
Gjykata e Lartë Penale e Bahreinit dha të hënën dënime të gjata me burg për dhjetëra klerikë shiitë, të akuzuar për komplotimin e rrëzimit të qeverisë në bashkëpunim me Korpusin e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC). Vendimet rrezikojnë të përshkallëzojnë tensionet sektare në mbretërinë e Gjirit, ku besohet se myslimanët shiitë përbëjnë shumicën e popullsisë, por pushteti politik është në duart e një familjeje mbretërore sunite.
Sipas autoriteteve bahrejnase, të pandehurit u shpallën fajtorë për “krijimin dhe drejtimin e një grupi terrorist të lidhur me Gardën Revolucionare”, i cili synonte pezullimin e Kushtetutës dhe rrëzimin e qeverisë. Mediat arabe raportuan se dhjetëra të pandehur, përfshirë disa të gjykuar në mungesë, morën dënime që variojnë nga 15 vjet burg deri në burgim të përjetshëm, shkruan Ynet.
Numri i saktë i të pandehurve nuk u bë i ditur në njoftimin zyrtar të gjykatës, por Instituti për të Drejtat dhe Demokracinë në Bahrein (BIRD), me seli në Londër, raportoi se u dënuan 69 persona, përfshirë 60 klerikë shiitë. Sipas organizatës, 64 të pandehur u dënuan me burgim të përjetshëm, ndërsa pesë të tjerë morën dënime me 15 vjet burg. Organizata ngriti gjithashtu shqetësime për drejtësinë e procesit gjyqësor, përfshirë pretendimet për deklarata të marra nën detyrim dhe kufizime ndaj mbrojtjes.
Autoritetet bahrejnase thanë se disa të pandehur u gjobitën gjithashtu dhe se fondet e mbledhura, sipas pretendimeve, për qëllime bamirësie, u konfiskuan. “Hetimet e gjera, përfshirë ato të sigurisë dhe financiare, zbuluan se grupi mblidhte para për të financuar aktivitetet e tij dhe se disa anëtarë mbanin kontakte me Iranin dhe Gardën Revolucionare, me qëllim dëmtimin e interesave të Bahreinit”, deklaruan autoritetet. Ato i akuzuan të pandehurit se synonin rrëzimin e qeverisë përmes forcës dhe mjeteve të paligjshme, përfshirë nxitjen e terrorizmit, trazirave dhe sabotimit.
Prokurorët pretenduan më tej se anëtarët e grupit kishin marrë nën kontroll xhami dhe i kishin përdorur ato për të përhapur ideologji që minonte identitetin kombëtar të Bahreinit. Ata i akuzuan gjithashtu të pandehurit për depërtim në institucionet sociale, bamirëse dhe arsimore, me qëllim promovimin e besnikërisë ndaj sistemit qeverisës të Iranit dhe organizatave të lidhura me të. Sipas prokurorisë, klerikët i kthyen predikimet fetare në instrumente politike, të cilat synonin të nxisnin kundërshtimin ndaj shtetit bahrejnas.
Një shumicë shiite nën sundimin sunit
Bahreini, një vend i vogël i Gjirit me rreth 1.5 milionë banorë, ka përjetuar prej kohësh tensione mes popullsisë së tij shiite dhe dinastisë sunduese sunite Al Khalifa. Sipas vlerësimeve të cituara nga Departamenti Amerikan i Shtetit, shiitët përbëjnë nga 55% deri në 70% të shtetasve të Bahreinit. Grupet opozitare shiite, përfshirë disa të rreshtuara me Iranin, e kanë akuzuar vazhdimisht familjen mbretërore për diskriminim dhe represion politik.
Tensionet arritën kulmin gjatë kryengritjeve të Pranverës Arabe në vitin 2011, kur demonstratat masive që kërkonin reforma politike u shtypën me dhunë, duke shkaktuar dhjetëra viktima. Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe dërguan trupa ushtarake për të ndihmuar Bahreinin në frenimin e trazirave.
Bahreini është gjithashtu një aleat i ngushtë i SHBA-së, ku ndodhet selia e Flotës së Pestë të Marinës Amerikane, dhe ishte ndër vendet arabe që normalizuan marrëdhëniet me Izraelin në kuadër të Marrëveshjeve të Abrahamit. Autoritetet e tij kanë paralajmëruar vazhdimisht për përpjekjet iraniane për të destabilizuar mbretërinë, shqetësime që janë shtuar që prej shpërthimit të luftës me Iranin në shkurt. Teherani ka ndërmarrë sulme të përsëritura kundër Bahreinit gjatë konfliktit, përfshirë edhe ditët e fundit. Të dielën, Garda Revolucionare pretendoi se kishte goditur një instalim radar të rrjetit amerikan të mbrojtjes ajrore në bazën e helikopterëve Al Riffa të Bahreinit, duke përdorur gjashtë dronë. Uashingtoni tha se sulmi i pretenduar nuk shkaktoi dëme.
