Çfarë po ndodh me personat që përdorin barna për dobësim? Studimi zbulon një problem shqetësues

Çfarë po ndodh me personat që përdorin barna për dobësim? Studimi zbulon një problem shqetësues

10:45, 19/11/2026
ZMADHO TEKSTIN
+ Aa -

Pacientët që përdorin barna për humbje peshe mund të konsumojnë pa e kuptuar shumë pak ushqim, duke mos marrë lëndë ushqyese të rëndësishme dhe duke pasur mbështetje të kufizuar në lidhje me ushqyerjen.

Barnat për humbje peshe, si Wegovy dhe Mounjaro, reduktojnë oreksin, ndaj pritet që sasia e ushqimit të konsumuar të ulet.

Ajo që disa pacientë mund të mos e dinë është se sa pak ushqim përfundojnë duke konsumuar. Gjithashtu, marrja e disa lëndëve ushqyese mund të jetë tepër e ulët.

Një studim i vogël, i kryer në një qendër mjekësore në Angli, regjistroi një konsum prej më pak se 800 kalorish në ditë te tre nga 14 pacientët.

Shumica e pjesëmarrësve merrnin shumë pak fibra dhe vitaminë D përmes ushqimit. Në të kundërt, marrja e proteinave ishte e mjaftueshme pothuajse te të gjithë pjesëmarrësit.

Gjetjet sugjerojnë një mangësi të mundshme në kujdesin shëndetësor. Shumë pjesëmarrës raportuan se, pas fillimit të përdorimit të barnave, kishin pasur pak ndjekje të strukturuar ose udhëzime për ushqyerjen.

Projekti u realizua nga Dhanush Ammineni dhe Milou Ottolini, studentë të mjekësisë në Universitetin e Oksfordit. Ata bashkëpunuan me doktoreshën Ellen Fallows në Qendrën Mjekësore Brackley, një qendër e mjekësisë familjare në Northamptonshire, Angli.

Në studim morën pjesë vetëm 14 vullnetarë dhe për secilin prej tyre u analizuan vaktet e jo më shumë se dy ditëve. Për këtë arsye, projekti nuk mund të tregojë se sa i përhapur është ky problem. Gjithashtu, nuk mund të vërtetojë se barnat ishin shkaku.

Regjistrimi i vakteve gjatë dy ditëve

Qendra mjekësore u dërgoi një mesazh telefonik 97 pacientëve që plotësonin kriteret për pjesëmarrje dhe ishin të regjistruar në të.

Të gjithë kishin marrë recetë për një nga këto barna për humbje peshe gjatë vitit të fundit. Projekti u përfundua nga 14 persona: 11 gra dhe tre burra, të moshës 27 deri në 73 vjeç.

Dymbëdhjetë prej tyre përdornin tirzepatid, i cili tregtohet me emrin Mounjaro. Dhjetë prej tyre i paguanin privatisht barnat e përshkruara.

Katër të tjerët i merrnin ato përmes Shërbimit Kombëtar Shëndetësor (NHS), sistemit publik shëndetësor të Britanisë.

Që nga fillimi i trajtimit, pjesëmarrësit kishin humbur nga 6.6 deri në 75 paund (3 deri në 34 kilogramë).

Ditarët ushqimorë regjistruan lëndët ushqyese

Secili pjesëmarrës regjistroi vaktet e tij në një ditar ushqimor online të quajtur myfood24. Pjesëmarrësve iu kërkua të zgjidhnin ditë që i konsideronin tipike për mënyrën e tyre të të ushqyerit.

Ekipi analizoi deri në dy ditë të regjistruara për secilin person. Më pas, marrja e 28 lëndëve ushqyese u krahasua me sasitë ditore të rekomanduara në Mbretërinë e Bashkuar.

Një konsum më i ulët se dy të tretat e sasisë së rekomanduar u konsiderua si marrje e pamjaftueshme.

Secili pjesëmarrës zhvilloi gjithashtu një intervistë telefonike 20-minutëshe për përvojën e tij gjatë përdorimit të barit.

Disa konsumonin më pak se 800 kalori

Gjysma e pjesëmarrësve konsumonin më pak se 1 231 kalori në ditë. Konsumi individual varionte nga 541 deri në 2 312 kalori.

Humbja e peshës gjatë përdorimit të këtyre barnave varet pjesërisht nga ulja e marrjes së kalorive. Shqetësimi qëndron te fakti se sa i ulët ishte konsumi te disa pjesëmarrës. Gjithashtu, ushqimet përzgjidheshin nga vetë pacientët.

