E hënë, 16 Nëntor 2026 Film TV deri në 23:00 Në vijim ora 23:00: Lajmet e Fundit dhe Moti Reklamo Kontakt Karriera
Vizion Plus
Lifestyle

Dy lloje yndyrnash në gjak dëmtojnë në heshtje enët e gjakut, kjo është më e rrezikshme se kolesteroli i keq

Edhe kur e ulni me sukses kolesterolin LDL, rreziku i atakut në zemër dhe goditjes në tru mund të mos zhduket plotësisht. Shkencëtarët paralajmërojnë për dy lloje yndyre në gjak që mund të rrisin ndjeshëm rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare.

Kjo është më e rrezikshme se kolesteroli i keq: Dy lloje yndyrnash në gjak dëmtojnë në heshtje enët e gjakut. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, sëmundjet kardiovaskulare marrin pothuajse 18 milionë jetë njerëzish në mbarë botën çdo vit.

Një nga shkaqet kryesore është grumbullimi i depozitave yndyrore në arterie, të cilat mund të çojnë në ngushtimin e tyre, bllokimin dhe atakun në zemër. Për dekada të tëra, vëmendja më e madhe ishte përqendruar te kolesteroli LDL, i njohur si kolesteroli “i keq”. Ulja e tij është vërtetuar se zvogëlon rrezikun e sëmundjeve të zemrës, por hulumtimet tregojnë se nuk është i vetmi faktor që duhet kontrolluar. Konkretisht, disa pacientë përjetojnë atak në zemër edhe kur vlerat e kolesterolit LDL janë brenda kufijve të rekomanduar.

Studiuesit nga Universiteti i Teknologjisë Chalmers i Suedisë analizuan mijëra proteina në gjak dhe vunë në dukje rëndësinë e dy llojeve të tjera të grimcave që mbartin yndyrë: lipoproteinat e pasura me trigliceride dhe lipoproteina(a).

Reklamë

Trigliceridet dhe mbetjet e tyre të rrezikshme

Trigliceridet janë lloji më i zakonshëm i yndyrës në trup dhe përfaqësojnë një burim të rëndësishëm energjie. Megjithatë, kur vlerat e tyre janë të larta për një kohë të gjatë, ato mund të përbëjnë një rrezik serioz për shëndetin e zemrës dhe të enëve të gjakut.

Ekspertët i kushtojnë vëmendje të veçantë të ashtuquajturit kolesterol të mbetur, domethënë mbetjeve të grimcave të pasura me trigliceride.  Këto grimca mund të depërtojnë në muret e arterieve dhe të stimulojnë proceset inflamatore, duke kontribuar kështu në zhvillimin e aterosklerozës.  Vlerat e triglicerideve mbi 1.7 mmol/l konsiderohen të larta dhe kërkojnë vëmendje, veçanërisht kur janë të pranishme për një kohë të gjatë. 

Hulumtimet, përfshirë projektin spanjoll PREDIMED, kanë treguar një lidhje midis triglicerideve të larta dhe një rreziku në rritje të ngjarjeve serioze kardiovaskulare, madje edhe tek njerëzit që e kontrollojnë kolesterolin LDL.

Lipoproteina(t) – një faktor rreziku trashëgues

Një lloj tjetër yndyre ndaj të cilit kardiologët janë veçanërisht të kujdesshëm është lipoproteina(a), e njohur edhe si Lp(a). Kjo grimcë është shumë e ngjashme me kolesterolin LDL, por ka një përbërës shtesë proteinik që e bën atë një faktor të veçantë rreziku për sëmundjet e zemrës dhe të enëve të gjakut. Përqendrimi i tij përcaktohet kryesisht nga gjenetika, prandaj dieta dhe aktiviteti fizik kanë një efekt të kufizuar në uljen e tij. Kjo është arsyeja pse kardiologët po rekomandojnë gjithnjë e më shumë që çdo i rritur të kontrollojë nivelin e Lp(a) të paktën një herë në jetën e tij. Nëse vlera është e ngritur, mjeku mund të përshtasë qasjen parandaluese dhe t’i kushtojë vëmendje shtesë kontrollit të presionit të gjakut, kolesterolit LDL, peshës trupore dhe faktorëve të tjerë të rrezikut.

Nëse vlera është e ngritur, mjeku mund të përshtasë qasjen parandaluese dhe t’i kushtojë vëmendje shtesë kontrollit të presionit të gjakut, kolesterolit LDL, peshës trupore dhe faktorëve të tjerë të rrezikut.

Vazhdo të lexosh

Reklamë

Lini një koment

Me respekt — komentet moderohen nga redaksia.
Nuk publikohet kurrë.