Muajt e fundit, mbretëria ka intensifikuar fushatën kundër personave që dyshohet se kanë lidhje me Iranin, duke akuzuar Gardën Revolucionare për përpjekje për të minuar sigurinë kombëtare. Në gusht, Gjykata e Lartë Penale e Bahreinit dha dënime me burg për disa të pandehur të shpallur fajtorë për spiunazh në favor të IRGC-së, me qëllim lehtësimin e sulmeve terroriste dhe dëmtimin e interesave të vendit, sipas akuzave. Autoritetet kanë revokuar gjithashtu shtetësinë e personave të akuzuar për kërcënim të sigurisë kombëtare, përfshirë përmes mbështetjes së sulmeve iraniane ose kryerjes së spiunazhit në emër të fuqive të huaja.
Opozita denoncon persekutimin e pretenduar
Irani dhe mediat e rreshtuara me Teheranin i kanë paraqitur masat e fundit të Bahreinit si pjesë të një fushate të gjatë diskriminimi kundër shumicës shiite të mbretërisë. Pas vendimit të së hënës, një media proiraniane i përshkroi dënimet si një tjetër përshkallëzim të shtypjes së figurave opozitare dhe udhëheqësve fetarë nga autoritetet. Ajo vuri në pikëpyetje legjitimitetin e gjyqit, duke iu referuar pretendimeve se rrëfimet ishin marrë nën presion dhe se të pandehurve u ishte mohuar një proces i drejtë. Raporti pretendoi gjithashtu se kleriku i njohur shiit, Sheikh Isa Qassim, ishte i lidhur në njëfarë mënyre me çështjen, pa sqaruar qartë përfshirjen e tij.
Përpara shpalljes së vendimit, grupet opozitare bahrejnase paralajmëruan se autoritetet do të mbanin përgjegjësi për pasojat e dënimeve, mes frikës se disa të pandehur mund të dënoheshin me vdekje. Në fund, nuk u dha asnjë dënim me vdekje. Pas vendimit, përfaqësuesit e opozitës dënuan atë që e quajtën “vendime skandaloze dhe të paarsyeshme” kundër dijetarëve fetarë, juristëve dhe figurave të njohura publike. Ata akuzuan qeverinë se po përshkallëzonte fushatën kundër shumicës shiite të vendit dhe pretenduan se dënimet kishin në shënjestër autoritetet kryesore fetare. Opozita e lidhi gjithashtu goditjen ndaj kundërshtarëve me marrëdhëniet e Bahreinit me Izraelin, duke akuzuar monarkinë se po përpiqej të impononte politikat e saj ndaj atyre që kundërshtojnë atë që e përshkruan si dhunë dhe shkatërrim në të gjithë rajonin.
Sabereen News, një media e lidhur me milicitë proiraniane në Irak, publikoi të hënën pamje filmike që pretendohet se tregojnë demonstrues duke marshuar nëpër Bahrein në shenjë proteste kundër vendimeve gjyqësore. Media i përshkroi pamjet si dëshmi të zemërimit në rritje të publikut ndaj asaj që i cilësoi si dënime të padrejta kundër dijetarëve fetarë shiitë. Ajo raportoi gjithashtu për thirrje për demonstrata në të gjithë mbretërinë. Vendndodhja dhe koha e regjistrimit të pamjeve nuk janë verifikuar në mënyrë të pavarur.
Edhe organizata terroriste libaneze Hezbollah ka dënuar së fundmi atë që e përshkroi si represion të Bahreinit ndaj popullsisë së tij, megjithëse nuk kishte reaguar drejtpërdrejt ndaj vendimeve të së hënës. Në një deklaratë të publikuar të premten, Hezbollahu akuzoi qeverinë bahrejnase për shtypjen e opozitës së brendshme, ndërsa Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli po kryenin operacione ushtarake në të gjithë rajonin. Grupi argumentoi se qeveritë rajonale duhet të bashkohen kundër asaj që e quajti agresion të huaj, në vend që të ndjekin politika që ai i cilësoi si nënshtrim ndaj fuqive të jashtme.
Hezbollahu akuzoi më tej Bahreinin për masa arbitrare dhe arrestime të motivuara politikisht, që kishin në shënjestër klerikë, intelektualë dhe qytetarë të zakonshëm, përfshirë dëbime të detyruara, revokim të statusit ligjor, dënime me vdekje dhe burgosje të figurave fetare. Grupi i cilësoi këto masa si politikisht të papranueshme dhe çnjerëzore, duke pretenduar se ato u shërbenin interesave të armiqve të rajonit. Ai i bëri thirrje Bahreinit të rishikonte politikat e tij, duke shprehur shpresën se mbretëria mund të arrinte siguri, stabilitet dhe pajtim të brendshëm.