Udhëzimet shëndetësore në Mbretërinë e Bashkuar përfshijnë dietat që zëvendësojnë vaktet dhe sigurojnë nga 800 deri në 1 200 kalori në ditë.

Sipas këtyre udhëzimeve, dieta të tilla duhet të ndiqen vetëm me mbështetjen e specialistëve dhe duke përdorur produkte që sigurojnë të gjitha lëndët e nevojshme ushqyese. Tre pjesëmarrësit me konsumin më të ulët nuk kishin një mbikëqyrje të tillë.

Konsumi më i ulët në grup ishte mesatarisht 541 kalori në ditë, i regjistruar te një grua. Ajo nuk arrinte të merrte sasinë e nevojshme të asnjërës prej gjashtë lëndëve ushqyese ku ishte përqendruar ekipi.

Në ditarin e saj ishte regjistruar një konsum prej rreth një të katërtës së një unce (7.8 gramë) fruta në ditë.

Shumica merrnin shumë pak fibra

Gjashtë lëndët ushqyese ishin fibrat, hekuri, vitamina D, kaliumi, proteinat dhe magnezi.

Dymbëdhjetë nga 14 pjesëmarrësit merrnin më pak se dy të tretat e sasisë së rekomanduar të fibrave. Njëmbëdhjetë ishin nën këtë nivel për vitaminën D të marrë nga ushqimi, ndërsa shtatë për hekurin.

Proteinat përbënin përjashtim. Vetëm një pjesëmarrës konsumonte një sasi të pamjaftueshme. Gjysma e grupit konsumonte më shumë se një herë e gjysmë sasinë e rekomanduar.

Intervistat sugjeruan një arsye të mundshme. Pjesëmarrësit thanë se kishin hequr dorë nga ushqimet mes vakteve dhe kishin zvogëluar porcionet. Megjithatë, ata vazhdonin të konsumonin vaktet kryesore që përmbanin proteina.

Mungesa e marrjes së mjaftueshme të lëndëve ushqyese ishte e përhapur

Tetë pjesëmarrës nuk arrinin të merrnin sasinë e nevojshme të të paktën tri prej gjashtë lëndëve ushqyese. Shumica e këtyre tetë personave treguan se gatuanin në shtëpi ose zgjidhnin ushqime duke pasur parasysh shëndetin e tyre.

Studiuesit ia atribuuan marrjen e pamjaftueshme të lëndëve ushqyese kryesisht sasisë së vogël të ushqimit të konsumuar në përgjithësi.

Megjithatë, konsumi i ulët nuk ishte shpjegimi i vetëm. Një grua, ditari i së cilës tregonte një konsum mesatar prej 1 421 kalorish në ditë, vazhdonte të merrte sasi të pamjaftueshme të katër lëndëve ushqyese.

Edhe cilësia e ushqimit mund të ketë rëndësi. Një grua tjetër konsumonte 677 kalori në ditë, 84% e të cilave vinin nga ushqime ultra të përpunuara. Në dietën e saj, pesë nga gjashtë lëndët ushqyese merreshin në sasi të pamjaftueshme.

Të dhënat për vitaminën D duhen interpretuar me kujdes, pasi trupi e prodhon këtë vitaminë edhe në lëkurë nën ndikimin e dritës së diellit. Ky lloj prodhimi nuk regjistrohet në një ditar ushqimor.

Ditari ushqimor i befasoi pacientët

Dy pjesëmarrës thanë se ishin tronditur kur kishin kuptuar se sa pak ushqim konsumonin. Ata nuk e kishin vënë re këtë deri në momentin kur plotësuan ditarin.

Studiuesit sugjeruan se ulja e oreksit mund t'i bëjë njerëzit të konsumojnë më pak ushqim sesa u nevojitet, pa e kuptuar. Një konsum kaq i ulët nuk do të zbulohej nëse ushqyerja nuk do të monitorohej në ndonjë mënyrë.

Pjesëmarrësit përshkruan edhe përfitime. Shumë prej tyre thanë se ndiheshin më të aftë për të kontrolluar mënyrën e tyre të të ushqyerit. Ata mund ta shijonin ushqimin pa ndjenja faji.

Disa raportuan gjithashtu se dhimbjet u ishin lehtësuar dhe se mund të lëviznin më lirshëm. Në shumë intervista, përdorimi i barnave u përshkrua si një pikë kthese.

