Prishtina blen Tiranën/ Investimet e Kosovës në Shqipëri prekin rekordin historik
Për dekada më radhë, Rruga e Kombit ka funksionuar si një korridor me një sens për biznesin. Mallrat dhe kapitali udhëtonin nga portet e Shqipërisë drejt tregut të Kosovës. Sot, ky ekuilibër po përmbyset në kahun e kundërt, të paktën tek kapitali.
Gjatë tre viteve të fundit, paratë e sipërmarrësve nga Kosova kanë vërshuar drejt Shqipërisë me një ritëm që po rishkruan hartën e biznesit mes dy vendeve. Shifrat zyrtare flasin qartë. Sipas Bankës së Shqipërisë, stoku i investimeve direkte nga Kosova arriti në 667.25 milionë euro në fund të qershorit 2026 — mbi dyfishi i nivelit të fillimit të vitit 2023.
Banka Qendrore e Kosovës (BQK), e cila i gjurmon më me imtësi blerjet e pronave jashtë vendit, e çon këtë shifër edhe më lart, në 772.9 milionë euro. Për të kuptuar përmasat: bizneset dhe qytetarët e Kosovës kanë investuar më shumë kapital në Shqipëri sesa në të gjithë Bashkimin Evropian së bashku (449.2 milionë euro). Pjesa dërrmuese e këtij kapitali, plot 95.6%, është e ankoruar direkt në kapital: aksione kompanish, fabrika, magazina dhe apartamente buzë detit.
Pika e kthesës erdhi në vitin 2025, kur fluksi vjetor i kapitalit kosovar në Shqipëri u dyfishua brenda natës, duke kërcyer në 186.36 milionë euro. Kulmi u shënua në tremujorin e tretë të atij viti, me një injektim rekord prej 90.14 milionë eurosh brenda tre muajve. Një pjesë e këtij shpërthimi kishte emra të përveçëm dhe u gatua në sallat e korporatave.
Në korrik 2025, gjiganti kosovar i supermarketeve, Viva Fresh, bleu rrjetin Spar Albania nga grupi shqiptar BALFIN për 36.4 milionë euro. Vetëm pak javë më vonë, në shtator, një tjetër grup kosovar, Albi Holding, mori kontrollin e Fashion Group Albania po nga BALFIN, në një marrëveshje prej 7.6 milionë eurosh. Këto dy transaksione u dhanë kompanive të Prishtinës një shtrirje të menjëhershme në tregun shqiptar të konsumit.
Megjithatë, edhe po t’i zbresësh këto dy blerje të mëdha, pjesa e mbetur e parave që rrodhën drejt jugut — dhe ritmi i qëndrueshëm prej mbi 32 milionë eurosh në çdo tremujor pasues deri në mesin e vitit 2026 — tregon për një prirje shumë më të thellë strukturore. Përtej joshjes së përhershme të bregdetit shqiptar, një shtysë e re po i detyron bizneset kosovare të shohin përtej kufirit: kostoja e energjisë.
Që nga qershori i vitit 2025, kur rregullatori kosovar i energjisë nxori mbi një mijë ndërmarrje të mëdha nga tarifat e subvencionuara shtetërore në tregun e lirë — një masë që u zgjerua më tej në prill 2026 — prodhuesit dhe kompanitë logjistike në Kosovë janë përballur me një goditje të fortë në faturat mujore. Të varura nga termocentralet e vjetruara dhe importet e shtrenjta të dimrit, kompanitë kosovare kanë parë marzhet e tyre të fitimit të tkurren me shpejtësi.
Shqipëria, ndonëse as vetë nuk është parajsë e energjisë së lirë për industrinë e rëndë, ofron një paketë tjetër sigurie. Ajo u jep sipërmarrësve kosovarë akses të drejtpërdrejtë në portet detare, një treg konsumi të fryrë nga miliona turistë të huaj dhe një klimë rregullatore e diellore shumë më bujare për instalimin e paneleve fotovoltaike.
Për një biznesmen në Prishtinë apo Ferizaj, hapja e një dege, magazine apo linje prodhimi në Shqipëri nuk është më thjesht një gjest patriotik; është një strategji e ftohtë mbijetese dhe diversifikimi.
Ndërsa fluksi i parave vazhdon me të njëjtin vrull, marrëdhënia ekonomike mes Tiranës dhe Prishtinës po përmbyset. Dikur e parë si tregu i vogël që furnizohej nga portet dhe kompanitë shqiptare, Kosova po shndërrohet në eksportuesin kryesor të kapitalit korporativ në Shqipëri.
Politikanët mund të vazhdojnë të flasin për bashkim kombëtar; bizneset po e bëjnë atë tashmë, një faturë energjie dhe një blerje kompanie në radhë./ Kapitali
©️Shqip.com

