Rezistenca ndaj antibiotikëve dhe barnave të tjera antimikrobike po kthehet në një nga kërcënimet më serioze për shëndetin global, duke rrezikuar të bëjë edhe ndërhyrjet e zakonshme kirurgjikale dhe lindjet e fëmijëve më të rrezikshme për jetën. Paralajmërimi vjen nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH), e cila u bën thirrje qeverive të shtojnë masat për të frenuar përhapjen e këtij fenomeni.
Rezistenca antimikrobike ndodh kur bakteret, viruset, kërpudhat dhe parazitët pësojnë ndryshime që i bëjnë rezistentë ndaj barnave të krijuara për t’i luftuar. Si pasojë, infeksionet bëhen më të vështira për t’u trajtuar dhe në disa raste trajtimet ekzistuese nuk japin më efekt.
Rreziku nuk kufizohet vetëm te personat që vuajnë nga infeksione të zakonshme. Pacientët që trajtohen për kancer, ata me sëmundje kronike dhe personat që i nënshtrohen ndërhyrjeve kirurgjikale mund të përballen me komplikacione serioze, nëse preken nga infeksione që nuk reagojnë ndaj antibiotikëve apo barnave të tjera.
Shifrat e publikuara nga OBSH janë shqetësuese. Vetëm gjatë vitit 2021, rezistenca bakteriale ndaj antimikrobikëve ishte shkak i drejtpërdrejtë i rreth 1.14 milionë vdekjeve në mbarë botën, ndërsa lidhej me gjithsej 4.7 milionë humbje jete.
Projeksionet për të ardhmen janë edhe më alarmante. Nëse tendencat aktuale vijojnë, rezistenca antimikrobike mund të shkaktojë rreth 39 milionë vdekje të drejtpërdrejta në periudhën 2025-2050, sipas studimeve të publikuara në revistën shkencore “The Lancet”.
Një tjetër e dhënë që tregon përmasat e problemit është se, në vitin 2023, rreth një në gjashtë infeksione bakteriale të konfirmuara përmes analizave laboratorike në nivel global rezultoi rezistent ndaj trajtimeve me antibiotikë. Gjithashtu, rezistenca është rritur në më shumë se 40% të kombinimeve bakter-antibiotik të monitoruara gjatë periudhës 2018-2023.
Një ndër faktorët kryesorë që përshpejton këtë proces është përdorimi i tepruar dhe i papërshtatshëm i antibiotikëve. Marrja e tyre pa qenë të nevojshëm, përdorimi i barnave të gabuara dhe mosrespektimi i trajtimit favorizojnë zhvillimin dhe përhapjen e mikroorganizmave rezistentë.
Edhe përdorimi i antibiotikëve në bujqësi dhe blegtori, së bashku me mangësitë në parandalimin e infeksioneve dhe higjienën në institucionet shëndetësore, ndikojnë në përhapjen e këtij fenomeni.
Pavarësisht përpjekjeve ndërkombëtare, shumë vende vijojnë të kenë vështirësi në zbatimin e masave të nevojshme. Nga 183 shtetet e përfshira në vlerësimin e fundit të OBSH-së, 173 kanë hartuar plane kombëtare për luftimin e rezistencës antimikrobike, por vetëm 42 prej tyre raportojnë se këto plane janë të financuara dhe po zbatohen plotësisht.
Ndërkohë, vetëm 69 vende, ose rreth 38% e tyre, kanë zbatuar programe kombëtare për parandalimin dhe kontrollin e infeksioneve. Kjo shifër mbetet larg objektivit prej 90% që synohet të arrihet deri në vitin 2030.
Në këtë kuadër, OBSH u bën thirrje vendeve të forcojnë kontrollin e infeksioneve në spitale, të rrisin kapacitetet laboratorike për identifikimin e baktereve rezistente dhe të përmirësojnë monitorimin e përdorimit të antibiotikëve.
Paralajmërimi vjen në prag të Javës Botërore të Ndërgjegjësimit për Rezistencën Antimikrobike, e cila zhvillohet nga 18 deri më 24 nëntor, me synimin për të rritur ndërgjegjësimin mbi një problem që kërcënon jo vetëm shëndetin e njerëzve, por edhe atë të kafshëve dhe mjedisit.













