Aktualitet

Nga aktiviteti fizik te agjërimi me ndërprerje, çfarë thotë shkenca për shëndetin e trurit?

Me rritjen e jetëgjatësisë, gjithnjë e më shumë njerëz po kërkojnë mënyra për të ruajtur kujtesën dhe funksionet e trurit me kalimin e moshës. Studiuesit po shqyrtojnë se si aktiviteti fizik, ushqyerja dhe zakonet e përditshme mund të ndihmojnë në mbrojtjen e trurit nga plakja.

Në takimin vjetor të Shoqatës për Neuroshkencën, ekspertët diskutuan se cilat ndryshime në stilin e jetesës mbështeten nga të dhënat shkencore dhe cilat ende kërkojnë studime të mëtejshme.

Heather Snyder, nënkryetare e Shoqatës së Alzheimerit për marrëdhëniet shkencore dhe mjekësore, theksoi se njohuritë mbi ndikimin e zakoneve të përditshme në shëndetin e trurit janë ende në zhvillim.

Si ndikon aktiviteti fizik në shëndetin e trurit?

Aktiviteti fizik nuk ndihmon vetëm në përmirësimin e shëndetit të zemrës dhe të gjendjes fizike, por mund të luajë edhe një rol të rëndësishëm në ruajtjen e funksioneve të trurit.

Sipas Fernanda De Felice, profesore në Qendrën e Studimeve të Neuroshkencës në Universitetin Queen’s në Kanada, ushtrimet fizike mund të ndihmojnë në ruajtjen e vëllimit të trurit, përmirësimin e qarkullimit të gjakut dhe kontrollin e proceseve inflamatore.

Ajo shpjegon se muskujt dhe truri komunikojnë me njëri-tjetrin. Kur trupi bëhet më aktiv dhe më i shëndetshëm, ky ndikim reflektohet edhe në funksionimin e trurit.

Cilat ushtrime janë më të dobishme?

Ekspertët theksojnë se nuk është e nevojshme të ndiqet një program i vështirë stërvitjeje. Më e rëndësishmja është që aktiviteti fizik të bëhet pjesë e përditshmërisë.

Organizata Botërore e Shëndetësisë rekomandon të paktën 150 minuta aktivitet fizik me intensitet mesatar në javë për të rriturit.

Ndër aktivitetet që mund të ndihmojnë shëndetin e trurit janë:

Ecja: Edhe një ecje me ritëm mesatar mund të sjellë përfitime.
Ushtrimet aerobike: Ndihmojnë në përmirësimin e qarkullimit të gjakut dhe furnizimin e trurit me substanca të nevojshme.
Stërvitja me pesha: Përmirëson funksionin dhe masën muskulore, duke nxitur prodhimin e molekulave që mund të mbrojnë qelizat nervore.
Stërvitja me intervale me intensitet të lartë (HIIT): Mund të përmirësojë funksionin e muskujve dhe të nxisë procese që mbështesin shëndetin e trurit.

Sipas De Felice, edhe objektivi prej 10 mijë hapash në ditë nuk është i domosdoshëm për të përfituar nga aktiviteti fizik. Edhe nivele më të ulëta të lëvizjes mund të ndihmojnë shëndetin, ndërsa vazhdimësia mbetet faktori më i rëndësishëm.

A mund ta mbrojë trurin agjërimi me ndërprerje?

Përveç aktivitetit fizik, studiuesit po shqyrtojnë edhe ndikimin e mënyrës së ushqyerjes në shëndetin e trurit.

Disa studime sugjerojnë se agjërimi me ndërprerje mund të ndihmojë në uljen e inflamacionit dhe stresit oksidativ, dy procese që lidhen me dëmtimin e qelizave. Megjithatë, shumica e këtyre rezultateve vijnë nga studimet te kafshët dhe ende nuk është vërtetuar se agjërimi parandalon rënien e aftësive njohëse ose sëmundjen e Alzheimerit te njerëzit.

Një nga format më të njohura të këtij regjimi është agjërimi 16:8, ku personi qëndron 16 orë pa ngrënë dhe konsumon ushqim brenda një periudhe prej tetë orësh.

Mark Mattson, profesor i neuroshkencës në Universitetin Johns Hopkins, shpjegon se gjatë periudhave të gjata pa ushqim, trupi shpenzon rezervat e glikogjenit dhe fillon të përdorë yndyrën për energji. Mëlçia e shndërron atë në ketone, të cilat mund të përdoren nga truri si burim alternativ energjie.

Sipas studiuesit, këto procese mund të ndihmojnë në uljen e inflamacionit dhe stresit oksidativ, por ndikimi i tyre afatgjatë në trurin e njeriut mbetet objekt studimi.

Mattson shpjegon gjithashtu se aktiviteti fizik dhe agjërimi kanë një mekanizëm të ngjashëm: të dyja krijojnë një sfidë të lehtë për qelizat, duke nxitur reagime mbrojtëse. Ndërsa gjumi dhe periudhat e pushimit i japin trupit mundësinë të rikuperohet dhe të përshtatet.

Çfarë përfundimi nxjerrin studiuesit?

Aktiviteti fizik i rregullt dhe një mënyrë e shëndetshme jetese mbeten ndër faktorët që mbështesin shëndetin e trurit me kalimin e moshës. Ndërsa agjërimi me ndërprerje paraqet rezultate premtuese në studimet eksperimentale, ende nevojiten kërkime te njerëzit për të vërtetuar përfitimet e tij.

Mesazhi kryesor i ekspertëve është se vazhdimësia në aktivitetin fizik dhe kujdesi për shëndetin e përgjithshëm kanë rëndësi më të madhe sesa ndjekja e një metode të vetme.