Intervistat nxorën në pah edhe anët negative. Për shkak të të përzierave ose diarresë, disa pjesëmarrës kishin ndaluar së ngrëni në shoqërinë e të tjerëve.

Të tjerë kishin frikë se do ta rifitonin peshën pas ndërprerjes së barit. Një tjetër shqetësim ishte kostoja afatgjatë e trajtimit.

Ndjekja e pacientëve shpesh mungonte

Pjesëmarrësit përshkruan vazhdimisht mungesën e një ndjekjeje të strukturuar.

Disa thanë se i menaxhonin vetë simptoma si marramendja dhe tensioni i ulët i gjakut, ose kërkonin këshilla nga grupe mbështetëse në internet.

Studiuesit e krahasuan këtë situatë me kujdesin që ofrohet në rastet e ndërhyrjeve kirurgjikale për humbje peshe. Kontrolli për mungesë vitaminash dhe mineralesh është një procedurë rutinë përpara operacioneve të tilla. Pas ndërhyrjes, pacientët vazhdojnë të ndiqen nga një dietolog.

"Nuk ekziston një kuadër për monitorimin ushqimor specifik për këto barna", shkruan studiuesit.

Këshillat për ushqyerjen në Mbretërinë e Bashkuar bazohen në udhëzuesin Eatwell Guide, një udhëzues i përgjithshëm për ushqyerjen e shëndetshme. Ai nuk është hartuar posaçërisht për personat që përdorin këto barna.

Ditarët ushqimorë mund të ndihmojnë

Një analizë e mëparshme përfshiu 461 382 të rritur që sapo kishin filluar të merrnin barna të grupit GLP-1, ku bën pjesë edhe Wegovy.

Te pothuajse 13% e tyre ishte diagnostikuar mungesë e lëndëve ushqyese brenda gjashtë muajve. Pas 12 muajsh, kjo përqindje ishte më shumë se 22%.

Tetë nga 14 pjesëmarrësit e plotësuan ditarin ushqimor pa ndihmë. Sipas studiuesve, një ditar i tillë mund t'u ofrojë klinikave me ngarkesë të lartë një mënyrë praktike për të identifikuar rrezikun e problemeve ushqimore.

Ende nuk është testuar nëse përdorimi i tij do të përmirësonte shëndetin e pacientëve.

A janë barnat shkaktare?

Ushqimet që konsumonin pjesëmarrësit përpara fillimit të trajtimit nuk u regjistruan.

Për këtë arsye, ditarët nuk mund të përcaktojnë nëse shkaku ishin barnat apo zakonet e mëparshme të të ushqyerit. Përgjegjës mund të jetë edhe ndonjë faktor tjetër që nuk u mat gjatë projektit.

Projekti u mbështet te vaktet e raportuara nga vetë pjesëmarrësit dhe nuk përfshiu analiza laboratorike. Rezultatet përshkruajnë çfarë konsumonin njerëzit, por prej tyre nuk mund të nxirret përfundimi se ekzistonte një mungesë e diagnostikuar e lëndëve ushqyese.

Vullnetarët ndryshonin gjithashtu nga pacientët tipikë. Secili kishte zgjedhur vetë të merrte pjesë dhe shumica ishin gra. Shumica e recetave ishin private, ndërsa qendra mjekësore ndodhet në një zonë relativisht të pasur.

Sipas raportimeve, frika se mund t'u ndërpritej mjekimi kishte penguar disa pacientë të merrnin pjesë.

Vullnetarët ishin të motivuar dhe jetonin në një zonë relativisht të pasur. Për këtë arsye, studiuesit sugjeruan se rreziku te popullata më e gjerë e pacientëve mund të jetë nënvlerësuar.

Nevojiten studime më të mëdha

Ekipi bëri thirrje për realizimin e një studimi më të madh. Ai do të përfshinte disa qendra mjekësore, si dhe pacientë që trajtohen përmes NHS-së dhe pacientë privatë.

Nga secili person do të mblidheshin të dhëna ushqimore për tri ditë të veçanta. Sipas përllogaritjeve të studiuesve, rreth 120 pjesëmarrës do të ishin të mjaftueshëm për të vlerësuar se sa e përhapur është marrja e pamjaftueshme e secilës lëndë ushqyese.

Studimet më të mëdha do të duhet gjithashtu të përcaktojnë nëse këto mangësi në marrjen e lëndëve ushqyese ndikojnë në shëndetin e pacientëve./Earth.com

© SYRI.net

Lexo edhe:

Denonco