione.com.